Павелдің Тімотеге тапсырмасы
«Ал сен, Құдай адамы, бұл нәрселерден қаш және • әділдікті • тақуалықты • сенімді • сүйіспеншілікті • шыдамдылықты • жұмсақтықты ізде.» —1 Тімотеге 6:11 NKJV
Тімотенің рухани әкесі ретінде Павел оны сенімде және Құдай оған тапсырған істе табанды болуға шақыру үшін екі хат жазды. Бұл хаттарда Павел Тімотеге көптеген «тапсырмалар» берді. Бірақ 1 Тімотеге 6:11-де Павел алғаш рет «сен» деген мағынаны білдіретін грек есімдігін қолданды.
Бұл Тімоте үшін Павелдің жазғандарына мұқият назар аудару өте маңызды екенін білдірді, және кеңейтілген мағынада бұл Құдайдың ер немесе әйел адамы болуға ұмтылатын кез келген адам үшін маңызды болады.
Жаратқан Ие Павелді Ефестегі куәлікті орнату үшін қолданды, бұл жерде елшінің миссионерлік жұмысы шарықтау шегіне жетті (Елшілердің істері 19:10,20). Елші Ефес шіркеуінің ақсақалдарына өзі кеткеннен кейін сенушілерді адастыратын жалған бақташылар туралы көз жасын төгіп ескерткен болатын (Елшілердің істері 20:28-31). Сондықтан ол Тімотені сол жерде жұмысты жалғастыру үшін қалдырды (1 Тімотеге 1:3; Елшілердің істері 20:20,27). Өзінің бірінші хатында Павел Тімотеге шіркеуде дұрыс, тақуа мінез-құлық арқылы шындықты үйрету және көрсету арқылы осы жалған мұғалімдермен қалай күресу керектігін түсіндірді (1 Тімотеге 3:14-16).
Хатты аяқтағанда, Павел Тімотеге өзінің насихаттарында тікелей болды: «сен тиіссің» (1 Тімотеге 3:15) емес, «сен міндеттісің» (1 Тімотеге 6:11), одан кейін «мен сені шақырамын» (13-тармақ) және «Уа, Тімоте» (20-тармақ) деген жеке үндеумен аяқталды. Тақуалыққа үздіксіз жеке қолдану Тімотенің Ефесте дамып келе жатқан жаулық жағдайда табысқа жетуінің жалғыз жолы болды. «Өзіңе және іліміңе мұқият қара. Бұған табанды бол, өйткені осылай істеу арқылы сен өзіңді де, тыңдаушыларыңды да құтқарасың» (1 Тімотеге 4:16 ESV).
1 Тімотеге 6:11-де «ізде» (NKJV) орнына «соңынан ер» (KJV) сөзін қолдану арқылы Павелдің тапсырмасы екі негізгі мәселеге шоғырланды: «бұл нәрселерден қаш» және «басқа нәрселердің соңынан ер».
1. Қаш!
«Ал сен, Құдай адамы, бұл нәрселерден қаш.»
Мен бір уағызшының Жүсіп пен Потифардың әйелі туралы айтқанын есіме түсіремін. Ол: «Өмірде сондай жағдайлар болады, онда сен қашуың керек! Сол күні Жүсіп өзін сондай жағдайда тапты және қашып кетті» деді. Павелдің Тімотеге берген нұсқауы да сондай болды. Сен және мен «бұл нәрселермен» бетпе-бет келмеуіміз керек, біз олардан мүмкіндігінше алыс қашуымыз керек.
Тікелей контексте «бұл нәрселер» ашкөздік пен сараңдық, олардың барлық ілеспе зұлымдықтары, оның ішінде ақшаға деген сүйіспеншілік басты мысал болып табылады. Сараңдық – бұл пұтқа табынушылық (Қолостықтарға 3:5), яғни ол сенушінің өмірінде Құдайдың жоғары орнын алмастырады. Иеміз Иса: «Ешбір қызметші екі қожайынға қызмет ете алмайды, өйткені ол біреуін жек көріп, екіншісін сүйеді, немесе біреуіне беріліп, екіншісін жек көреді. Сендер Құдайға да, ақшаға да қызмет ете алмайсыңдар» (Лұқа 16:13 ESV) деді. Патша Ақша біздің әлемде жоғары билік етеді. Адамдар өз жалақыларына немесе бар нәрселеріне қанағаттанбайды. Олар көбірек мүлік алу және бос уақыттарын ұзарту үшін көбірек ақша қалайды. Сондықтан құмар ойындар мен лотереялар өте танымал. Керісінше, Павел Тімотеге қанағаттанушылықпен тақуалықтағы үлкен пайда туралы кеңес берді (1 Тімотеге 6:6-8).
