Елшілердің істері кітабы Құдайдың ашқан бірнеше жағдайларын сипаттайды. Бұл зерттеуде біз Жаңа Өсиеттегі осы жағдайлар туралы сегіз аятты қысқаша қарастырамыз. Ағылшын тіліндегі «ашу» етістігі (гр. anoígō) жиі кездеседі: 77 немесе 7 х 11 рет, ал онымен байланысты зат есім (гр. ánoixis) тек бір рет кездеседі (Ефес. 6:19). Грек тіліндегі күрделі етістік (dianoígō) «диа» префиксін қамтиды және бұл етістік Жаңа Өсиетте барлығы сегіз рет кездесетін жеті түрлі формада қолданылады. Ол мұқият немесе толық ашуды білдіреді. Құдай Сөзін зерттеп, ой елегінен өткізген кезде, Иеміз оны ашып, нәтижесінде біздің жүрегіміз Оған кеңірек ашылсын! Бұл сегіз оқиғаның жетеуі Лұқаның жазбаларында кездесетіні қызық, бірақ біріншісі Марқта.
Құлақтардың ашылуы
«Олар Оған дұрыс сөйлей алмайтын керең адамды әкелді, және олар Одан оған қолын қоюын өтінді. Оны халықтан бөлек алып кетіп, Ол саусақтарын оның құлағына салды; және түкіріп, оның тіліне тиді; және аспанға қарап күрсінді, және оған: Еффафа, яғни, ашыл деді. Сол сәтте оның құлақтары ашылды, және оның тілінің байлауы босады, және ол дұрыс сөйледі» (Марқ. 7:32-35). «Ашыл» (34-аят) dianoígō етістігі кездесетін жеті форманың бірін білдіреді. Бұл сегіз оқиғаның ішіндегі біріншісі болғаны қандай орынды! Осы тұста барлық мәсіхшілерге қатысты қолданыс жасауға болады: біз құтқарылмай тұрып, күнәкарлар және Құдайдың жаулары болдық, Құдайдың дауысын ести алмадық. Жаңа ғана келтірілген оқиғада, біз Оның дауысын тыңдауға мүмкіндік беру үшін қажет болған әрекеттерді байқай аламыз.
Біріншіден, Иеміз төмен түсуі керек болды. Бұл керемет төмендеу Філіпіліктерге 2:5-8 және 2 Қорынттықтарға 8:9-да сипатталған; бұл төмендеусіз біз мәңгілікке жоғалар едік.
Содан кейін Иеміз керең адаммен – жоғалған күнәкармен – қолын оған қою арқылы өзін теңестірді. Осылайша, Мәсіх біздің қажеттілігімізде өзін бізбен теңестірді (және сол сияқты, Иеміз алдағы күндері еврей қалдықтарымен теңестіреді). Құдайдың рақымымен, құтқарылғандардың бәрі: «Иеміз маған қолын қойды» деп айта алады. Бірақ Ол үшін бұл, сайып келгенде, айқыш өлімін білдірді! Біздің тарапымыздан, сенім арқылы, біз Оның айқышымен теңестіреміз, Пауыл үйренгендей (Ғал. 2:20).
«Ол оны көпшіліктен бөлек алып кетті». Иеміз бұлай істеді, өйткені Исраил халқы Оны көпшілік алдында қабылдамады. Бүгінде Иеміз (қазір аспаннан әрекет етеді) сенушілерді діни әлемнен бөледі.
Марқ Иеміздің шеберлігін ерекше атап өтті, Ол керең адамның құлағына саусақтарын салды, оны емдеу мақсатында. Бұл емдеу процесінің бір бөлігі болды: Ұстаздың қолының тиюі! Бұл жағдайды одан да нашарлатқан сияқты көрінді, бірақ бұл Иеміздің адамның мәселесімен қаншалықты тығыз байланысты екенін көрсетеді. Бізде мәселе туындағанда немесе қандай да бір жолмен қиналғанда, Ол басшылыққа алуы үшін Мәсіхке барайық. Алайда, біз алдымен Оған бағынып, Оған толық бақылауды беруіміз керек.
