Өткен айда біз Ананияны, мақұлдау іздеушіні және Ананияны, тәуекел етушіні қарастырдық. Осы айда біз Ананияны, мансапқорды қарастыру арқылы аяқтаймыз.
Анания: Діни мансапқор
Біздің соңғы Анания да еврей, Заңды мұқият ұстанушы және өте құрметті болды. Көп жылдық адал еңбегі арқылы ол еврей діни сатысымен көтеріліп, ақырында олардың бас діни қызметкері болды (Елшілердің істері 23:2). Бас діни қызметкер лауазымын Құдай Өзі құрған, және Исраил Құдайдың адаммен қарым-қатынасында орталық болған кезде, бұл үлкен жауапкершілігі бар артықшылықты жұмыс болды.
Бірақ уақыт өзгеріп, Құдайдың адаммен қарым-қатынасы да өзгеріп жатты. Бұл өзгерістерді білмеген Анания өз билігін мықтап ұстады: саяси емес, өйткені оны римдіктер ұстады; рухани да емес, өйткені оны Мәсіхтің жаңадан пайда болған Шіркеуі ұстады. Анания өзі басқара алатын жалғыз билікті қорғады: ұйымдасқан дін мен экономикалық ықпал. Иеміз Өзінің шамшырағын (Өзінің қатысуын) жергілікті шіркеуден алып тастағанда, басшылық Анания сияқты жағдайда қалады.
Үлгілі фарисей болғаннан кейін, Павел енді Анания мен басқа діни жетекшілер үшін үлкен тітіркендіргіш болды. Бастапқыда еврей билігіне Иса қарсы шықты. Енді Оның ізбасарлары олардың басшылығына бағынбады. Павелдің Мәсіхтің Шіркеуін кеңейту жолындағы өзімшілдіксіз бас тартуын олар былай түсіндірді: «Біз бұл адамды бүкіл әлемдегі еврейлер арасында бүлік тудыратын, қиындық тудырушы деп таптық. Ол назареттік сектаның жетекшісі және тіпті ғибадатхананы қорлауға тырысты» (Елшілердің істері 24:5-6).
Бұл ұйымдасқан діннің барлық түрлеріндегі жасырын қауіпті көрсетеді: рухани өсу діни құрылымдардағы ілгерілеумен теңестіріледі. Руханиятқа осылай қарайтын христиандар «директорлар кеңесінде» болуға ұмтылады. Содан кейін олар өздерінің лайықты екенін көрсетуі керек. Келесі кезекте олар өз лауазымын қорғауы керек. Мүмкін сондықтан Иеміз Өзінің Шіркеуін жер бетіндегі ең жоғары билік жергілікті шіркеу жетекшілеріне берілетіндей етіп жасаған, олардан жоғары тек Мәсіх бар. Жай ғана көтерілетін үлкен саты жоқ!
Біраз уақыт бұрын мен бір сенушінің 50 жыл бойы қандай да бір бөлінусіз «христиан ортасында» өмір сүруі өте екіталай екенін оқыдым. Құдай халқы арасындағы бөліну әрқашан ауыр, бірақ діни сатылар мен билік құрылымдарын жақсы көретіндер арасында одан да ауыр. Қақтығыс кезеңдерінде «бауырларыңа шынайы сүйіспеншілік ... терең, жүректен» (1 Петір 1:22) болуы мүмкін бе? Кейбіреулер: «Иә, егер менімен келіспейтіндер шындықты мен сияқты орындауға дайын болса», – дер еді. Біз егер бауыр Құдай алдында адал болса, ол шындықты мен сияқты көреді деп ойлауға бейімбіз. Және біз барлық айырмашылықтарды тәншіл, заңды, рухани емес, бос немесе бағынбаушылық деп қабылдауға бейімбіз.
Елшілердің істері 23-те Павелді Синедрион алдына тұрғызды. Елші өзінің қорғанысын былай бастады: «Бауырларым, мен осы күнге дейін Құдай алдында барлық жақсы ар-ожданмен өз міндетімді орындадым». Осы кезде бас діни қызметкер Анания Павелдің жанында тұрғандарға оның аузына ұруды бұйырды» (Елшілердің істері 23:1-2). Павел Ананияны соншалықты тітіркендірген не айтты? Неліктен мұндай агрессия? Анания үшін қарсыласының Құдай алдында таза ар-ожданмен әрекет еткенін көру мүмкін болмай қалды.
Мүмкін, егер біз бауыр немесе әпке Киелі жазбаның бір бөлігін бізден басқаша түсіне алады және мұны Құдай алдында таза ар-ожданмен жасай алады деген мүмкіндікті санамызда қабылдасақ, бұл біздің «оның аузына ұру» деген ынтамызды азайтар еді. Бұл бізге қақтығыс кезінде шынайы сүйіспеншілікті қолдануға көмектесуі мүмкін. Шындық ар-ожданнан әлдеқайда маңызды екені анық. Мысалы, Павел христиандарды өлтірген кезде таза ар-ожданмен әрекет етті. Осылай істегенде, Павел қателесті, бірақ ол екіжүзді емес, бұзық емес еді.
Анания мен оның достары Павелден құтылуға бел буды. Олар мұны діни сатыдағы өз орындарына байланысты міндетіміз деп санады. Олар болжады, салтанатты ант берді, жоспарлады, сылтаулар қолданды және айлакер болды (Елшілердің істері 21:29; 23:12-15). Римдіктер Павелді Иерусалимнен Кесарияға ауыстырғанда, Анания әлі де міндетіне байланысты сезінді. Оның руханиятқа деген көзқарасы осы мұқият іздестіруді талап етті. Ол бірнеше ақсақалдарды және өзінің заңгері Тертуллусты алып, олар «Павелге қарсы айыптауларын губернатор алдына қойды» (Елшілердің істері 24:1).
