Сұлулық алдамшы, әдемілік бос: бірақ Жаратқан Иеден қорыққан әйел мадақталады. Оған өз қолдарының жемісін беріңдер; және оның өз істері қақпаларда оны мадақтасын. Нақыл сөздер 31:30-31
Киелі кітаптағы сүйікті тақырыптарымның бірі – әйелдер туралы, өйткені Құдай тақуа әйелдерді өте жоғары бағалайды. Джон Буньян өзінің «Қажының саяхаты» кітабында әйелдердің құндылығын былайша қорытындылаған: Қажының саяхаты:
«Құтқарушы келгенде, әйелдер оған еркектерден де, періштелерден де бұрын қуанды. Мен ешбір еркектің Мәсіхке бір тиын да бергенін оқымадым, бірақ әйелдер оның артынан еріп, оған өз заттарынан қызмет етті. Оның аяғын көз жасымен жуған әйел, оның денесін жерлеуге майлаған әйел болды. Ол айқышқа бара жатқанда жылаған әйелдер, және оны айқыштан еріп, ол жерленгенде оның қабірінің жанында отырған әйелдер болды. Олар оның қайта тірілу таңында онымен бірге болған алғашқы әйелдер; және оның шәкірттеріне оның өлімнен қайта тірілгені туралы алғашқы хабарды жеткізген әйелдер болды. Сондықтан әйелдер өте жоғары бағаланады».
Бұл мақалаға таңдалған әйелдердің барлығы Матай 1-дегі Иеміз Исаның шежіресінде жасырылған. Олардың өмірлері Киелі кітапты Жаратылыстан Матайға дейін қамтиды. Төртеуі, мүмкін, Исраил қауымына енгізілген пұтқа табынушылар болған, ал соңғысы анық еврей болып туылған. Кейбіреулері бұрын жаман беделге ие болған, кейбіреулері ізгілікті болған. Ең бастысы, олар бүгінде мәңгілік өмірге жеміс беруді қалайтын әрбір адамға сөйлейді.
Бұл шежіреде көптеген еркектер тізімделген, бірақ тек бес әйел. Бірақ неліктен еврейлердің аталық шежіресінде әйелдер, әсіресе пұтқа табынушы әйелдер аталған? Құдай біздің ашуымыз үшін бір нәрсені жасырған болуы керек. (Нақыл сөздер 25:2) Біз қарастыратын әйелдер: Тамар, Рахаб, Рут, Батшеба (аты аталмаған) және Исаның анасы Мәриям. Әрқайсысының кім болғанын, олардың көрнекті істерін, содан кейін олардың оқиғасы бізге бүгінде қалай қатысты екенін қарастырайық.
Тамар
Тамар Матай 1:3-те аталған, бірақ оның оқиғасы Жаратылыс 38-де кездеседі. Ол тұңғыштың маңызды екенін, оның барлық басқалардан артықшылығы бар екенін түсінген сияқты. Яһуданың ханаандық әйелі оған үш ұл туып берді: Ер, Онан және Шела. Яһуда Тамарды, мүмкін, ханаандық әйелді де Ерге әйелдікке алды. Ер зұлымдығы үшін сотталып өлгеннен кейін, Онанға Тамарды тұңғышқа ұрпақ өсіру үшін әйелдікке алу бұйырылды (кейін Мұса заңына енгізілген бұл саясаттың алғашқы ескертуі). Ол 100% орындамады және ол да өлді. Шела жас болғандықтан, әкесі Яһуда Шеланың өмірі үшін қорқып, Тамарды әкесімен бірге тұруға қайтарды.
Тамар Шеланың әйелі болмайтыны анық болғанда, Яһуданың әйелі қайтыс болғаннан кейін, бізге таңқаларлық көрінетіндей етіп, Яһуданың тұңғышының ұрпағын жалғастыру мүмкіндігін пайдаланды. Ол өзінің шынайы тұлғасын жасырып, өзін жезөкше ретінде көрсетті. Яһуда алданып, онымен бірге болды. Құдай оған бір емес, екі ұл тууға мүмкіндік берді.
Егіздер туылғанда, Зерах бірінші шыға бастады және оның білегіне қызыл жіп байланды, бірақ ол қолын кері тартып алды да, Фарез бірінші шықты. Сонымен қатар, Шела басқа біреуге үйленіп, тұңғышын Ер деп атады (1 Шежіре 4:21), «Яһуданың ұрпағындағы тұңғыш кім деген мәселені шештім» дегендей.
Сонымен, шынымен кім тұңғыш болды? Құдай адамның жоспарлары мен тілектеріне сәйкес емес, ерекше біреуді ойлаған – сондықтан Яһуда руы өз ағаларынан басым болды (1 Шежіре 5:1-2). Құдай одан әрі Фарезді Мәсіх келген адам ретінде таңдады, ол көптеген бауырлар арасындағы тұңғыш (Римдіктерге 8:29), өлімнен қайта тірілген тұңғыш (Қолостықтарға 1:18) және әрбір жаратылыстың тұңғышы (Қолостықтарға 1:15).