Содан кейін Ол түкірді. Бұл сәл орынсыз деп ойлауымыз мүмкін, бірақ бұл қажет болды. Бұл әрекет Мәсіхтің ішкі болмысынан осы адаммен өзінің бір бөлігін бөліскенін білдірді.
Сонымен қатар, Ол керең адамның тіліне тиді. Бұл Мәсіхтің емдеу қабілетін, Оның қолының шеберлігін көрсетеді.
Ол «аспанға қарады». Марқ Евангелиясында Иеміз тәуелді, кішіпейіл Қызметші ретінде бейнеленген. Оның ресурстары Құдайдан келді, және Ол мұны көпшілік алдында мойындады.
«Ол күрсінді». Бұл біздің Иеміздің мәселенің ауырлығына қаншалықты таң қалғанын көрсету үшін хабарланған болуы мүмкін. Біз ауыр мәселелерге тап болғанда күрсінеміз[^1], бірақ содан кейін біз де Құдайдан келетін ресурстар үшін аспанға қарай аламыз.
Және Ол: «Еффафа» (арамей тілінде «Ашыл» деген сөз) дейді. Басқа баталар келмес бұрын, құлақтар алдымен ашылуы керек.
Римдіктерге 10:17 сенім Құдай Сөзін есту арқылы келетінін үйретеді (8-21-аяттар). Қолданыс: егер сіз әлі рухани түрде ести алмасаңыз, бұл сіздің әлі жоғалғаныңызды білдіреді. Құдай сіздің өміріңізде одан әрі жұмыс істеуі үшін, сіз алдымен тыңдауыңыз керек.
Біз жаңа ғана қарастырған Марқ Евангелиясынан үзінді – «ашу» деген мағынаны білдіретін ерекше етістікті қолданатын Жаңа Өсиеттегі сегіз сілтеменің біріншісі. Біз Лұқаның жазбаларында кездесетін бұл етістіктің жеті оқиғасын қарастыруға кірісе аламыз.
Жатырдың ашылуы
Лұқа 2-де ашылу Иеміздің бұл әлемге келуімен байланысты және бұл сөйлей алмайтын керең адамның жағдайына қарама-қайшы келеді. Лұқа Мәсіхтің бұл әлемге келуі туралы көптеген егжей-тегжейлерді сипаттайды және бұл да «ашылу» сөзімен байланысты болса да, жағдай мүлдем басқа.
«Олардың Мұса заңы бойынша тазару күндері толғанда, олар Оны Иемізге ұсыну үшін Иерусалимге әкелді (Иеміздің заңында жазылғандай: жатырды ашқан әрбір ер бала Иемізге қасиетті деп аталады)» (Лұқа 2:22-23). Мұнда біз Иеміз Исаны өзінің кемелді адамдығында, нәресте ретінде кездестіреміз. Ол бұл әлемге басқа балалар сияқты туылып келді, бірақ үлкен айырмашылық болды, өйткені Иемізді Габриэль періште хабарлағандай, Рухтан құрсаққа біткен. Осылайша, басынан бастап, Мәсіх басқалардан ерекше, өйткені Ол Құдай, бәрінен жоғары баталы, бірақ (сипаттауға келмейтін құпия) Құдайдың Ұлы және Адам Ұлы! Біз Оның Тұлғасының бұл құпияларын түсіне алмаймыз, сондай-ақ Мәриямдағы Қасиетті Рухтың керемет жұмысы арқылы Адам болып келген Оның төмендеуінің ұлылығын түсіне алмаймыз. Бұл «тақуалық құпиясы» (салыстырыңыз 1 Тім. 3:16): «Сөз етке айналып, арамызда тұрды» (Жохан 1:14).
