Көптеген атақты адамдар қайтыс болардан бұрын қызықты қоштасу сөздерін айтқан. Кейбіреулері күлкілі, кейбіреулері қайғылы, кейбіреулері мағыналы болды. Кейбіреулері маңызды ештеңе айтпады, өйткені олар өлемін деп күтпеді. Азамат соғысындағы Одақ қолбасшысы генерал Седжвик атылмас бұрын: «Олар бұл қашықтықтан пілге де тигізе алмайды!» – деді.
Екінші жағынан, 1170 жылы Кентербери архиепископы Томас Бекет қайтыс болардан бұрын шынайы сенім сөздерін айтты. Ол король Генри II-мен қақтығысып қалған еді, корольдің Бекеттен құтылғысы келетіні естілді. Оның рыцарьлары оны сөзбе-сөз қабылдап, Кентербериге барып, Бекетті соборда өлтірді. Оның соңғы сөздері: «Мен Раббым үшін өлуге дайынмын, менің қаныммен Шіркеу еркіндік пен бейбітшілікке ие болсын» – болды.
Біреу өлетінін білгенде, сөздерін босқа шығындамайды. Ал тыңдаушылар оқиғаның салтанатына байланысты мұқият тыңдайды. Олар әр сөздің толық мағынасын түсіну үшін оған жабысады.
Оның қоштасу сөздері
Иса бірнеше сағаттан кейін айқышқа керілетінін білді. Ол шәкірттерін алдағы жұмысқа, Інжілмен әлемді төңкеріп, Өзінің Шіркеуін құруға үш жыл бойы үйреткен еді. Жоғарғы бөлмедегі оның қоштасу хабары дипломдық сөз сияқты болды. Оқу аяқталды; енді жұмыс істеу уақыты келді.
Шәкірттер Исамен бірге жүрді – Оның кереметтерін көріп, Оның ілімдерін түсінуде өсіп, Оған деген сүйіспеншіліктері артты. Олар Оның бір күні әділдік пен бейбітшілікте билік ететін уәде етілген Мәсіх екенін мойындады. Алайда, олар Оның жақын арада Құдайдың қамтамасыз етуінің Қозысы ретінде айқышқа керілетінін, сонда барлық адамдар құтқарылып, иудаизмнің сәтсіз діни жүйесін алмастыратын Шіркеудің бір бөлігі бола алатынын түсінбеді.
Шәкірттер Пасха мейрамына дайындалып жатқанда, Иса оларды алдағы оқиғаларға дайындады. Ол оларға үйреткендерін қорытындылап, ұлы Арашашы ретінде олар үшін дұға етті.
Аяқ жуу сабағы – Жохан 13:1-17
Шәкірттер Пасхаға дайындалып жатқанда, шаршаған, аш және демалуға қуанғандары сөзсіз. Заң талап еткендей, олар тамақ ішер алдында рәсімдік түрде жуынды. Бірақ жоғарғы бөлмеге кіргенде, Иса бір оғаш нәрсе істеді. Ол олардың аяқтарын жуды! Әдетте мұны қызметші немесе әлеуметтік сатыда төмен тұрған адам жасайтын. Иса шәкірттер түсінбеген немесе бағаламаған нәрсені істеді.
Ол Петрге келгенде, шәкірт батыл түрде: «Жоқ, Сен менің аяғымды ешқашан жумайсың», – деді. Иса: «Егер Мен сені жумасам, сенің Менімен ешқандай үлесің жоқ», – деп жауап берді де, үлгімен үйрете бастады. Петр шеттетілгісі келмегендіктен: «Онда, Ием, тек аяғымды ғана емес, қолдарымды да, басымды да жу!» – деді. Ниеті жақсы болса да, Петр тағы да мәселені түсінбеді.
Иса: «Шомылған адамға тек аяғын жуу қажет; оның бүкіл денесі таза. Ал сендер тазасыңдар», – деп жауап берді. Раббы жаңа өмірдің екі аспектісін – құтқарылу мен қасиетті өмірді меңзеді. Біз Рух арқылы қайта туылғанда, қанмен жуылып, кешіріліп, әділ етілеміз. Алайда, бұл дүниеде біз күнәмен байланысқа түсеміз, және біздің жүрісіміз ластанады. Шәкірттер жоғарғы бөлмеге дейін жүргендіктен, олардың аяқтарын жуу қажет болды.