Тамардың жеміске деген құштарлығы ерекше. Ол өзінің кім екенін жасырып, өзін қатты кішірейтті, бұл ақыр соңында барлығына мәңгілік өмірге жол ашатын ұрпақты сақтау үшін. Сол сияқты, Мәсіх Өз даңқын жасырып, аспандағы ұрпақты, Құдайдың мұрагерлерін және Онымен бірге мұрагерлерді шығару үшін Өзін қатты кішірейтті. Адамдар алдында өзімізді кішірейтуден қорықпайық және Оған сенейік.
Рахаб
Тамардан айырмашылығы – өзін жезөкше етіп көрсеткен, бірақ олай болмаған – Рахаб (Матай 1:5) шынымен де жезөкше болған. Оның оқиғасы Ешуа 2 және 6-да кездеседі. Оның өмір салты Құдайдың өз халқымен қарым-қатынасының көрінісі ретінде жасаған әдемі неке қарым-қатынасының бейнесін бұзды. Бірақ ол Құдайдың үкімінің келе жатқанын көріп, қорқынышқа бой алдырды, бұл оның әкесінің үйіндегі барлық адамдарды құтқарды.
Құдай оған берген мүмкіндікті пайдаланып, ол екі исраилдік тыңшыны өз патшасынан құтқарды, бұл сатқындық әрекеті болды. Құдайдың қарғысын (Ешуа 6:17) адамның қарғысынан артық деп санап, ол тыңшыларға қауіпсіз оралуы үшін ақпаратпен көмектесті (Ешуа 2:16). Ол олардың Құдайы Жаратқан Иені «жоғарыдағы аспандағы және төмендегі жердегі Құдай» (Ешуа 2:11) деп ашық мойындады. Ол Құдай елшілерінің уәдесіне деген сенімін сол күні терезесіне қызыл жіп байлау арқылы дереу іске асырды (Ешуа 2:21), тіпті сот күні әлі алыс болса да (бір ай немесе одан да көп). Оның өмірі мен әкесінің үйінің өмірі Мәсіхтің қанын бейнелейтін сол кішкентай қызыл жіпке байланысты болды.
Осы сенімі үшін ол Еврейлерге 11-дегі сенім үлгілерімен бірге тізімделген және Жақып 2-де Ибраһимнің өзімен тең дәрежеде. Ол Құдай Сөзіне сену арқылы Құдайға қалай жеміс беретінін көрсетеді. Ол ең ауыр күнәкарларға үміт береді, өйткені оның күнәкар өткені жойылды.
Рут
Рут (Матай 1:5) – ізгіліктің тірегі, Құдай алдындағы орнын білетін және адалдықта жалғастыратын әйел. Оның оқиғасы Рут кітабында, Төрешілер кітабының бірінші жартысымен бір мезгілде өтеді. Бұл адал, мойынсұнғыш, қанағаттанған әйел сол қақтығыс пен қантөгіс кезеңінде өмір сүрді. Ол моабтық болған, он ұрпаққа дейін – мүмкін 400 жылға дейін (Заңды қайталау 23:3) – Жаратқан Иенің қауымына ешқашан кірмейтін деп қарғысқа ұшыраған. Дегенмен, ол енесіне адалдығы арқылы мейірімділікпен қабылданды (Рут 1:16), ол: «Сенің халқың менің халқым болады, және сенің Құдайың менің Құдайым болады» деді.
Рутты Боаз Наомиге қамқорлығы мен ізгілігі үшін мақтады (Рут 2:11-12, 3:11). Боаз, күшті адам және әлдеқайда үлкен (Рут 3:10), Елимелехтің (Наомидің күйеуі) барлық мұрасын сатып алуға дайын болды, Елимелехтің атын оның мұрасына көтеру үшін. Бұған Рутты әйелдікке алу да кірді. Боаз бен Руттың одағынан туылған тұңғыш ұл туысқан құтқарушының жақсы ісінің арқасында Елимелехтің мұрасын алатын еді. Осылайша Рут Рахабтың келіні және Исраилдің ұлы патшасы, Құдайдың жүрегіне ұнаған адам Дәуіттің арғы әжесі болды.
Рут бізге Құдайдың қамқорлығындағы өмірден ләззат алу, Құдайдың әділдігінің жемістерін жинау туралы айтады. Біз де Рут сияқты бола аламыз, өйткені бізде де Боаз сияқты туысқан құтқарушы бар – Иеміз Иса Мәсіх, ол бізді өз қанымен сатып алып, бізді таза, ешқашан солмайтын мұраға көтерді. Біз Исада қанағаттана аламыз, өйткені Құдай да қанағаттанған.