Лұқа 2:23-те ерекше атап өтілген мәселе – Ескі Өсиет заңынан алынған дәйексөз,
«Жатырды ашқан әрбір ер бала Иемізге қасиетті деп аталады» (Мыс. 13:2 KJV). Исраилдің Мысырдан шығу кезінде Құдай Өзінің Құтқарушы ретіндегі құқықтарын белгіледі: Ол әрбір тұңғыш ер балада көрсетілгісі келген әділ талаптар. Сондықтан, Иеміз Иса бұл әлемге келгенде, Жүсіп пен Мәриям, өздерінің мойынсұнғыш әрекеттері арқылы, Құдайдың Мәсіхке адам ретінде (рухта, жанда және денеде кемелді адам) және Құдайдың жердегі халқының бірі ретіндегі құқықтарын мойындады. Әрбір адам Құдайдың Жаратушы ретіндегі құқықтарына бағынуы керек, бірақ біздің қоғам олай етпейді, тіпті біз де, сенушілер ретінде, Оның талаптарын әрдайым құрметтемейміз. Алайда, Құдайға мойынсұну және бағыну қағидасы нәресте Исада сақталды. Исраилдегі әрбір тұңғыш ер бала Құдайдың Жаратушы-Құтқарушы ретіндегі құқықтарын мойындау үшін Оған арналып, Оған және Оның қызметіне бағышталуы керек болды. Кейінірек Мысырдан шығуда бұл бағыштау левиттермен шектелді, бірақ ол бүгінгі сенушілер үшін әдемі иллюстрация болып қала береді. Сонымен қатар, Иеміз Иса тек Өзінің жердегі халқы арасында туылған жоқ, сонымен қатар Ол күнәсіз, «күнәдан бөлек» мүлдем жаңа ұрпақты білдірді. Иеміздің біз сияқты адам әкесі болған жоқ, бірақ Ол жаңа ұрпақтың Басшысы және жаңа тәртіптің Тұңғышы ретінде жаңа бастаманы білдіреді. Бұл жаңа тәртіпті енгізе отырып, Ол басынан бастап Құдайға арналды. Тек Оның өлімі мен қайта тірілуі негізінде Мәсіх көптеген бауырлар арасындағы Тұңғыш болды және осылайша сенушілер бұл жаңа отбасыға енгізілді.
Сенушілерге қолданыс
Біз қайта туылған сәттен бастап, Құдай бізді Өзі үшін бөлектеді. Осы мағынада біз қасиеттіміз, киеліміз. Біз қасиетті болу немесе біреудің қасиетті деп жариялауы үшін бірнеше жыл күтуіміздің қажеті жоқ. Жоқ; мәсіхшілер өздері шақырылған шақырумен қасиетті. Осылайша, бөлектелген біз Ол үшін және Оның мүдделері үшін осындамыз. Біз мұны күнделікті жағдайларымызға қолданамыз ба? Бұл әлемде болғанша: біз шынымен Құдайдың мүдделеріне берілгенбіз бе? Біздің Иеміз Исада қандай керемет және кемелді үлгі бар; Одан қандай шақыру мен жігерлендіру табуға болады!
Көздердің ашылуы
Лұқа 1 және 2 Мәриям қыз туралы және оның құрсағынан шыққан Ол туралы егжей-тегжейлерді береді, ал Лұқа 24 бос қабірді сипаттайды. Бұл зерттеуде біз Лұқа 24-те ашылған үш нәрсені сипаттау үшін қолданылатын dianoígō ерекше етістігін қарастырамыз. Қабір бірінші ашылады, бірақ етістік басқа (тас домалап кетті), өйткені ашық және бос қабір келесі ашылулардың негізі болып табылады. Елшілердің істерінде жазылған елшілердің көпшілік алдындағы сөздерінде біз Мәсіхтің қайта тірілуіне, біз тұрған негізге үнемі сілтеме табамыз: мәсіхшілер ретінде біз қайта тірілу жерінде тұрмыз (1 Қор. 15). Содан кейін біз зерттеп жатқан ерекше етістікті оқимыз,
«Олардың көздері ашылды, және олар Оны таныды. Және Ол олардан ғайып болды» (Лұқа 24:31). Контекстке қарасақ, біз Эммаустың бұл екі шәкіртінің көңілсіз және тіпті депрессияда болғанын байқаймыз. Бірақ Иеміз оларға көмекке келді. Бізді жігерлендіру үшін Иеміздің келуі қаншалықты жиі қажет! Ол мұны екі шәкіртпен қалай істеді? Біріншіден, Ол олардың жағдайлары туралы сұрады. Ол оларға өзін таңған жоқ, және Құдайдың еркімен, олар Онымен таныс болса да, олар Оны бірден таныған жоқ. Содан кейін, біртіндеп өзгеріс басталып, олар Оған сенім арта бастады, сондықтан Ол олармен еркін сөйлесе алды,
«Мәсіх бұл нәрселерді бастан кешіріп, Өзінің даңқына кіруі керек емес пе еді? Және Мұсадан және барлық пайғамбарлардан бастап, Ол оларға барлық Жазбаларда Өзі туралы нәрселерді түсіндірді» (26-27-аяттар). Бұл толық және мұқият ашылу туралы сегіз сериядағы үшінші сілтеме. Иеміз Өзінің орындаған жұмысы мен қайта тірілуі арқылы салған негізсіз бұл ілімді бастай алмас еді. Бірақ қазір, Ол Өзі туралы сөйлесе отырып, оларға жақындай алды. Ол мұны қалай істеді? Мұсаның жазбаларын, Пайғамбарларды және барлық Жазбаларды (толық Ескі Өсиетті) келтіре отырып, Ол оларды ашып, Өзі туралы нәрселерді түсіндірді! Екі шәкірт ести бастағанда құлақтарын тіккен болуы керек... және осылайша олардың жүректері Оған ашылды. Бұл өз алдына тақырып болуы мүмкін: біздің жүрегіміз Иеміз Исаны қарсы алуға, оны Симеон сияқты шынымен қабылдауға шынымен ашық па (Лұқа 2:28)?
