Мәселелер– 2023 жылғы қараша –Grace & Truth журналы
Алғыс айту және дұға ету
Сендерді әрқашан, әрбір дұғамда қуанышпен еске алып, Құдайыма алғыс айтамын; өйткені сендер алғашқы күннен бастап қазірге дейін Ізгі хабарға серіктес болдыңдар. —Філіпіліктерге 1:3-5 Дж. Н. Д.
Алғыс айту мен дұға ету бір-бірімен байланысты біздің аяттарымызда: «Құдайыма алғыс айтамын … әрқашан, әрбір дұғамда» (3-4-аяттар; Ефестіктерге 6:18 қараңыз). Бірнеше жыл бұрын, Філіпідегі түрмеде Пауыл мен Силас дұға етіп, мадақ әндерін айтқан болатын (Елшілердің істері 16:23-25). Енді Римдегі түрмеде елші Філіпідегі сенушілерге жазған хатында әлі де сол істі істеп жатқанын айтты.
Пауыл хатын: «Сендерге Құдай Әкемізден және Иеміз Иса Мәсіхтен рақым мен тыныштық болсын» (Філіпіліктерге 1:2) деп бастады. Соңына қарай ол сол тыныштықтың құпиясын ашты: «Әр нәрседе дұғамен, өтінішпен және алғыс айтумен тілектеріңді Құдайға білдіріңдер» (4:6). Алғыс айту бұрыннан алынған баталарды көреді, ал дұға әлі қанағаттандырылмаған қажеттіліктерді көреді.
Пауыл Філіпідегі осы қымбат әулиелерді еске алған сайын олар үшін алғыс айтпай тұра алмады. Оның мәлімдемесі «сендерді толықтай еске алғаным үшін» (1:3) болды. Ол сенушілерді еске алған жекелеген сәттерде ғана емес, олардың толық, бүтін естелігі оны алғысқа толтырды. Осыны ескере отырып, «барлық» деген ойдың біздің аяттарымызда қалай қайталанғанына назар аударыңыз: «толықтай еске алу», «әрбір дұға» және «сендер барлығың үшін».
Маған бір қайыршы есіме түседі ол сыйлық сұраумен соншалықты айналысқан, сондықтан оған бергендерге алғыс айтуға уақыт таппаған. Нәтижесінде, сол аймақта қайыршыларға әдетте беретіндер оны жиі айналып өтетін. Бұл сұрақ тудырады: «Егер біз алғыс айтуға көбірек уақыт бөлсек, дұғаларымызға көбірек жауап білмес пе едік?»
Ежелгі заманда «әр таң сайын Ехобаға алғыс айтып, мадақтау үшін, сондай-ақ кешке де тұратын» (1 Жылнама 23:28,30) адамдар болған. Құдайдың айтып жеткізгісіз сыйын білетін біздің, Ескі Өсиеттегілерден гөрі алғыс айтуға азырақ себебіміз бар ма? Өзен жағасында Лидияның жүрегі ашылған алғашқы күннен бастап (Елшілердің істері 16:13-14), Пауыл Філіпіліктерге жазған күнге дейін, ол сол сенушілер үшін алғыс айтты. Ғалатиядағы шіркеумен қандай айырмашылық – елшінің алғыс айтатын еш нәрсесі жоқ жалғыз шіркеу!
Есіңізде болсын, Філіпідегі сенушілер үшін тек алғыс айту ғана емес, сонымен қатар «сендер барлығың үшін қуанышпен дұға ету» (Філіпіліктерге 1:4) де болды. Қазір Иемізбен бірге болған Фредерик Лавингтон есімді сенуші, Філіпіліктерге хатқа түсініктеме бере отырып, былай деп жазды: «Мен сіздердің назарларыңызды осы хатта және басқаларында дұға тақырыбының елші үшін қаншалықты үлкен орын алатынына аударамын, және мен батыл айта аламын, бұл іс жүзіндегі христиандық өмір мен тәжірибеде христианның тынысы. Елші хаттарын жазғанда, ешқашан (біреу айтқандай) құрғақ көзбен жазбаған; оның Құдайдың әулиелеріне деген жүрегі сондай болған. Біз үнемі оның жүрегінің Иемізбен қалай айналысқанына, Құдайы мен Әкесіне немесе Шіркеудің Басшысына дұғада қалай төгілгеніне сілтемелерді табамыз, бұл Оның әулиелерінің сақталуы үшін және Құдай жақсы істі бастағандардың сенімде негізделген және орныққан күйде қалуы үшін (Ефестіктерге 1:16-23, 3:14-19; Қолостықтарға 2:1-3).»