Бұл мысал бізге сенушінің күнә жасағанда құтқарылуын жоғалтпайтынын көрсетуге көмектеседі, өйткені ол Мәсіхтің ісімен тазартылған. Бірақ оның Құдаймен қарым-қатынасы бағаланбаған күнәнің кесірінен зардап шегеді. Ол күнәсін мойындап, «жүрісін» тазартып, қарым-қатынасын қалпына келтіруі керек:
Егер біз күнәларымызды мойындасақ, Ол адал және әділ, біздің күнәларымызды кешіріп, бізді барлық әділетсіздіктен тазартады (1 Жохан 1:9 NIV). Раббы бізді күнәдан және дүниенің ластануынан осылай тазартады.
Раббы олардың аяқтарын жуғаннан кейін: «Мен сендерге не істегенімді түсінесіңдер ме? Сендер Мені «Ұстаз» және «Раббы» деп атайсыңдар, және бұл дұрыс... Енді Мен, сендердің Раббыларың және Ұстаздарың, сендердің аяқтарыңды жуғандықтан, сендер де бір-біріңнің аяқтарыңды жууларың керек. Мен сендерге үлгі көрсеттім, Мен сендерге не істесем, сендер де соны істеулерің керек. Шынын айтамын, қызметші өз қожайынынан үлкен емес, жіберілген елші де оны жібергеннен үлкен емес» (Жохан 13:12-16) – деп сұрады.
Оның хабары мынада: Біз Оған Өзінің Сөзінің суымен «аяғымызды жууға» үнемі мүмкіндік беруіміз керек. Біз де басқаларға «аяқтарын жуу» арқылы көмектесуіміз керек, және оларға біздің аяғымызды жууға рұқсат беруіміз керек.
Барлық Жазба Құдайдан шабыттандырылған және үйрету, әшкерелеу, түзету және әділдікте тәрбиелеу үшін пайдалы, сонда Құдай адамы әрбір игі іске толықтай дайындалған болады (2 Тімотеге 3:16-17). Біз Оның халқына Ол сияқты қызмет етуіміз керек.
«Мен сендерге жаңа өсиет беремін» – Жохан 13:31-38
Иса Оның сатқындыққа ұшырайтынын ескертті, бірақ шәкірттер олардың бірі мұндай істі істей алатынын түсіне алмады. Иса кім екенін көрсеткенде де, олар түсінбеді. Жүдас Исаны сатуға шыққанда түн болды, бұл Раббыны қабылдамайтындардың бәрі қараңғылыққа баратынының белгісі.
Исаның тағы бір маңызды мәлімдемесі болды. Оның сүйіспеншілігінің толықтығы айқышта көрсетілмекші еді. Ол Өзінің шәкірттерінің сол сүйіспеншілікпен сипатталуын қалады, алдымен өз араларында, содан кейін әлемге. «Мен сендерге жаңа өсиет беремін: бір-біріңді сүйіңдер. Мен сендерді қалай сүйсем, сендер де бір-біріңді солай сүюлерің керек. Осы арқылы барлық адамдар сендердің Менің шәкірттерім екендеріңді біледі, егер сендер бір-біріңді сүйсеңдер» (Жохан 13:34).
Раббы оларға кететінін және олардың артынан ере алмайтынын айтты. Петрдің жауабы әдеттегідей болды: «Раббым, неге мен қазір Сенің артыңнан ере алмаймын? Мен Сен үшін өмірімді беремін» (Жохан 13:37). Иса оның өз күшімен ештеңе істей алмайтынын, тіпті сүйіспеншілік пен адалдықпен ынталанған кезде де, көрсеткенде қандай таңқаларлық болды. Ол бұл түнде қорқыныштан Раббыдан үш рет бас тартқанда үйренді. Алайда, Раббы оған Өзінің аты үшін ауыр сынақтарды бастан кешіргенде барлық шәкірттеріне көмектесетін тамаша шындықты айтты: «Мен сен үшін дұға еттім» (Лұқа 22:32). Иса оның арашашысы болды, және Оның дұғасы Петрдің сенімінің сәтсіздікке ұшырамайтынын және оның Раббы үшін қайтадан пайдалы болатынын қамтамасыз етті. Бұл уәде біз үшін де жақсы, өйткені біз Раббының біздің ұлы Бас діни қызметкеріміз және Арашашымыз екенін бағалаймыз (Еврейлерге 4:14-16; 7:24).