Адам күшімен жұмыс істейтін дін топтық қысымға және діни заңгерлерге сүйенеді. Құдайдың шындығы берік және сабырлы. Бірақ, егер біз Павелдің орнында, немесе Павелдің шынжырларында болсақ, Ананияға қалай қарайтын едік? Анания Павелдің ешқашан бостандығын қайтарып алмай өлгенімен жетістікке жетті. Бұл әділ ме? Павел қарсы соққы беруді жоспарлап па еді? Ол кек алуды іздеді ме?
Павел осы қиын жағдайларда пайдалы болып қалды, өйткені ол ащылыққа, ашуға немесе ренішке жүрегін билеуге жол бермеді. Бізге «адамның ашуы Құдай қалайтын әділ өмірді әкелмейді» делінген (Жақып 1:20). Үш тәртіп Павелдің жүрегін қорғады: ол Иеміздің өзімен бірге екенін білді (Елшілердің істері 23:11); ол «Құдай мен адам алдында таза ар-ождан сақтау» үшін әрекет етті (Елшілердің істері 24:16); және ол оны кім шақырғанын және қандай мақсатпен шақырғанын ешқашан ұмытпады. Ол шектелген, бірақ үнсіз емес, қоршалған, бірақ қорықпайтын, шынжырда, бірақ әлі де елші болды (Ефестіктерге 6:19-20).
Жүрегімізде ащылық, ашу немесе реніш тамыр жайып жатыр ма? Ешқандай ақтау жоқ. Бұл қауіпті және ластаушы қышқыл өзімізді қорғауға тырысқанда пайда болады. Оны күнә ретінде танып, мойындау керек. Содан кейін біз жүрегімізді қорғау және пайдалы болу үшін Павелдің үш тәртібін ұстана аламыз.
Содан кейін Иеміз осы көңілсіз және шектеулі жағдайларды Павелдің қызметін қайта бағыттау үшін қолданды. Оның түрмеге қамалуы оған губернатор Феликске, Порций Фестусқа, патша Агриппаға және Берникеге, жоғары лауазымды офицерлер мен қала басшыларына, және Римдегі көптеген адамдарға куәлік етуге мүмкіндік берді (Елшілердің істері 24:2,10,27; 25:23; 28:30-31). Оның апостолдық хаттар жазуға да көбірек уақыты болды.
Жақында жақынымыздан айырылдық па? Біздің бостандығымыз жасқа немесе денсаулықтың нашарлауына байланысты шектеліп жатыр ма? Біз қандай да бір қаржылық дағдарысты бастан өткеріп жатырмыз ба? Иеміз өзгерісті, ауырсынуды немесе қақтығысты біздің қызмет аймағымызды қайта бағыттау үшін қолданып жатқан болуы мүмкін бе? Оның өткен адалдығы үшін Иемізге шүкіршілік етіңіз. Шектеулерге қарамаңыз. Жоғары қарап, Иеміз ашатын жаңа есіктер арқылы сабырлы түрде алға жылжыңыз. Иеміздің бұрынғы Ананияға айтқан пайғамбарлық сөздері орындала бастады: «Бұл адам Менің таңдаған құралым, Менің атымды мәсіхші еместер мен олардың патшалары алдына алып бару үшін» (Елшілердің істері 9:15).
Қай Анания болады?
Павел жаңа сенушілердің өсіп, «рухани» болуын қалады (1 Қорынттықтарға 3:1). Жергілікті шіркеуге «рухани» адамдар қажет (Ғалаттықтарға 6:1). Қай Анания сіздің руханиятқа деген көзқарасыңызды жақсы көрсетеді? Рухани болу – біз жететін күй емес, керісінше, біз өмір сүретін жол, Исамен бірге жүретін жол. Алғашқы христиандар «Жолға тиесілі» болғандар еді (Елшілердің істері 9:2). Олар Жолдың ізбасарлары ретінде Құдайға ғибадат етті (Елшілердің істері 24:14).
«Жол» термині қозғалыс пен баратын жерді білдіреді. Біз жанында тұрғандар үшін секіріп, күлуге де, Жолда бізбен бірге жүргендердің мақұлдауын іздеуге де шақырылмаймыз – бірінші Анания сияқты. Бұл руханият жолында сатылар, құрылымдар және артықшылықты орындар деген нәрселер жоқ. Біз басқа жолдарды айыптаумен немесе басқа христиандардың жүру стилін сынаумен тезірек ілгерілемейміз. Біз соңғы Анания сияқты агрессивті болуымыз қажет емес. Жол бірдей, бірақ көрініс үнемі өзгеріп отырады. Бүгін күн шуақты, бірақ ертең желді болуы мүмкін. Кейде жол жоғарыға, кейде тыныш сулардың жанынан өтеді.
Жолдас саяхатшы, рухани өсудің жалғыз жолы – күн сайын біздің жетекшіміз Иса Мәсіхке жақын жүру, Оның серіктестігінен ләззат алу, Оның дауысын тыңдау және Оның нұсқауларына бағыну – екінші Анания сияқты. Иеміз Исаның жақсы таныс сөздерін қайтадан ой елегінен өткізуге біраз уақыт бөліңіз: «Мен жолмын, шындықпын және өмірмін» (Жохан 14:6).
