Матайдың шежіресінде бес әйелдің есімі кездесетіні өте қызықты, және ондағы ер адамдардың бірқатарына қатысты ешқандай тарихи оқиғалар айтылмаса да, Құдай Рухы осы әйелдердің әрқайсысының тарихынан бізге бірдеңе беруге риза болды.
Тамар
Бұл әйелдердің біріншісі – Тамар, Яһуданың келіні, ол енесі сияқты ханаандықтардың қызы болған сияқты. Ыбырайым Ысқаққа әйел таңдауда өте мұқият болған, ол ханаандықтардың қызы болмауы керек еді; бірақ Ысқақ Есаудың хеттіктердің қыздарын әйелдікке алған кездегі таңдауына кедергі жасамаған сияқты, дегенмен олар оған қатты қайғы әкелді. Жақыпқа Ысқақ ханаандықтардың қыздарынан әйел алмауды тапсырған, бірақ Жақып Яһуда Шуа арқылы ханаандықтармен біріккенде немесе Тамарды үлкен ұлы Ердің әйелі етіп алғанда алаңдамаған сияқты.
Мұның бәрінде мәсіхшілер үшін көптеген нұсқаулар бар: өзіміз үшін де, балаларымыз үшін де қарым-қатынасымызға қаншалықты мұқият болуымыз керек. 2 Қорынттықтарға 6:14-18 – бұл маңызды тақырыпқа қатысты ойлануымыз керек Киелі жазба.
Тамардың күйеуі «Жаратқан Иенің алдында зұлым болды; және Жаратқан Ие оны өлтірді». Оның ағасы Онан да Тамармен қарым-қатынасында Жаратқан Иенің наразылығын тудырды, және ол да өлтірілді. Тамардың балалы болуға деген табиғи тілегі болды және Яһуданың үшінші ұлы оның күйеуі болуға жасы жеткенше күтуге риза болды, бұл оның Жақып отбасындағы орнын бағалағанын көрсетті.
Бірақ Тамардың Яһуданы тоқтату әрекеті Құдайға деген сенімнен туындаған жоқ, тіпті егер ол шынайы Құдайды білетін отбасындағы орнын бағаласа да. Адамдық тұрғыдан алғанда, Тамардың әрекеті Яһуданың мойындағанындай әділ болды; бірақ олар моральдық жағынан бірдей, ауыр күнәнің серіктестері болды. Мұндай мінез-құлық ханаандықтардың отбасыларына сай келуі мүмкін, бірақ ол Ыбырайым, Ысқақ және Жақыптың Құдайының қасиеттілігіне жиіркенішті болды.
Тамардың шынайы құндылығын дұрыс бағалау бізге қиын болуы мүмкін. Оның балалы болуға деген тілегі дұрыс болды, және біз оның Құдайдың Есімі белгілі отбасындағы орнын бағалағанына және оның жесірліктегі шыдамды күтуінде көрінетін әділ және сенімді қасиеттеріне таңдана аламыз; бірақ оның мақсаттарына жету үшін жасаған әрекеттерін ақтауға болмайды, себебі Құдайға деген сенімнің жоқтығынан және күнәнің табиғи емес сипатынан. Оның алдауы Құдайдың артықшылығына ие болғандар арасында тым жиі кездесетін табиғи айлакерлікті көрсетті; ол Лабанды сипаттаған және Ысқақты алдаған кезде Ребека мен Жақыпта көрінген айлакерліктің дәмін татты. Біз табиғи түрде Құдайдың батасын өз жолымызбен алуға қаншалықты бейімбіз.
Туылғанына, алдауына және ауыр күнәсіне қарамастан, Тамар адамзат тарихындағы ең құрметті шежірелік желіде орын алды. Мүмкін, тәннің барлық әрекеттерінің астарында Жақыптың Құдайына деген шынайы сенім және Ыбырайым мен Ысқақтың Құдайын білетіндермен байланысты болуға деген шынайы, Құдай берген тілек болған шығар. Бұл солай болды ма, жоқ па, біз білеміз, Құдай Өзінің рақымының егемендігінде Тамарды, оның барлық болмысы мен істегеніне қарамастан, Киелі жазбадағы көптеген құрметті есімдермен және ең құрметті, Исаның, Құдайдың баталы Ұлының Есімімен байланыстыру үшін таңдады. Құдайдың рақымы мен мейірімі біздің табиғи болмысымыздың және біздің істегеніміздің бәрінен жоғары көтеріліп, бізге қазірдің өзінде Әкенің алдында Мәсіхпен бірге болуға және келе жатқан даңқ күнінде және Әкенің үйінде мәңгілікке Мәсіхтің орнын бөлісуге мүмкіндік береді.