Алғыс айту мен дұғаны қарастырғанда, біз «менің Құдайым» деген екі кішкентай сөзді назардан тыс қалдырмауымыз керек: «Сендерді толықтай еске алғаным үшін Құдайыма алғыс айтамын» (Філіпіліктерге 1:3). Елші жаңа ғана өзінің Иса Мәсіхтің құлы екенін айтқан болатын (1-аят), бұл оның Оған тиесілі екенін білдірді. Содан кейін ол «менің Құдайым» туралы айтты. Римге бара жатқан кемедегі пұтқа табынушыларға сөйлегенде, Пауыл Құдай туралы: «Мен Оған тиесілімін және Оған қызмет етемін» (Елшілердің істері 27:23) деді. Бірақ қазір, әулиелерге жазғанда, ол: «менің Құдайым» деді. Бұл сөздер тек жеке емес, сонымен қатар сүйіспеншілік пен жақындықты да білдіреді.
Елші бұл сөздерді қолдануды ұнататын, өйткені біз оларды Філіпіліктерге 4:19-да қайта табамыз. Онда біз былай оқимыз: «Менің Құдайым сендердің барлық қажеттіліктеріңді мол жеткізеді.» Елші «менің Құдайыма» римдіктер үшін және Філемон үшін алғыс айтты (Римдіктерге 1:8; Філемонға 1:4). Қорынттықтарға ол былай деп жазды: «Қорқамын … менің Құдайым сендерге қатысты мені кішірейтпесін» (2 Қорынттықтарға 12:20-21). Філіпіліктерге 3:8-де Пауыл «Иеміз Иса Мәсіх» туралы айтты. Құдайды «біздің Құдайымыз» (Забур 67:6) деп білу – ұлы іс. Мысырдан шығу 21-дегі ерікті құл: «Мен өз Қожайынымды сүйемін» (5-аят) дей алатын. Және біз Жохан 20:28-дегі Томасты еске аламыз, ол қайта тірілген Иемізді көргенде: «Менің Ием және менің Құдайым!» деді. «Мен Онікімін, және Ол менікі, мәңгілікке!» деп айта алғанымыз қандай жақсы!
Біз Філіпіліктерге 1:5-ті байланыстыруымыз керек 3-аятпен: «Сендерді толықтай еске алғаным үшін Құдайыма алғыс айтамын … өйткені сендер алғашқы күннен бастап қазірге дейін Ізгі хабарға серіктес болдыңдар.» Жазбаны зерттей отырып, біз серіктестіктің Філіпілік әулиелермен жеті рет байланыстырылғанын табамыз,* бірақ Жаңа Өсиетте қолданылған серіктестік деген не? Грек термині Лұқа 5:10-да «серіктестер» үшін қолданылған сөзден шыққан. Жақып пен Жохан балық аулау кәсібінде Симонмен серіктес болған. Менің ойымша, Жаңа Өсиетте серіктестік әрқашан христиандық бірлікке негізделген адамдар арасындағы қарым-қатынасты білдіреді; мүмкін «бірлескен қатысу» мағынасының ең жақсы анықтамаларының бірі болар. Лидия Пауылды және онымен бірге болғандарды үйіне қабылдағанда, ол Ізгі хабарға бірлесіп қатысқан. Сол сияқты, Пауыл Салоникада уағыздап жатқанда және Філіпілік әулиелер оған сыйлықтар жібергенде (Філіпіліктерге 4:16), олар Ізгі хабарға бірлесіп қатысқан, немесе «Ізгі хабарға серіктес болған» (1:5).
Елші осы «Ізгі хабарға серіктестік үшін, алғашқы күннен бастап қазірге дейін» (5-аят) алғыс айтты, яғни қазіргі сәтке дейін. Кейде әулиелер Ізгі хабарды бөлісуден шаршайды; қиындықтар келеді; жаман хабарлар таралады; үйде ауыр талаптар болады; және Ізгі хабардағы серіктестік суып кетеді. Әдетте, Філіпіліктер сияқты кедейлер, Ізгі хабарда ешқашан шаршамайтын үздіксіз серіктестікке ие болады. Шынында да, Пауыл Қорынттағы бай әулиелерден Ізгі хабардағы бұл серіктестікті қабылдай алмады, олар жаман жолмен жүрген (2 Қорынттықтарға 11:7-12 қараңыз). Ең қымбат нәрсе – жаман хабар мен жақсы хабар арқылы, қараңғы күндер мен жарқын күндер арқылы, кедейлік пен молшылық арқылы ешқашан жүрегін жоғалтпайтын шаршамайтын серіктестік. Бұл Філіпілік әулиелерде болған Ізгі хабардағы серіктестік.