1 Тімотеге 6-ның кеңірек контекстінде «бұл нәрселерге» жалған ілімдер кіреді, олар Иеміздің және Оның елшілерінің рухани сау ілімдеріне қайшы келеді (3-тармақ). Бұл «әртүрлі ілімдер» сенушілерді тақуалық тәжірибесінен алыстатуы мүмкін. Олар:
- Сенушілерді Мәсіхтегі шынайы еркіндігінен айыратын ережелер мен қағидалар түрінде көрінеді (1 Тімотеге 4:1-7),
- Түпкілігінде зұлымдықтан шыққан, және
- Олардың тақуалық түрін ұстану арқылы қаржылық пайда бар деп болжайды (1 Тімотеге 6:5).
Тімоте қашуы керек басқа нәрселер – өзін-өзі орталықтандырған мұғалімдердің тәкаппарлығы мен онымен байланысты зұлымдықтары (4-тармақ), олар әкелетін жемқорлық пен таза еместік (5-тармақ), қанағаттанбаған рух (6-8-тармақтар) және ақылсыз және зиянды құмарлықтар (9-тармақ).
Хаттың жалпы контекстінде «бұл нәрселерге» Ефестегі шіркеуге «кейбіреулер» тарапынан әсер еткен барлық алдамшы және адастырушы ілімдер мен олармен бірге жүретін жаман әдеттер кіреді. Сондықтан «бұл нәрселер» Құдайдан сенім арқылы келетін басқаруды насихаттаудың таза ниеті жоқ кез келген ілім немесе тәжірибе ретінде анықталуы мүмкін (1 Тімотеге 1:4). Рухани сау ілім әрқашан «таза жүректен, таза ар-ожданнан және шынайы сенімнен» (1 Тімотеге 1:5) туындайтын сүйіспеншілікті өндіруді мақсат етеді. Алдымен, Тімоте жалған мұғалімдермен бетпе-бет келіп, Құдай берген билігін қолданып, оларға басқа ілімдерді үйретпеуді тапсыруы керек болды (1 Тімотеге 1:3). Егер олар оның нұсқауларын тыңдамаса, онда ол олардан «қашуы» керек болды. Ол олармен ешқандай қарым-қатынас жасамауы керек еді; және ол бұл мұғалімдерді қабылдамауы (1 Тімотеге 4:7), бас тартуы (1 Тімотеге 5:11), олардан алыстауы (1 Тімотеге 6:5), аулақ болуы (1 Тімотеге 6:20; 2 Тімотеге 2:16) және өзін олардан тазартуы (2 Тімотеге 2:21) керек болды. Бірақ сонымен бірге ол Павелден үйренген нәрселерді үйретуді жалғастыруы керек болды (1 Тімотеге 3:14).
2. Соңынан ер!
«Ал сен, Құдай адамы... әділдікті, тақуалықты, сенімді, сүйіспеншілікті, шыдамдылықты, жұмсақтықты ізде.» — 1 Тімотеге 6:11 KJV
Павел Тімотенің өзінің рухани әкесінің ізімен жүрген және осы алты практикалық нәрсені көрсетіп жүрген «Құдай адамы» екенін білді. Бірақ Тімоте мұны жалғастыруы керек болды. Біз де оларды шәкірттік жолында мақсат етуіміз керек. Алты нәрсе үш топқа бөлінеді:
- Әділдік пен тақуалық, олар Құдайға бағытталған,
- Сенім мен сүйіспеншілік, олар ішкі, және
- Шыдамдылық пен жұмсақтық, олар сыртқы.