Рахаб
Құдай Рахабтың тарихын Ешуа кітабында ғана емес, Еврейлерге 11-де Киелі Рухтың түсіндірмесінде де берген: «Сенбегендермен бірге жезөкше Рахаб жойылмады, өйткені ол тыңшыларды бейбіт қабылдады». Адамдар опасыздық әрекеті деп санайтын нәрсе, жүректерді зерттеуші тарапынан сенім әрекеті ретінде шынайы жарықта көрінеді. Рахаб тірі Құдайдың Исраил әскерлерімен бірге екеніне және Исраил Оның халқы екеніне сенді, және ол Құдайдың кек алуы Ханаанның кінәлі халықтарын жайлаған кезде құтқарылуы үшін өз өмірін қатерге тікті.
Бұл Рахаб үшін қандай өзгеріс болды! Ол Иерихонның сотталған және қираған қаласындағы күнәкар өмірін артта қалдырып, Құдай халқымен бірге болуға және Құдай тарапынан таңдалуға мүмкіндік алды, тек патшалық тайпада өмір сүру үшін ғана емес, сонымен қатар патшалық желіде болу үшін, Боаздың әжесі, ол Дәуіт патшаның арғы атасы болуы керек еді. Мұса заңында ханаандықты ешқандай жағдайда Жаратқан Иенің қауымына кіргізуге ешқандай ереже қарастырылмаған; олар толығымен жойылуы керек еді (Заңды қайталау 20:16-17); бірақ Құдайдың егеменді мейірімі Рахабтың жағдайында оны өзі ешқашан ойламаған бата орнына әкелу үшін басым болды.
Рахабтың жағдайы Құдайдың біз үшін не істегенін көрсетпей ме? Ефестіктерге 2-де біз «өткен уақытта тән бойынша пұтқа табынушылар болғаныңызды … Мәсіхсіз, Исраилдің азаматтығынан бөтен, уәде келісімдерінен бөтен, үмітсіз және әлемде Құдайсыз болғаныңызды» еске түсіруге шақырыламыз. Біздің жағдайымыз бен үлесіміз Құдайдың егеменді мейірімі бізге жеткенге дейін осындай болды; «Бірақ қазір Мәсіх Исада сендер, бір кездері алыс болғандар, Мәсіхтің қаны арқылы жақын болдыңдар … Өйткені Ол арқылы біз екеуміз де бір Рух арқылы Әкеге жақындай аламыз» (11-18-аяттар).
Рут
Моабтық Руттың оқиғасы жақсы таныс, Киелі Рух оның Құдай халқы Исраилмен қалай байланысты болғаны туралы әдемі баяндаманы жазған. Өзі жесір болса да, ол ұлдары қайтыс болған, жүрегі жаралы, рухы түскен, жалғыз жесір ананың серігі болуды таңдады, оның қайғысы мен қиындықтарын бөлісіп, егін алқаптарында жинаған нәрселерімен оны қолдау арқылы «Мараның» ащы кесесін тәтті етті.
Оның асыл таңдауы мынадай тамаша сөздерде кездеседі: «Мені тастап кетуге немесе артымнан ермеуге өтінбе: қайда барсаң, мен де сонда барамын; қайда қонсаң, мен де сонда қонамын: сенің халқың менің халқым болады, және сенің Құдайың менің Құдайым болады». Ол табиғатқа қарсы жолды таңдады; бұл тек Құдайдың тарту күшімен ғана жүзеге асуы мүмкін жол еді. Оның жеңгесі Орпа табиғи жолды таңдап, өз халқына және өз құдайларына оралды, және біз ол туралы ешқашан естімейміз. Рут, бір мақсатқа бағытталған адалдықпен және сүйіспеншілікпен Исраил жеріне және Исраил Құдайына бет бұрады, және оның әрекеттері Құдайдың шабыты беттерінде моральдық және патшалық даңқпен өшпес болып жазылған.