Есіңізде болса, Дәуіт шайқасқа түскендер мен заттарды күткендер бірдей бөлісуі керек деген ережені енгізді; олар соғысқа бірлесіп қатысқан (1 Самуил 30:23-25). Бірақ сыйлықтар Ізгі хабардағы серіктестікті көрсетудің жалғыз жолы емес, өйткені басқа да сансыз жолдар бар. Епафрас дұғада ынтамен еңбек етті (Қолостықтарға 4:12), біз де солай істей аламыз. Жігерлендіретін хат қандай қуаныш! Кейбіреулер ашық аспан астында уағыздайтындардың заттарын ұстайды; кейбіреулер ән айтуға көмектеседі; кейбіреулер достарын жиналыстарға әкеледі. Ізгі хабарға және оның тақырыбы болып табылатын Біреуге деген сүйіспеншілік оның мүдделеріне қатысудың жолдарын ойлап табады. Және «Құдай сендердің еңбектеріңді және Оның есіміне көрсеткен сүйіспеншіліктеріңді ұмытуға әділетсіз емес, өйткені сендер әулиелерге қызмет еттіңдер және әлі де қызмет етіп жатырсыңдар» (Еврейлерге 6:10).
Өкінішке орай, Пауылдың заманында бәрі бірдей емес Ізгі хабарда серіктестік болған жоқ. Мәсіхті тіпті қызғаныш пен дау-дамайдан уағыздағандар болды (Філіпіліктерге 1:15), олар елшіге азап қосуды ойлаған. Олар шынымен де нағыз христиандар болған және Мәсіхті уағыздаған, бірақ оларда Ізгі хабарда серіктестік болмаған. Әрқашан сондайлар болған, және әрқашан болады. Ізгі хабарды уағыздайтындарға азап қосуға тырысатын нағыз христиандарды көргенде, Ізгі хабарда серіктестік болмағанда, сақ болайық. Кінә табу оңай, және мұны істейтіндер көбінесе нақты жағдайларды аз біледі. Біз Сөзбен қарама-қайшы келетін нәрсемен серіктес бола алмайтынымызды айтудың қажеті жоқ шығар. Бірақ біздің сындарымыз Ізгі хабар мүддесіндегі серіктестігіміздің жоқтығына сылтау болмауы үшін сақ болайық. Әрқайсымыз, сүйіктілер, осы қымбат Філіпілік әулиелердің Ізгі хабармен серіктестігіне көбірек және көбірек еліктеуге тырысайық! Дұғада алғыс айтуға және қуанышқа себеп болсын.
СОҢҒЫ ЕСКЕРТПЕ
* Кейбіреулер серіктестік немесе қауымдастық Філіпіліктерге хаттың тақырыбы дейді. Осы ойда, Філіпілік сенушілерге қатысты мына пункттерді қарастырыңыз:
• Ізгі хабардағы серіктестік (Філіпіліктерге 1:5)
• Рақымдағы бірлескен серіктестік (7-аят)
• Рухтың серіктестігі (2:1)
• Оның азаптарына серіктестік (3:10)
• Қиындықтағы бірлескен серіктестік (4:14)
• Беру мен алудағы серіктестік (15-аят)
• Әулиелерге қызмет етудегі серіктестік (2 Қорынттықтарға 8:4). Бұл үзінді Македониялық әулиелерге қатысты, оған Філіпідегілер де кіреді.
Серіктестік мұнда жеті рет кездеседі, бұл кемелдікті білдіреді. Бұлардың барлығы бір грек сөзін қолданады, бірақ ағылшын тілінде әртүрлі аударылған. Філіпіліктерге 1:7 және 4:14-те «бірге» деген кішкентай сөз қосылған, бұл «бірлескен серіктестік» дегенді білдіреді.
Джордж К. Уиллис ( «Філіпіліктерге хат туралы ойлар» кітабынан бейімделген)
Бірде бір қарт кісі жиналыста тұрып, өмірінің көп бөлігін Наразылық көшесінде өткізгенін, бірақ жақында Алғыс айту көшесіне көшкенін айтты. Оның жүзінен бұл көрініп тұрды.—Д. Л. Муди