Мәсіх – кілт
Барлық Жазбалар Мәсіх туралы айтатынын түсіну маңызды. Ол – Кілт. Онсыз біз Мұсаның жазбаларын түсіне алмаймыз. Жаратылыс кітабының бірінші тарауында біз Оны, Жаратушыны кездестіреміз: Ол қандай ұлы (салыстырыңыз Жохан 1:1-2; Қол. 1:16-17; Евр. 1:2-3)! Мысырдан шығуда Мұса Исраилдің Мысырдан құтқарылуына байланысты көптеген егжей-тегжейлерді сипаттайды, бірақ біз Иеміз Исаның Кілт екенін түсінгенде, Оның Пасха қозында (Мыс. 12), Мысырдан шығу 21-дегі құлда және осы үзінділердің көпшілігінде бейнеленгенін көре бастаймыз. Құдайдың ойларына сәйкес, Өзін Кілт ретінде қолдана отырып, Иеміз екі шәкірттің назарын аударып, оларды өз мәселелерінен және өздерінен Өзі туралы нәрселерге бұра алды. Нәтижесінде, екі шәкірттің көздері ашылды (31-аят). Осылайша, оларға Жазбалар ұсынылып жатқанда, олардың ішінде Құдайдың жұмысы жүріп жатты (салыстырыңыз Ғал. 1:16). Егер бізге шынымен қажет нәрсе болса, ол мынау: біздің назарымыз бен жүрегіміз Иеміз Исаға, Өзі туралы нәрселерге аударылсын. Біз Жазбаларды осылай зерттеуіміз керек. Сонда олар тірі, жарқын және шынайы болады. Біз Жазбаларды Иеміз Иса Мәсіхпен байланыстырғанда, біздің де көздеріміз Оны көбірек көру үшін ашылады. Бүгінде Жазбаларды (Ескі Өсиетті) жатқа білетін православиелік еврейлер бар. Біз олардың біліміне үлкен құрметпен қарай аламыз, бірақ оларда әлі де көздердің ашылуы жоқ.
Тарстық Саул солардың бірі болды, бірақ ол Иемізді даңқында көргеннен кейін бәрі өзгерді. Ол Жазбаларды жатқа білген, бірақ олар кім туралы айтқанын білмеген! Ол Оны кездестіргенде, Ескі Өсиет жазбасының кілті дәл сол жерде екенін түсінді (салыстырыңыз Філіп. 3:3-7; Евр. 2:9) және... Жазбалар оған ашылды. Ол оларды сырттай өте мұқият білсе де, олар оған жабық кітап сияқты, үстінде пердесі бар болған. Алайда, Мәсіх пердені алып тастай алады және алып тастайды (2 Қор. 3 мұны егжей-тегжейлі түсіндіреді). Яғни, Эммаустың екі шәкіртіне не болғаны осы болуы мүмкін. Олардың көздері ашылғанда, олар «Оны таныды» және мойындады. Осы тұста шынайы қарым-қатынас орнады, өйткені Ол олардың көз алдынан ғайып болса да, олардың жүректерінде қалды. Бұл бізге де қатысты ма?