Әділдік – Құдай алдында дұрыс өмір сүру және Оның талаптарына сәйкес өмір сүру. Бұл Оның көз алдында дұрыс болу сипаты. Мысалы, байлықты дұрыс пайдалану (17-19-тармақтар). Әділдік тақуалықтың бір бөлігі – әрқашан Құдайға ұнамды жолдармен өмір сүруге ұмтылу – және сенушінің өмірінің барлық тәсіліне қатысты. Бұл Құдайды және Оған тиесілі нәрсені барлық ойлары мен істерінде сезіну немесе білу. Өмір салты Құдайға деген сенімімен сәйкес келуі керек. 1 Тімотеге 1:5 тақуалықты іздеу үшін қажетті элементтерді көрсетеді:
- Таза жүрек – менің ақылым мен еркім, немесе ниеттерім, Құдайдың еркіне сай болуы керек.
- Таза ар-ождан – мен сезімтал болуым керек, сондықтан менің өмірімде Құдай мақұлдамайтын ештеңе болмауы керек.
- Шынайы сенім – менің сенімімде ешқандай екіжүзділік немесе жалғандық болмауы керек. Мен Құдайды алдай алмаймын. Мен басқаларға ештеңені жасырмауым керек. Мен шынайы христиан болуым керек.
Сенім – бұл Құдайға сену және Оның Сөзіне сену. Сенімді іздеу дегеніміз – мен Киелі жазбалардағы барлық нәрсе Құдайдан шабыттандырылған деп сенемін (2 Тімотеге 3:16). Мен олардың қатесіз екенін қабылдаймын – бірде-бір қатесіз. Сондықтан, егер адамдардың философиялары немесе «ғылымы» мен Киелі жазбалар арасында қандай да бір қайшылық болса, мен адамдарға емес, Құдайға сенемін. Мен Құдайдың өтірік айта алмайтынын және Киелі жазбалар сенім мен тәжірибенің барлық аспектілері үшін толық жеткілікті екенін білемін.
Сүйіспеншілік – тақуалықтың тағы бір ішкі күші. Сүйіспеншілікті іздеу – Құдай менің жүрегіме төккен сүйіспеншілікке толы болу (Римдіктерге 5:5). Бұл сүйіспеншілік менің өмірімде де көрінуі керек. Павел оның 1 Қорынттықтарға 13-те қалай әрекет ететінін сипаттайды. Бірлесіп, сенім мен сүйіспеншілік сенушінің өмірінде басым болуы керек маңызды, немесе көрнекті, ерекшеліктер болып табылады (1 Салоникалықтарға 3:6, 1 Салоникалықтарға 5:8; 1 Тімотеге 1:14, 1 Тімотеге 2:15; 2 Тімотеге 1:13; Аян 2:19).
Шыдамдылық – төзімділік дегенді білдіреді. Демек, шыдамдылықты іздеу – өмірдің сынақтары мен жағдайларына қарамастан, олардың сипаты қандай болса да, алға қарай жүру. Жұмсақтық – жұмсақ мінез көрсетуді білдіреді, және бұл әсіресе жалған мұғалімдер мен алаңдатушыларға қарсы тұрғанда қажет (2 Тімотеге 2:24-25).
3. Күрес!
«Сенімнің игі күресімен күрес.» —1 Тімотеге 6:12 ESV
Павелдің Тімотеге берген тапсырмасы 12-тармақта үздіксіз әрекетті талап ететін тағы бір бұйрықпен жалғасады. Елші оны мыналар туралы ескерткен болатын:
- Сенімнен бас тартатындар (1 Тімотеге 4:1),
- Өмір салтымен сенімді жоққа шығаратындар (1 Тімотеге 5:8),
- Сенімнен адасатындар немесе алыстайтындар (1 Тімотеге 6:10),
- Сенімнен ауытқитындар және қателесетіндер (1 Тімотеге 6:21), немесе
- Жарамсыз болып қалатындар («репробат» KJV-де), бұзылған ақыл-ойлары барлар (2 Тімотеге 3:8).