Наомимен бірге өмір сүруді таңдаған Рут өзін оның қолына тапсыруға риза болды, алдымен егін алқаптарында жинауға рұқсат сұрады, содан кейін енесінің барлық өтініштерін орындады. Оның Боаздың алқаптарына кездейсоқ келуі, ол білмесе де, Исраилдің Жаратқан Иесі тарапынан бағытталған еді, оның қанаттарының астына ол сеніммен келген болатын. Рут Боаздың оған айтқан сөздерінде қандай баталар бар екенін аз білді: «Жаратқан Ие сенің еңбегіңді қайтарсын, және Исраилдің Жаратқан Иесінен толық сыйлық берілсін». Ол кезде Боазға қатысты немесе Жаратқан Ие Мәсіхтің өзімен қарым-қатынасының алыс болашағында оған тез арада келетін баталардың ешқандай дәлелі болған жоқ.
Моабтық, Мұса заңында айтылғандай, «Жаратқан Иенің қауымына кірмейді; тіпті олардың оныншы ұрпағы да Жаратқан Иенің қауымына мәңгілікке кірмейді» (Заңды қайталау 23:3); бірақ Рут Исраилмен байланысты болуды таңдады және Жаратқан Ие оны қабылдады. Шынында да, «Адамдар үшін мүмкін емес нәрселер Құдай үшін мүмкін». Руттың табиғи мінезі Рахабтан өте ерекше болды, өйткені Боаз Рутқа: «Менің халқымның бүкіл қаласы сенің ізгі әйел екеніңді біледі» деді. Бірақ Исраил отбасыларына және патшалық желіге азғын ханаандықты және ізгі моабтықты әкелу үшін бірдей егеменді рақым қажет болды. Екеуінің де табиғи түрде Құдайдың батасына ешқандай талабы болған жоқ; екеуі де заңмен шеттетілді. Оларды Құдайдың рақымы баталады, және сенім оларға Құдай халқымен байланысты болуға ұмтылуға мүмкіндік берді.
Олармен бірге біз Құдайдың «мейірімділікке бай екенін, бізді сүйген ұлы сүйіспеншілігі үшін … Өйткені сендер сенім арқылы рақыммен құтқарылдыңдар; және бұл өздеріңнен емес: бұл Құдайдың сыйы» екенін дәлелдедік. Рут сияқты, бізде рақымның қазіргі баталары бар, және келешек ғасырларда «Оның рақымының шексіз байлығы» болады.
Батшеба
Батшебаның балаларына не болғаны бізге Киелі жазбаны еске салады: «Ендеше, Құдайдың мейірімділігі мен қаталдығын қараңдар» (Римдіктерге 11:22). Дәуіттің күнәсінен туған бала Жаратқан Ие тарапынан соғылып, қайтыс болды; бірақ оның екінші баласы Сүлейменді Құдай Исраил патшасы ретінде Дәуіттің орнына таңдады.
Бұл бала туылғанда, «ол оның атын Сүлеймен деп атады, және Жаратқан Ие оны сүйді; және ол Натан пайғамбардың қолымен жіберді; және ол оның атын Едидия (Жаратқан Иенің сүйіктісі) деп атады, Жаратқан Ие үшін» (2 Самуил 12:24-25). Сүлейменді таққа отырғызған Жаратқан Иенің сүйіспеншілігі, егеменді сүйіспеншілігі болды.
Заң бойынша, хеттік еркектің әйелі ретінде, Батшебаның Жаратқан Иенің қауымында орны болмас еді; және біз оның Дәуітпен күнәкар қарым-қатынасы оны қасиетті Құдай берген артықшылықтардан мәңгілікке шеттетеді деп ойлауымыз мүмкін еді. Ол бізге Рахабтың сенімімен немесе Руттың әдемі қасиеттерімен ұсынылмайды; бірақ оның есімін былғаған беделсіздікке қарамастан, Құдай оны Өзінің рақымының егемендігінде Дәуіттің тағына отыратын баланы туу үшін қабылдады, өзі де егеменді рақым арқылы Исраил Мәсіхінің ата-бабасы болды.