Ашылған Жазбалар
dianoígō етістігінің төртінші кездесуі бірден келеді және тағы да Жазбалармен тікелей байланыс бар.
«Олар бір-біріне: Ол бізбен жолда сөйлескенде, және Жазбаларды бізге ашқанда, жүрегіміз ішімізде жанған жоқ па?» (32-аят). Біз де Жазбаларды оқығанда, Ол туралы көбірек түсіну үшін, әсіресе түсіну қиын жерлерінде Иеміздің көмегіне мұқтажбыз. Егер біз оларды түсінбесек, бас тартпайық, бірақ оқуды жалғастырайық, өйткені Қасиетті Рух оларды біртіндеп ашып, анық етеді. Бұл бізге Забур 119-ды еске түсіруі мүмкін,
«Сенің сөздеріңнің кіруі (ашылуы) жарық береді, қарапайымдарға түсінік береді» (Заб. 119:130). Айтпақшы, екі шәкірт Иеміз Исаны үйлеріне қабылдап, Оны кіруге шақырған (Лұқа 24:29). Бұл ойлануға тұрарлық тағы бір мәселе: олар Оған үйлерін ашқанда, Ол Қонақ ретінде келді, бірақ уақыт өте келе Ол Үй иесі, үйдің Қожайыны болды,
«Нанды алып, бата берді, және оны сындырып, оларға берді» (30-аят). Иеміз біздің үйлерімізде өзінің лайықты орнын алғанда керемет нәрселер болады. Ол шынымен біздің үйлерімізде және өмірімізде осы орынға ие ме; Ол «тақта» отыр ма?
Ашылған түсінік
Мұның бәрінің қуанышты жалғасы болды, оны барлық шәкірттер тамашалады.
«Содан кейін Ол олардың түсінігін ашты, олар Жазбаларды түсінуі үшін» (45-аят). Сонымен, біздің ашуға арналған ерекше сөзіміз Лұқа 24-те үш мәселе үшін қолданылады:
Ол олардың көздерін ашты, және олар Оны таныды;
- Ол Жазбаларды ашты; сондықтан олар Жазбалардың Ол туралы айтатынын түсінді;
- Ол олардың түсінігін ашты, сондықтан олар Жазбаларды Ол істегендей дұрыс қолдана алатын болды.
- Бұл бізге де қажет. Жазбаларды тек интеллектуалды түрде түсіну жеткіліксіз. Бізге «қосымша жанасу» қажет, өйткені бізге түсініктің ашылуы қажет. Біз мұны Жохан 6-да иемдену мәселесі туралы сипатталған нәрсемен байланыстыра аламыз, өйткені біз Құдайдың нәрселерін өзіміздікі ету үшін жеу арқылы істейміз. Бұл иемдену Лұқа 24-тегі түсінікті ашу ойымен параллель. Жеу және қорыту процесі арқылы біз Иеміз туралы нәрселерді өзіміздікі етеміз. Тағы да бірге жүретін екі жақ бар: біз күш саламыз – біз Жазбаларды оқимыз, олар туралы ойланамыз, конкорданстың көмегімен зерттейміз және тексереміз – сонымен бірге Құдайдың жұмысы жүріп жатады. Біз Оның ойларын қабылдаған кезде, Құдай бізбен бірге жұмыс істеп, бұл нәрселерді өзіміздікі етуге көмектесетіні қаншалықты таңқаларлық емес пе?