Батшеба
Батшеба Иеміз Исаның шежіресінде тек «Урияның әйелі болған» деп көрсетілген (Матай 1:6). Оның оқиғасы қайғылы, бірақ ол бізге Құдайдың керемет мейірімін көрсетеді. Ол 2 Самуил 11-де баяндалады: «Патшалар соғысқа шығатын уақытта, Дәуіт Жоабты жіберді ... бірақ Дәуіт әлі Иерусалимде қалды» (2 Самуил 11:1). Дәуіт соғысуы керек кезде демалды. Ол кешке төсегінен тұрып, шатырға шықты, сол жерден өзін жуып жатқан өте әдемі әйелді көрді. Дәуіт сұрастырып, оның Урияның әйелі екенін білді. Урия Дәуіттің батыр жауынгерлерінің бірі болған (1 Шежіре 11:41), Дәуіт танитын адам. Дәуіт оны шақыртты, және олар ерікті түрде бірге болған сияқты.
Батшеба Дәуіттен жүкті болды. Күнәсін жасыру үшін, Урияны баланың әкесі етіп көрсету үшін, Дәуіт Урияны соғыстан қайтарды. Дәуіт Урияның үйінде болып, әйелімен бірге болатынына сенімді болды. Бірақ Урия үйіне ешқашан бармады; керісінше, ол патша үйінің есігінде ұйықтады.
Дәуіт өз жоспарының бұзылғанын көріп, Урия арқылы Жоабқа оның өлім жазасы жазылған хат жіберді. Келісілгендей, Урия шайқаста қаза тапты, және Дәуітке хабар жіберілді. Батшеба күйеуінің өліміне қайғырғаннан кейін, Дәуіт оны шақыртты, және ол оның әйелі болды. «Бірақ Дәуіттің істеген ісі Жаратқан Иенің көңілінен шықпады» (2 Самуил 11:27). Құдай бұл күнә үшін Дәуітті жауапты деп санағаны анық. Батшебаға да, Урияға да ешқандай жауапкершілік жүктелмеді. Күнәдан туылған бала қайтыс болды, бірақ Батшеба Дәуіттің заңды әйелі және оның ұлдары Сүлеймен мен Натанның анасы болды.
Мәриям
Мүмкін, біздің тізімдегі жалғыз еврей әйел (Матай 1:16), Мәриям Натаннан тараған (Лұқа 3:31). Жыланға бақта берілген ұлы уәде, әйелдің ұрпағы оның басын жаншиды деген уәде оның арқылы орындалды. Дәуіт үйіне берілген ұлы уәде, қыз бала ұл туады деген уәде оның бойында орындалды (Ишая 7:14). Осылайша ол өте жоғары бағаланды, Жаратқан Ие онымен бірге болды, және ол бата алды (Лұқа 1:28). Жақия шомылдыру рәсімін жасаушының әкесі Захариядан айырмашылығы, ол періштенің өзі және туатын баласы туралы хабарына сенді (Лұқа 1:12). Ол көптеген нәрселерді жүрегінде сақтап, оларды Құдайдан деп санады және олар туралы ойланды (Лұқа 2:19,51).
Ол Қанадағы үйлену тойында араласуын сұрағанда, Исаның билігін мойындады, бұл Оның жасаған кереметтерінің бастамасы болды (Жохан 2:3). Оның өмір сүрген кезінде Исаның ағалары Оған сенбеді, бірақ анасы сенді. Ол айқышта болды (Жохан 19:25), және Оның көкке көтерілгеннен кейін шәкірттерімен бірге болды (Елшілердің істері 1:14). Сонымен, Мәриям өте ойлы, түсінікті және тұрақты әйел болды.
Ең бастысы, егер Мәриям, құтқарушыға мұқтаж күнәкар ретінде (Лұқа 1:47), сол қасиетті баланы ішінде көтеріп, Құдайдың қасиетті, таза Ұлын туа алса, онда біз де рухани түрде өмірімізде Мәсіхті тудырып, Оған ұқсай аламыз.
Құдайдың ұлы тілегі – біздің жүрегімізде Мәсіхтің мінезі қайта жаңғырып, Оған жеміс беруіміз. Тамар Құдайға жеміс беруге деген ынталы тілекті білдіреді. Рахаб Оның уәделеріне сену арқылы жеміс беру жолын білдіреді. Рут осы жақсы жемістен ләззат алуды білдіреді. Батшеба осы жемістен ләззат алуды жоғалтпау үшін мұқият болуды білдіреді. Мәриям осы жемістің Құдайға деген кемелдігін білдіреді. Әрине, Ол мейірімділік пен рақымды Құдай, мұны Иса Мәсіхтің шежіресіндегі осы бес көрнекті әйел көрсетеді.