Ол сондай-ақ христиандық соғыс күшейе түсетінін және нашарлайтынын ескертті, сондықтан Тімоте оларға қарсы күресуді тоқтатпауы керек (2 Тімотеге 3:13-14, 2 Тімотеге 4:1-5). Сондықтан Тімоте Иеміз Иса Мәсіхтің келуіне дейін Павелдің осы бұйрықтарының бәрін орындауы керек болды (1 Тімотеге 6:13-14). Тімоте мәңгілік өмірді ұстану арқылы (12-тармақ) және өзіне сеніп тапсырылған шындық қорын қорғау арқылы (20-тармақ, сондай-ақ 2 Тімотеге 1:13-14 қараңыз) сенімді сақтауы керек болды. Күрес сондай-ақ жалған «бәрін білетіндердің» құрметсіз бос сөздері мен қайшылықтарына қарсы тұруды қамтыды (20-21-тармақтар).
Соңында, Құдайдың барлық ерлері мен әйелдеріне
Тімотеге берілген бұл тапсырмалар Павелдің хаттарын оқитын Құдайдың барлық адамдарын шақырады. Тімоте сияқты біз де Құдай үшін және Оның шындығы үшін тұруды және өмір сүруді жалғастыруымыз керек. «Мәсіх Исадағы рақымда күшті бол» (2 Тімотеге 2:1).
СОҢҒЫ ЕСКЕРТПЕЛЕР
- Павелдің Тімотеге жазған хаттарындағы есімдіктің басқа қолданыстары 2 Тімотеге 1:18, 2 Тімотеге 2:1,3, 2 Тімотеге 3:10,14, 2 Тімотеге 4:5,15-те кездеседі. Қараңыз Томас Ньюберридің ағылшын-грек өсиеті.
- «Егер біреу» (3-5-тармақтар) және «Бірақ олар... кейбіреулер» (9-10-тармақтар) сөздерін «Ал сен, Құдай адамы» (11-тармақ) сөздерімен салыстырыңыз.
- Тікелей аудармалар: 1) «қашуды жалғастыр», 2) «соңынан еруді жалғастыр» және 3) «күресуді жалғастыр» деп оқылады. Сондай-ақ 2 Тімотеге 2:22 қараңыз.
- 1 Тімотеге 1:3,6,19, 1 Тімотеге 4:1, 1 Тімотеге 5:15,24, 1 Тімотеге 6:10,21; 2 Тімотеге 2:18.
Бізді осы тапсырманы орындауға шақыру үшін, елші біздің «барлық нәрсені өмірде сақтайтын» Біреудің көз алдында өмір сүретінімізді еске салды (1 Тімотеге 6:13 JND). Ол өз адамдарын, олар қаншалықты ауыр қақтығыстардан өтсе де, сақтай алмай ма? Сонымен қатар, егер біз адалдыққа шақырылсақ, біз қақтығыста бізден бұрын өткен Біреудің көз алдында екенімізді ұмытпайық. Ол да – күнәкарлардың қайшылығы, қызғаныш пен қорлау алдында – Құдайға абсолютті адалдықпен әрекет етті, сонымен бірге шындықты шыдамдылықпен және жұмсақтықпен сақтап, осылайша жақсы мойындауға куә болды. Сонымен қатар, адалдықтың өз сыйы болады. Сондықтан, бұйрық Иса Мәсіхтің келуіне дейін таза және мінсіз сақталуы керек. Оның келуінің даңқы біздің тарапымыздан болған кез келген кішкентай адалдыққа жауап береді, өйткені бұл Мәсіхтің кемел адалдығына даңқты жауап болады. Сонда, адамдар қорлаған, мазақтаған және айқышқа керген Біреу даңқта көрінгенде, Оның барлық адалдығына толық жауап қана емес, сонымен бірге Құдайдың барлық болмысы толық көрінеді. Сенімге қазірдің өзінде ашылған нәрсе бүкіл әлемге айқын болады! Құдайдың үйін құрайтындар Құдай үшін куәлік етуде сәтсіздікке ұшырауы мүмкін. Құдай адамы Құдайды тек белгілі бір дәрежеде көрсете алады. Бірақ Мәсіхте Құдайдың мәңгілік даңқы үшін толық көрінісі болады. —Гамильтон Смит (бейімделген)





