Серия– Қаңтар 2024 –«Рақым мен ақиқат» журналы
Киелі кітап кейіпкерлері
Ескі өсиеттен жинақталғандар,10-бөлім
Мұса мен Ешуа
Нұнның ұлы Ешуаны ал, ол Рухы бар адам. —Сандар 27:18NKJV
Ешуа мен Иса
Жастық шағынан бастап Ешуа Мысырдан Исраилді алып шыққан және халыққа Құдайдың заңдарын берген Құдайдың ұлы адамы Мұсаның қызметшісі болды (Мыс. 24:13, 33:11; Сан. 11:28; Заң. 1:38 қараңыз). Оның өмірі Жаратқан Иемен бірге жүретін әрбір жас сенуші бастан кешіретін рухани өсудің жақсы үлгісі. Осыған ұқсас нәрсені Елишаның өмірінен де көруге болады, ол Илиямен бірге жүріп, Құдай оған дайындаған міндетке дайындалды (1 Пат. 19; 2 Пат. 2).
Ешуа да Иса Мәсіхтің бір түрі, олардың ұқсас есімдерінен бұл айқын көрінеді. Иса – Иешуа немесе Ешуа есімінің грекше түрі. Бұл есімдер Құдайдың құтқаруын білдіреді. Ешуа «Яхве құтқарады» немесе «Яхве – құтқару» дегенді білдіреді. Жаңа өсиетте Исаның туылуын хабарлаған періште Оның есімін күнәдан құтқарумен байланыстырды: «Оның атын Иса деп қоясың, өйткені Ол Өз халқын күнәларынан құтқарады» (Мат. 1:21).
Біз Ешуа өзінің алдындағының жұмысын аяқтағанын білеміз. Мұса Құдайдың халқын құлдық жерінен босатса, Ешуа оларды Уәде етілген жерге алып барды. Жаратқан Иенің құтқаруы Мысырдан шығуда көрінді (Мыс. 14:13, 15:2), бірақ оның толық көрінісі Қанаханды жаулап алғаннан кейін ғана болды. Бұл Исраилдің Мысырдан құтқарылуының үлкен мақсаты болды. Осылайша Мұса мен Ешуа Иса Мәсіхтің екі еселенген түрі болып табылады, Ол Өз халқын күнә мен Шайтанның құлдығынан босатып қана қоймай, оларды аспан жеріне де әкеледі. Құдай бізді Мәсіхтегі аспан орындарында бірге отырғызды, және біз сол жерде әрбір рухани батамен баталандық (Ефес. 1:3, 2:6).
Ешуа – Мәсіхтің ерекше түрі, Ол Киелі Рухтың күшімен Өз халқын осы аспан жеріне, біздің тыныштық Қанаханымызға алып барды (Евр. 3–4 қараңыз). Ол Мәсіхті Рух арқылы және Рухпен Өз халқы үшін қазір белсенді әрекет ететін Тұлға ретінде көрсетеді. Бірақ біз сенушілер ретінде өзімізге жеке қолдану да бар, біз «Рухқа толы болуымыз» керек (Ефес. 5:18). Біз Рухқа толы адам ретінде Ешуаның үлгісін ұстануымыз керек.
Ешуа жауынгер ретінде
Ешуаның өмірінің барысын қарастырайық, оның үлкен міндетіне қалай қадам-қадам дайындалғанын көру үшін, сондай-ақ өзіміз үшін рухани сабақтарды ойланайық. Оның есімі алғаш рет Мысырдан шығу 17:8-16-да, Амалекке қарсы шайқаста айтылады. Ешуа жақсы сарбаз болған сияқты, өйткені оған шайқасты жүргізу тапсырылды, ал Мұса төбенің басында дұға етті.
Исраилдіктер Мысырдан құтқарылды, бірақ бұл олардың шөл даладағы саяхатында ешқандай қақтығыстар қалмады дегенді білдірмейді. Сол сияқты, біз осы әлемнің билеушісінің күшінен құтқарылдық (Ефес. 2:2), бірақ бұл біздің жер бетіндегі жолымызда күрестерсіз қалдық дегенді білдірмейді. Шөл дала осы жер бетіндегі көріністі барлық қиындықтарымен және уайымдарымен, ауырсынуларымен және күрестерімен бейнелейді. Жаратқан Ие бізді Өз есімінің даңқы үшін күресуге қалдырды, және Ол біз үшін дұға ету үшін даңқта. Біз жақсы соғысты жүргізуіміз керек және Иса Мәсіхтің жақсы сарбаздары ретінде қиындықтарға төзуіміз керек (1 Тім. 1:18; 2 Тім. 2:3).