Ашылған аспан
Лұқаның Інжілі Мәсіхті жердегі Үлгіміз ретінде ұсынады, бірақ Елшілердің істерінде біз қазір аспандағы Біреуден кейін құрылған қоғамды табамыз. Елшілердің істері 7-де, Стефанда біз мәсіхшінің не екенін немесе не болуы керектігінің прототипін кездестіреміз: куәгер-шейіт. Иеміздің бұл әлемдегі куәлігі – Стефанда, жеңімпазда үлгі болған азапты куәлік. Ол таспен ұрып өлтірілмес бұрын, ол былай дей алады:
«Міне, мен ашылған аспанды және Адам Ұлының Құдайдың оң жағында тұрғанын көріп тұрмын» (56-аят). Мұнда біз сол етістікті тағы да табамыз, «ашылған», мұнда ол толықтай ашылған және толықтай ашылған деген мағынаны білдіреді. Мәттай 3-те Иеміздің шомылдыру рәсімі туралы жазылғанмен салыстырсақ, біз сол кезде аспан Иемізге ашылғанын, Қасиетті Рух Оған түсіп, Оны алдағы көпшілік қызметіне майлағанын байқаймыз. Жерде, Иордан жағасында, Ол аспанның қуанышының нысаны болды, аспан Оған қарап тұрды. Бірақ Елшілердің істері 7-де керісінше: мұнда жерде шәкірт болды, ал аспан оған ашылды, сондықтан ол аспанға қарап, «Адам Ұлының Құдайдың оң жағында тұрғанын» көре алды. Иеміз Иса тағы да нысан, жерде емес, аспанда! Елшілердің істері 7:56-да біз Еврейлерге хаттың керемет қысқаша мазмұнын табамыз, ол ашылған аспан және Құдайдың оң жағындағы Адам Ұлы туралы айтады. Басқаша айтқанда, бұл хат жазылмас бұрын, Стефан Еврейлерге хаттың шындығын іс жүзінде тамашалаған. Бізге не болды?
Біз ашық аспандағы рақым тағының алдына еркін келу мүмкіндігін бағалаймыз ба (Евр. 4:16; 10:19)? Біз шынымен де, өтініштерімізбен, сондай-ақ мақтау мен ғибадатымызбен еркін және батыл келе аламыз, өйткені біз «Исаны даңқ пен құрметпен тәж кигізілгенін» көреміз (2:9). Елшілердің істері 7-де біз Иеміздің тұрғанын оқимыз. Бұл мүмкін отыру үшін болған шығар, өйткені Ол көп ұзамай аспанға кіріп, Құдаймен қарсы алынған болатын (Евр. 5:10): періштелердің бүкіл тобы аспанға кірген Мәсіхке мақтау айтқан болуы керек. Бірақ Ол отыратын болды, хаттар үйретеді. Екінші жағынан, Лұқа Мәсіхтің сол жерде тұрғанын ерекше атап өткен болуы мүмкін, өйткені Ол, бейнелеп айтқанда, Өзінің халқының ойын өзгертуін күтіп тұрған, сондықтан Ол оларға қайта орала алатын еді (бұл, шын мәнінде, олардың болашақ ұлттық мойындауынан кейін болады, Ишая 53). Қалай болғанда да, қазіргі уақытта Ол Құдайдың оң жағында отырған Адам Ұлы! Дегенмен, Стефан өлімінен дәл бұрын Оны тұрғанын көрді: Өзінің адал қызметшісін қабылдау және оны шейіттігінде Жұмаққа кіргізу үшін. Осылайша Мәсіхтің Өзі тұрды, Стефанға көмекке келуге дайын. Стефан сияқты аспандағы Исаға қарау – біздің де артықшылығымыз, өйткені біз Иеміздің даңқын ойлап, даңқтан даңққа өзгере аламыз (2 Қор. 3:18).