«Мен қайтып келемін» – Жохан 14:3
Раббы неге Өзінің шәкірттерін тастап кететінін толығырақ түсіндірді. Ол «орын дайындауға» – олардың аспандағы мекеніне бара жатқан еді. Дұрыс уақытта Ол Өзінің барлық ізбасарларын Өзімен бірге алу үшін қайта келеді. Содан кейін Ол күнәнің кешірілуі мен Құдаймен татуласудың негізін қалады. Адамзат күнәнің кесірінен Құдайдан бөлінген, бірақ Күнәні Көтеруші күнәкардың орнына өлуі керек еді, және «Маған келгенді ешқашан қуып жібермеймін» (Жохан 6:37). Раббыға келгендер жаңа өмірге ие болып, Құдай тарапынан қабылданады. Иса оларға: «Мен Жолмын, Шындықпын және Өмірмін. Ешкім Әкеге Мен арқылы келмейді» (Жохан 14:6) – деді.
Уәде етілген Киелі Рух – Жохан 14:15-31
Шәкірттер Исаның кетуі туралы айтқандарын түсіне алмады. Олар Оның жақын арада Патша болатынын және Оның жердегі патшалығын құруға қатысатынын елестетті. Алайда, Оның жоспарлары әлдеқайда үлкен болды: Ол Исраилге уәде етілген ұлттық батаға қарама-қарсы мүлдем жаңа нәрсе құруға кірісті. Исраил бұл баталарға кейінірек ие болады, бірақ сол арада Құдайдың рақымы туралы Інжіл әрбір ұлтқа таралады, және Ол бұл жұмысты бастау үшін осы адамдарды қолданады. Олсыз олар ештеңе істей алмады; Петрге бұл айтылған болатын. Егер Иса олармен бірге болмаса, олар Иса істеген істерді және «тіпті одан да үлкен істерді» (Жохан 14:12) қалай жалғастыра алады?
Раббы аспанға оралғаннан кейін Киелі Рух олардың ішінде өмір сүруге келеді. Келе жатқан Жұбатушы туралы айта отырып, Ол: «Әлем Оны қабылдай алмайды, өйткені ол Оны көрмейді де, білмейді де. Бірақ сендер Оны білесіңдер, өйткені Ол сендермен бірге өмір сүреді және сендердің іштеріңде болады» (Жохан 14:17) – деді. Ол олардың жұбатушысы, жұмыстарының жетекшісі болады және сенушілерге өмір сүруге және оларға берілген қызметті орындауға күш береді. «Бірақ Жұбатушы, Киелі Рух, Оны Әке Менің атымнан жібереді, сендерге барлық нәрсені үйретеді және Мен сендерге айтқан барлық нәрсені естеріңе салады» (Жохан 14:26). Іштегі Рух қызмет өмірі үшін қажеттінің бәрі болады.
Киелі Рух адамдарды Құтқарушыға деген қажеттіліктерін – олардың күнәкарлығын, олар ешқашан жете алмайтын Құдайдың әділдігінің жоғары стандартын және Құтқарушы арқылы Құдайға келмейтіндердің бәріне келетін сотты мойындату үшін жұмыс істейді. «Менің кеткенім сендер үшін жақсы. Егер Мен кетпесем, Жұбатушы сендерге келмейді; бірақ егер Мен кетсем, Оны сендерге жіберемін. Ол келгенде, әлемді күнәға, әділдікке және сотқа қатысты кінәлі деп таниды: күнәға қатысты, өйткені адамдар Маған сенбейді; әділдікке қатысты, өйткені Мен Әкеге барамын, онда сендер Мені енді көре алмайсыңдар; және сотқа қатысты, өйткені бұл дүниенің билеушісі қазір айыпталған» (Жохан 16:7-11).
Содан кейін Раббы оларға Рухтың олардың ұстазы болатынын, Раббы мен Оның мақсаттары туралы көбірек ашатынын еске салды. «Бірақ ... ақиқат Рухы келгенде ... Ол сендерді барлық ақиқатқа жетелейді ... Ол сендерге әлі болатын нәрсені айтады. Ол Менікінен алып, сендерге таныту арқылы Маған даңқ әкеледі» (Жохан 16:13-14). Бұл Елуінші күн мейрамындағы Рухтың күшімен бұл адамдар уағыздап, көптеген адамдар Мәсіхке бет бұрды.