Бұл тұрғыда Ешуа біз үшін маңызды үлгі. Мұса сарбаздары үшін дұға ету үшін таудың басында тұрғанда, Ешуа аңғарда шайқасып жатты. Мұсаның дұғасы арқасында Ешуа Амалекке қарсы жеңіске жетті. Сол сияқты, біздің аспандағы Жаратқан Иеміз жер бетіндегі шайқастарымызда, Шайтанмен және тәнмен қақтығыстарымызда бізге қолдау көрсетеді. Ол арқылы біз жеңімпаздардан да артықпыз (Рим. 8:34-37). Амалек Исраилдің артқы қатарларына шабуыл жасаған күшті және айлакер қарсылас болды (Сан. 24:20; Заң. 25:17-19; 1 Сам. 15:2). Бұл жау біздің әлсіз жерлерімізді білетін және бізді құтқарылған халық ретінде Жаратқан Иеге қызмет етуімізге кедергі жасауға тырысатын Шайтанның бір түрі. Біз бұл күшті қарсыласқа қарсы жеңіске тек жоғарыдан күш алғанда ғана жете аламыз.
Жаратқан Иенің тауында
Амалекпен шайқас Ешуаның мансабының бастамасы ғана болды. Кейінірек Мысырдан шығу кітабында біз оны Мұсаның қызметшісі және серігі ретінде кездестіреміз. Бұл қызметтерде Ешуа үлкен тәжірибелерге ие болды, өйткені ол ғана Мұсамен бірге Құдайдың тауына көтерілуге рұқсат етілген, ал Исраилдің ақсақалдары олардың оралуын күтуге мәжбүр болды (Мыс. 24:13-14). Мысырдан шығу 32:15-17-де біз олардың таудан бірге түсіп келе жатқанын көреміз, және Мысырдан шығу 33:11-де Ешуа Мұсаның лагерьден тыс жерде тіккен кездесу шатырынан кетпегені айтылады.
Бұл нәрселерді өзімізге қолданғанда, біз Жаратқан Иемен бірге жүруімізде әртүрлі пайдалы тәжірибелерге ие бола алатынымызды көреміз. Ол бізді жер бетіндегі қақтығыстарымызда жеңімпаздардан да артық етіп қана қоймай, сонымен қатар Құдайдың еркін және Оның халқымен қарым-қатынасын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Біз Онымен таудың басында болуымыз керек, сөйтіп Құдайдың ойлары туралы білуіміз керек – ең алдымен Оның халқының ортасындағы тұрағы туралы (Мыс. 25–31 қараңыз).
Ол бізге Құдай халқының шынайы жағдайын ажыратуды үйретеді, және біздің барлық сәтсіздіктерімізге қарамастан, Ол бізге Өз еркіне сәйкес жиналуға болатын орын береді. Исраилдіктер Мұсаны ұмытып, Құдайдан және олардың мойындауының «Елшісінен» (Евр. 3:1) теріс айналды. Сол сияқты, христиан әлемі даңқтың Иесі, жоғары көтерілген Мәсіхтің құқықтарын ескермейді және пұтқа табынушылыққа түсті (Аян. 2:14,20). Бұл зұлымдықтан бөліну қажеттілік; біз лагерьден тыс жерде Мәсіхке баруымыз керек (Мыс. 33:7; Евр. 13:13). Ешуа сияқты, Жаратқан Иені іздейік және Оның қатысуынан кетпейік. Сонда Ол бізге үйретеді және бізді Ол біздің орындауымызды қалайтын міндетке дайындайды.
Қанаханды жаулап алу
Ешуа халықты Уәде етілген жерге бастап бару және кейінгі қақтығыста олардың бас қолбасшысы болу сияқты үлкен міндетке қадам-қадам дайындалды. Ол жауынгер болды, бірақ ол шөл далада ғана емес, Уәде етілген жерде де жаулар бар екенін білуі керек болды. Оның Қанахандағы қақтығысқа дайындығы Сандар кітабында басталды. Ол жерді барлауға жіберілген тыңшылардың бірі болды. Сол сияқты, біздің қажылық өмірімізде, шөл даламен бейнеленген, қақтығыс қана емес, сонымен қатар Ешуаның кезіндегі жердегідей, аспан орындарында да соғыс жүргізіп жатқанымызды білуіміз керек.
Біз тән мен қанға қарсы күреспейміз, бірақ аспан орындарындағы зұлымдықтың рухани күштеріне қарсы күресеміз. Бұл зұлым күштерді тек Құдайдың толық қаруын алып, Құдайлық қаруларды қолданғанда ғана жеңуге болады (Ефес. 6:10-20). Біздің баталарымыз рухани сипатта, аспан орындарында, және оларды тек Киелі Рухтың күші арқылы ғана білуге және ләззат алуға болады (Ефес. 1:13-14). Оларды бізге таныту – Рухтың жұмысы, олардың барлығы Мәсіхтің Құдайдың оң жағындағы қазіргі орнымен байланысты. Ешуа Рухқа толы сенушінің бейнесін көрсетеді, оның назары жоғарыдағы нәрселерге, Мәсіх Құдайдың оң жағында отырған жерге шоғырланған (Қол. 3:1).
Сандар 27:18-ге дейін, Қанаханға кіру оның алдында тұрғанда, Ешуа Құдайдың Рухына толы адам ретінде сипатталмайды. Сандар кітабында біз Ешуаның осы нүктеге қарай рухани өсуін көрсететін бірнеше тәжірибелерді табамыз.