Лидияның жүрегінің ашылуы
«Сол жерде Лидия есімді бір әйел бізді тыңдады. Ол Тиатира қаласынан келген күлгін мата сатушы, Құдайға табынатын әйел еді. Иеміз оның жүрегін Пауыл айтқан сөздерге құлақ асуға ашты» (Елшілердің істері 16:14). Бұл Құдайдың ісінің тамаша үлгісі. Бұл пұтқа табынушы саудагер әйел Исраилдің Құдайына қызығушылық танытып, сенбі күні өзен жағасында дұға ету үшін жиналатын адал еврейлерге қосылған болатын.[^2] Дәл сол жерге Қасиетті Рух елші Пауылды және оның серіктерін жіберді. Пауыл сөйлеп жатқанда, Құдай Лидияның жүрегін ашты. Сол кезде болған Лұқа, Қасиетті Рухтың шабытымен, не болғанын жазып алды. Лидия келген аймақтың түпнұсқа тілі бойынша, оның есімі қайғылы немесе ауыр нәрсені білдіреді. Бұл Адам мен Хауаның құлауынан бергі адамның мінезі мен жағдайын білдіреді; тіпті нәрестенің туылуы да ауыр мәселе. Лидияда біз әрбір адамның шынымен не екенін және қайда екенін, қайғылы екенін көрсететін белгі бар. Бірақ Лидия Құдайға қызығушылық танытты; KJV оның «Құдайға табынғанын» айтады; бұл оның сол сәтте еврей дініне және Исраилдің Құдайына деген үлкен қызығушылығын көрсетеді, бұл қызығушылық оны Құдай оның өміріне келіп, «басшылыққа алғанда» не болатынына дайындады. Ол Құдайға қызығушылық танытты, бірақ енді Ол оның жүрегін ашу үшін келеді. Жүректен «өмірдің мәселелері» шығады (Нақыл сөздер 4:23). Жүрек – біздің болмысымыздың, жеке басымыздың дәл орталығы, сондықтан жүрек Құдайға ашылғанда, біз жақсы бастама аламыз. Кейінірек сол тарауда ол өз үйін Інжіл үшін, содан кейін Пауыл мен оның серіктері (Силас, Тімөте, Лұқа) үшін, және мүмкін Філіпідегі сенушілер үшін де ашты, олардың кейбіреулері сол аптада құтқарылған болатын. Жаңа қауым тіпті сол жерде жинала бастаған болуы мүмкін. Шынында да ашық үй, бірақ ол Эммаустың екі шәкіртімен болғандай, ашылған жүректен басталды.
Пауылдың қызметі – Жазбаларды ашу
Лидияның үйінен шығып, Пауыл Філіпі қаласынан Салоникаға барды. Ол жерде үш сенбі күні синагогада еврейлермен сөйлесті.
«Мәсіхтің азап шегуі және өліден қайта тірілуі керек екенін, және мен сіздерге уағыздап жатқан осы Исаның Мәсіх екенін ашып, олардың алдына қойды» (Елшілердің істері 17:3). Пауыл мұнда не істеді? Ол Лұқа 24-те Эммаустың шәкірттерімен Иеміз істегендей істеді. Жазбаларды қолдана отырып, оларды мұқият аша отырып, еврей мәсіхшісі Пауыл Ескі Өсиет жазбаларын өзінің еврей бауырларына (әлі мәсіхші емес) ұсынды және оларға Жазбаларға сәйкес Мәсіхтің кім екенін – Мәсіхті – дәлелдеді және оларға Оның азап шегуі керек екенін түсіндірді (Лұқа 24:26-дағы сол «керек»). «Мен уағыздап жатқан осы Иса – Мәсіх».[^3] Пауыл Құдайдың мектебінде болған және Өзінің Ұстазының үлгісін ұстануды үйренген! Пауылдың қызметіне қатысты, Елшілердің істері 26-да Лұқа Иеміздің Пауылға берген нұсқауларын, «олардың көздерін ашу» (бірақ диа префиксінсіз) сол етістікті қолдана отырып, Пауыл Жазбаларды «ашқандағыдай» қорытындылады. Иеміздің даңқтан Саулға берген тапсырмасы:
«олардың көздерін ашуға, және оларды қараңғылықтан жарыққа, және Шайтанның билігінен Құдайға бұруға, олар күнәлардың кешірімін, және Мендегі сенім арқылы қасиетті болғандар арасында мұраны алуы үшін» (Елшілердің істері 26:18). Иеміз Иса тағы да жоғары нысан, сондай-ақ Орталық.
Сенім бізді қазір даңқтағы Онымен байланыстырады. Осыған байланысты, көздердің ашылуы тағы бір рет (Елшілердің істері 17:3) dianoígō етістігін қолдана отырып айтылады. Қандай өзгеріс: қараңғылықтан жарыққа! Сипатталған шектен тыс моральдық қараңғылық, әсіресе Қорынт пен Ефеске қатысты (Елшілердің істері 18-19), біздің жоғарылатылған Иеміздің рақыммен келетін фоны болып табылады. Бұл араласу бізді қараңғылықтың билігінен және Шайтанның билігінен құтқарып, Өзінің сүйікті Ұлының патшалығына ауыстырған Құдайымыз бен Әкеміздің әрекетімен сәйкес келеді (Қол. 1:13)!