Жемісті өмір – Жохан 15
Өз қызметтерін атқару үшін оларға сенім қажет болды, Раббыны сүю және Оның өсиеттерін орындау қажет болды (Жохан 14:12-15). Өз қызметтерінде жемісті болу үшін олар Исамен байланыста болуы керек еді. Ол жүзім сабағы мен бұтақтардың мысалын қолданды. Егер бұтақтар жүзім сабағына бекітілмесе, оларға өмір ағып келмейді және жеміс болмайды. Алайда, Мәсіхпен қарым-қатынас болғанда, Рух жеміс бере алады. Біріншіден, бұл әрбір сенушіде Исаның мінезін қалыптастыру жұмысын аяқтауға ұмтылатын Рухтың жемісі (Ғалаттықтарға 5:22). Содан кейін әрбір сенушінің Рух берген рухани сыйлықтарға сәйкес қызметінің жемісі бар. «Біреуге Рух арқылы даналық сөзі беріледі, екіншісіне сол Рух арқылы білім сөзі, үшіншісіне сол Рух арқылы сенім» (1 Қорынттықтарға 12:8-9).
Біз Мәсіхте тұрғанда, жемісті боламыз: «Егер сендер Менде қалсаңдар және Менің сөздерім сендерде қалса, не қаласаңдар да сұраңдар, ол сендерге беріледі. Бұл Менің Әкемнің даңқы үшін, сендер көп жеміс берулерің керек» (Жохан 15:7-8).
Раббының дұғасы – Жохан 17
Раббы шәкірттерге сынақтар болатынын ескертті, бірақ Оған сенсе, олар тыныштыққа ие болады. Ол әлемді жеңген еді. Бұл Раббының олармен сөйлесуінің мақсаттарының бірі болды. Ол оларға Өзінің жоспарлары туралы алдын ала білім берді және Оған жабысуға шақырды. Онда олар сынақ қаншалықты қиын болса да, тыныштыққа ие болады (Жохан 16:33). «Мен сендерге тыныштық қалдырамын; Мен Өзімнің тыныштығымды беремін. Мен сендерге әлем беретіндей бермеймін. Жүректеріңді мазаламаңдар және қорықпаңдар» (Жохан 14:27).
Раббы олармен өткізген уақытын олар үшін, сондай-ақ кейіннен ергендер үшін – соның ішінде бүгінгі біз үшін де! – ең әдемі дұғамен аяқтады: «Менің дұғам тек олар үшін емес. Мен олардың хабары арқылы Маған сенетіндер үшін де дұға етемін» (Жохан 17:20). Оның шәкірттер үшін арашашы дұғасы маңызды. Олар Оның ісі арқылы Құдаймен қарым-қатынасқа енген еді. Ол Әкені ашқан, және олар Исаның Әкеден келгеніне сенген. Иса олармен бірге болғанда Өзінің шәкірттерін қорғаған, және енді Ол Өзінің жоқтығында олардың қорғалуы үшін, және олардың зұлымнан қорғалуы үшін дұға етті (Жохан 17:12,15).
Бұл дұғадағы басты ой – Раббы Өзінің ізбасарларының өз араларында бірлікті сақтауын қалады: «Киелі Әке, оларды Өзіңнің атыңның күшімен қорға ... сонда олар Біз бір болғандай бір болсын» (Жохан 17:11). Ол тіпті бізді де Өзінің бірлікке деген тілегіне қосты: «Менің дұғам тек олар үшін емес. Мен олардың хабары арқылы Маған сенетіндер үшін де дұға етемін, сонда олардың бәрі бір болсын, Әке, Сен Менде, Мен Сенде болғандай. Олар да Бізде болсын, сонда әлем Сенің Мені жібергеніңе сенсін ... және Сен Мені сүйгендей, оларды да сүйгеніңе сенсін» (Жохан 17:20-23). Бұл Раббының біз үшін дұғасы. Мұны біле отырып, біз «бейбітшілік байланысы арқылы Рухтың бірлігін» (Ефестіктерге 4:3) сақтау үшін қолымыздан келгеннің бәрін істеуіміз керек.
Өмірді өзгертетін сөздер
Егер Исаның соңғы сөздері бүгінгі біз үшін Оның алғашқы шәкірттері үшін болғандай мағыналы болса, біздің өміріміз де олардың өмірі сияқты өзгереді, және біз Ол үшін өмір сүруде және Оған қызмет етуде сол қуанышты сезінеміз.