Мысалы, 11-тарауда біз оның Мұса үшін рухани емес түрде ынталы болғанын және сондықтан түзетуді қажет еткенін көреміз (24-30-аяттар). Мұны Қорынттағы кейбір сенушілердің Мәсіхті белгілі бір партияның жетекшісі еткісі келген мінез-құлқымен салыстыруға болады (1 Қор. 1:10-13).
Сандар 13-те, Қанаханды барлауға байланысты, Ешуаның есімі өзгертілді: «Мұса Нұнның ұлы Ошеаны Ешуа деп атады» (16-аят). Ошеа есімі жалпы мағынада Жаратқан Иенің көмегі мен құтқаруын көрсетеді, ал Ешуа есімі Яхве есімінің өзімен айқынырақ байланысты. Құтқару мен өтелу тек Яхведен, ұлы МЕН БАРМЫН-нан табылады. Осылайша, есімнің өзгеруімен Ешуаның назары Жаратқан Иеге шоғырланды, Ол Исраилге Қанаханға кіру арқылы Өзінің толық құтқаруын көрсететін еді.
Дәл осы қазіргі Жаңа өсиет дәуіріндегі сенушілерге де қатысты – «енді мен емес, Мәсіх менде өмір сүреді» (Ғал. 2:20). Біздің назарымыз өзімізге емес, Құдайдың Мәсіхте жүзеге асырған ұлы құтқаруына шоғырлануы керек.
Мүмкін, біз Ешуаның есімінің өзгеруін Римдіктерге 7-тараудан Римдіктерге 8-тарауға өтумен салыстыра аламыз, оның орталық мәселесі енді біздің өзіміз емес, Мәсіх пен Рух. Римдіктерге 8-тарау бізге Рухқа толы сенушіні көрсетеді. Христиан тек Рухтан туылған ғана емес; ол Рухпен мөрленген және майланған. Осы себепті ол үнемі Рухқа толы болуы және Құдай берген міндетін орындау үшін Оның жетекшілігімен жүруі керек. Ешуа бұған жақсы үлгі.
Біз көргендей, Ешуаның есімінің өзгеруі оның Қанахан жерін барлауымен байланысты болды. Осылайша ол онымен байланысты бай баталарды – жердің жемісін көрді. Бұл жақсы жер, сүт пен бал ағып жатқан жер болды. Толық ынтамен ол Қалебпен және басқа он тыңшымен оралды.
Бірақ олар Исраилдіктерге жинаған жемістерін көрсеткенде, он тыңшы Қанаханды жаулап алу олардың көздерінше қандай үлкен қиындықтарды тудыратыны туралы айтты. Бұл сөздерден көңілі қалған халық оны иемденуден бас тартты. Сенім тілінде сөйлегендер тек Ешуа мен Қалеб болды.
Олар Құдайдың уәделеріне сенбеген және жағымды жерді менсінбеген Исраилдіктермен салыстырғанда басқа рухқа ие болды (Сан. 14:24). Осы себепті бұл екі адам аман қалды, ал қалғандары шөл далада қаза тапты. Еврейлерге 3:19 бізге халықтың сенімсіздік салдарынан кіре алмағанын айтады.
Сол сияқты, біз Құдайымызды сеніммен құрметтеуіміз керек, Оның Сөзінің уәделеріне сеніп, рухани шайқастарымызда Оның күшіне сенуіміз керек. Біз Мәсіхте иеленетін аспан орындарындағы рухани баталарды тек сенім арқылы ғана ләззат алуға болады. Және біздің сеніміміздің күшімен және Рухтың жетекшілігімен біз жердегі үлесімізді иемдене аламыз. Бұл Ешуа кітабының типтік ілімінде көрсетілген. Біз басатын әрбір жер біздікі (Ешуа 1:3). Бұл қақтығысты қамтиды, бірақ Құдай қайта-қайта жеңіс береді, сонда бүкіл жер жаулап алынып, біздікі болады (11:16-23).
Тыңшылар туралы әңгіме бізге Уәде етілген жердің жемісін шөл далада да ләззат алуға болатынын көрсетеді (Сан. 13:26-27). Алайда, Құдайдың біз үшін ниеті – біз жердің баталарын үнемі ләззат алуымыз керек, өйткені біз оны иемдендік және онда тұрамыз. Біз жердің алғашқы дәмін татудан асып түсуіміз керек!
Құдайдың Рухына толы әрбір сенуші бұған қабілетті және Жаратқан Иенің құтқаруын толық көлемде ләззат ала алады. Және Ешуа сияқты, біз «даналық рухына толы» болсақ (Заң. 34:9), Құдай бізді басқаларды Құдайдың балалары үшін дайындалған бай мұраға бастап бару үшін міндетті түрде пайдаланады.
Хуго Бутер (бейімделген)
Келесі айда осы серияның 11-бөлімін іздеңіз.