Ашылған басқа нәрселер
dianoígō етістігінің сегіз рет кездесуі («мұқият» ашу немесе «толықтай ашу») жаңа тәртіпті енгізеді. Көздердің, түсініктің және Жазбалардың осы ашылуларының нәтижесі не? Иеміздің қайта тірілуінен кейінгі күндерде, бұл ашылулар Ол шәкірттерді Бетанияға апарып, оларға бата беруі үшін қажет болды (Лұқа 24:50-53). Оларды шығару Оның көкке көтерілуі кезінде ғана емес; бұл сондай-ақ олардың Мәсіхке және Құдайға ғибадат етуде беретін жауабын ескере отырып қажет болды. Иеміз көкке көтерілгеннен кейін, шәкірттер Иерусалимге, ғибадатханаға оралды, бірақ олар енді өздерінің Мәсіхін қуып жіберген еврей діни жүйесіне жатпады.[^4] Олар сол жерде үнемі қуанып, Құдайды мадақтап, бата беріп, даңқталған Мәсіхпен байланысты Құдайдың мүдделері үшін діни қызметкерлер тобы ретінде болды.
Лұқа Інжілінің басымен қандай айырмашылық, сол кезде Захария ғибадатхана ішінде қызмет еткенде, халық сыртта тұрды! Сол кезде Құдайға кіру жолы жабық болды, тіпті діни қызметкер үшін де, ал жылына бір рет қана бас діни қызметкер Құдайдың алдына кіре алатын және тек құрбандық қанымен ғана. Енді кіру жолы ашық, кең ашық болды, және шәкірттер еркін кіру мүмкіндігіне ие болды. Бүгінде бұл кіру мүмкіндігі әрбір шынайы мәсіхшінің артықшылығы. Осы «ашылулардың» бәрі біздің Әке Құдайға және даңқталған Иемізге еркін кіру мүмкіндігіміз бар екенін көрсетеді, және бұл Қасиетті Рух арқылы. Аспан ашық, және біз сенім арқылы кіре аламыз, ауыздарымыз Құдайды мадақтауға және бата беруге ашық. Көбінесе біздің ауыздарымыз біздің сәтсіздіктерімізден жабық болады (Мәсіхтегі біздің орнымыз кемел болса да). Мұнда Лұқа 24-те олар ашық болды, өйткені шәкірттер Патша туралы (Заб. 45:1), олардың қайта тірілген және көкке көтерілген Иеміз туралы жақсы хабарды төгіп жатты. Жүректің молдығынан, шәкірттердің ауыздары мақтау мен ғибадатта сөйлей алды. Бұл «ағын» Иеміз жасаған ашылуларға жауап болды. Иеміз бізге Оның аяғында көбірек болуға, Ол Жазбаларды ашқанда Одан үйренуге көмектессін, сонда біз де шынайы ғибадат етушілер бола аламыз! Аспанда біздің жүрегіміз Құдай Сөзінің барлық қазыналарына ашылады және біз мәңгілікке ғибадат етушілер боламыз. Қандай перспектива!
[^1]: Марқ қолданған етістік (гр. stenázō) күрсіну (Рим. 8:23; 2 Қор. 5:2, 4; Евр. 13:17) немесе күңкілдеу (Жақ. 5:9) деп те аударылады; ол Жаңа Өсиетте 6 рет кездеседі. [^2]: Філіпіде синагога болған жоқ, өйткені ер адамдар жеткіліксіз болды. Раббиндік ережелер бойынша, синагога қызметі үшін он еврей ер адам қажет болды. Еврей ер адамдары жеткіліксіз болғандықтан, әйелдер жиналып, өзен жағасында дұға ету үшін отыратын, бұл Пауылға таныс әдет. [^3]: «Уағыздау» немесе «жариялау» етістігі Елшілердің істері 17:18 және Філіпіліктерге 1:18-дегімен бірдей. [^4]: Моральдық тұрғыдан алғанда, оларды иудаизмнен ажыратуға қырық жылға жуық уақыт кетсе де. (Сондай-ақ еврей сенушілеріне ескі жүйеден шығып, «Мәсіхке» қарай жылжуға көмектесу үшін жазылған Еврейлерге хатты қараңыз).