Біз Дәуіттің басқа әйелі тақ мұрагерін беруі керек деп ойлауымыз мүмкін еді, мінезінде мін жоқ әйел; бірақ бізге мұнда, Құдай сөзінің көптеген басқа бөліктеріндегідей, «Менің ойларым сендердің ойларың емес, сендердің жолдарың Менің жолдарым емес, дейді Жаратқан Ие; өйткені аспан жерден қаншалықты биік болса, Менің жолдарым сендердің жолдарыңнан, және Менің ойларым сендердің ойларыңнан соншалықты биік» (Ишая 55:8-9) деп үйретіледі. Құдай Өзінің еркін орындау үшін жиі ең ықтимал еместерді таңдайды. Құдай Өзінің Ұлының жердегі серіктері болу үшін және Исраил тайпаларын соттайтын тақтарда отыру үшін оқымаған балықшыларды таңдайды деп кім ойлаған? Құдай айқышта тұрғанда Жаратқан Иенің құндылығы мен Есімін мойындау үшін және Оның келе жатқан патшалығы туралы айту үшін қарғыс айтып жатқан, өліп бара жатқан ұрыны таңдайды деп кім ойлаған? Құдай Стефанды өлтірушілердің киімдері аяғына қойылған адамды Стефан көрген «Құдайдың даңқын және Исаны» пұтқа табынушыларға куәлік ету үшін алып жүруге және бұрын өзі қудалаған Біреуге адалдықпен өмірін беруге шақырады деп кім ойлаған? Және Құдай, Өзінің егемендігінде, сен және мен сияқты құнсыз жаратылыстарды осы әлемде Мәсіх үшін өмір сүруге және келе жатқан күні Оның даңқын бөлісуге, және Әкенің үйінде мәңгілікке Оның қуаныш пен сүйіспеншілік орнын бөлісуге таңдайды деп кім ойлаған?
Мәриям
Исаның анасы Мәриямда Матайдың шежіресіндегі басқа әйелдердің табиғи біліктіліксіздіктері болмаса да, Құдайдың рақымының егемендігі оны таңдауда, басқаларды патшалық желіге әкелгендей, айқын көрінді. Ол Тамар мен Рахаб сияқты ханаандық емес, Рут сияқты моабтық емес, Батшеба сияқты хеттік еркекке тұрмысқа шыққан емес: ол Лұқа Інжілінде Құдай Рухы іздеген Дәуіттің патшалық үйінен шыққан, және ол Дәуіттің тағына деген құқығын көрсете алатын адамға үйленген болатын.
Сонымен қатар, Мәриямның тартымды моральдық қасиеттері болды. Оның періштелік хабарды тез қабылдауы оның Жаратқан Иеге және Оның сөзіне деген тыныш және қарапайым сенімін көрсетеді, және оның момын және жұмсақ рухы өзінің мақтауын тамаша сөздермен төгеді: «Жаным Жаратқан Иені ұлықтайды, және рухым Құтқарушым Құдайда қуанды». Ол өзінің батасына қуанып, «Бұдан былай барлық ұрпақтар мені баталы деп атайды» десе де; өзін ұлықтауға ешқандай әрекет жоқ; оның барлық мақтауы оны «өте жоғары дәрежеде жақсы көрген» Құдайға, кедейлерге егеменді мейіріммен әрекет ететін, «аштарды жақсы нәрселермен толтыратын» және байларды бос жіберетін Құдайға арналған. Ол Өзінің қызметшісі Исраилге «Өзінің мейірімін еске алып» көмектесетін Құдай. Мәңгіліктің кеңестері және көптеген Ескі Өсиет жазбалары Мәриямның баласында орындалуы керек еді; және Құдай, егеменді мейірімділікпен, «қасиетті нәрсені» құрсаққа алу үшін ыдысты, және лайықты ыдысты таңдады. Тіпті Мәсіхтің әлемге келу уақыты да Даниелдің пайғамбарлығында дәл айтылған болатын, және Ишая: «Міне, қыз бала құрсақ көтеріп, ұл туады, және оның атын Иммануил деп атайды» деп жазған. Лия өзінің төртінші ұлын туғанда, «ол: Енді мен Жаратқан Иені мақтаймын деді: сондықтан ол оның атын Яһуда деп атады», бұл «Мақтау» дегенді білдіреді. Және Мәриямның баласының келуі мен туылуын қарсы алған мақтаулар қаншалықты лайықты болды! Мәриямнан мақтаулар, Елизабеттен мақтаулар, Захариядан мақтаулар, аспан әскерінен мақтаулар, қарт Симеоннан және Аннадан мақтаулар, және Құдай алыстан әкелген Магилердің табынуы. Өте жақын арада Құдай мен Қозының мақтауларына толы бақытты ғалам болады, және мұның бәрі Мәриямның баласының, Құдайдың баталы Ұлының әлемге келуінен туындайды. Сол бақытты күннің мақтауларындағы өз үлесімізді күтіп отырып, біз үшін мәңгілік күн, бізді Мәсіхпен бірге баталаған Құдайдың егеменді рақымын біле отырып, «Құдайға үнемі мақтау құрбандығын ұсыну» және қауымда Ұлдың Әкеге басшылық ететін мақтауларына қосылу біздің артықшылығымыз.
