Керемет ӘКЕ
«Араларыңдағы қай әкеден ұлы нан сұраса, оған тас бере ме? Немесе балық сұраса, балықтың орнына жылан бере ме?» (Лұқа 11:11, NKJV).
Иеміз Иса шәкірттеріне Әке Құдайдың қандай екенін айтқанда осылай деген. Егер жердегі кемелсіз әке де балаларына жақсылық беруді білсе, онда олардың көктегі Әкесі дәл қажеттіні бермей ме?
Егер Киелі жазбаларда Құдайды Әкеміз деп атамағанда, біз оны Әкеміз деп атауға тартынған болар едік. Бұл – қорғайтын, тәрбиелейтін, жақын қарым-қатынас. Табиғи тұрғыдан алғанда, бұл барлық ұлдар мен қыздар өз отбасыларында іздейтін қарым-қатынас. Әрине, отбасыларда кейде ажырасу, өлім немесе жердегі әкелеріміздің кемшіліктері арқылы бұл қарым-қатынасты бұзатын қиындықтар болады. Бірақ Құдай бұл кемшіліктерге ұшырамайды; және біз Онымен Әкеміз ретіндегі қарым-қатынасымызды бағалағанда, өміріміз үшін сенімді негіз табамыз – тек рухани ғана емес, физикалық және эмоционалдық тұрғыдан да.
Ескі Өсиетте Құдайды Әке деп атайтын бірнеше жағдай бар, әсіресе Исраилге қатысты ұлттық мағынада. Мұса халықтан: «Ол сендерді сатып алған Әкелерің емес пе?» деп сұрады (Заңды қайталау 32:6). «Сен, Уа, Ием, біздің Әкемізсің; Сенің есімің – Мәңгіліктен Құтқарушымыз», – деп Ишая растады (Ишая 63:16; Ишая 64:8 және Малахи 2:10 қараңыз). Алайда, Құдай бұл қарым-қатынастың толықтығын Жаңа Өсиетте ашады. Бұл қарым-қатынасты бізге ашу үшін Иеміз Исаның Өзі қажет, өйткені тек Ол ғана Құдайды Әке деп ойлаудың нені білдіретінін шынымен біледі (Лұқа 10:22). Оның қайта тірілген күні, Голгофада біздің күнәларымызбен айналысқаннан кейін, Иса Өзінің адамдарын Құдайдың олардың Әкесі екенін еске түсіруге шақырды (Жохан 20:17).
Осы тұрғыда Құдайдың барлық адамзаттың Әкесі екенін шектеулі мағынада айту орынды болуы мүмкін. Афинада Пауыл бұл шындықты пұттарға табынудың ақымақтығын көрсету үшін қолданды. Құдай әрбір адамды «бір қаннан» жаратты және «Онда біз өмір сүреміз, қозғаламыз және бар боламыз». Сондықтан, Пауыл: «біз Құдайдың ұрпағымыз» деп қорытындылады (Елшілердің істері 17:26,28-29) – сондықтан өзіміз жасаған тас немесе металл заттарды қастерлеу (қасиетті деп санау) ақылға қонымсыз. Құдайды жалпы мағынада Әкеміз деп атау Оны білмейтіндерге үндеу болып табылады; бірақ бұл барлық адамзаттың рухани мағынада Оның балалары екенін білдірмейді.
Отбасылық артықшылықтар
Алайда, Иеміз Исаға сенетіндер үшін Құдаймен Әкеміз ретіндегі қарым-қатынас – тамаша бата. Бұл қарым-қатынаспен байланысты бірнеше артықшылықтар бар. Бірі – біз Әкенің қамқорлығын білеміз. Иеміз бұл туралы баса айтып, Өзінің ізбасарларына Құдайдың қарғалар мен лалагүлдерге қамқорлық жасағанын еске салды – және Ол шәкірттерді одан да артық бағаламай ма? Сондықтан, Ол: «не жейтіндеріңді немесе не ішетіндеріңді іздемеңдер... [Сендердің] Әкелерің бұл нәрселерге мұқтаж екендеріңді біледі» деп қосты (Лұқа 12:29-30; сондай-ақ Матай 6:25-33 қараңыз).
Керісінше, әлем халықтары осы нәрселерді іздейді (Лұқа 12:30); және мұнда «іздеу» деп аударылған сөздің қосымша қарқындылығы бар. Біздің өмірімізде бұл біздің өз қажеттіліктерін қанағаттандыруға бейім адамдармен қоршалғанымызды білдіреді. Осылайша, біз де осындай құмарлықты дамыту оңай екенін байқауымыз мүмкін. Алайда, сенуші үшін мұндай алаңдаушылық негізсіз, өйткені біздің Әкеміз бізге не қажет екенін біледі! Ол ғана емес, біз Оның күші оны қамтамасыз етуге жеткілікті екеніне сенімді бола аламыз. Ыбырайымнан Пауылға дейін Ескі және Жаңа Өсиеттер Құдайдың біздің физикалық қажеттіліктерімізді қанағаттандыру қабілетінің мысалдарына толы.
Әкенің қамқорлығын бағалағанда, біз Оның сүйіспеншілігін де білеміз. «Әке бізге қандай сүйіспеншілік көрсетті, біз Құдайдың балалары деп аталдық!» – деп елші Жохан жариялады (1 Жохан 3:1; сондай-ақ Жохан 16:27 қараңыз). Құдайдың құтқарушы сүйіспеншілігі арқасында Ол Мәсіх арқылы біздің күнәларымыз үшін құтқаруды қамтамасыз етті. Бірақ одан да көп, Оның Әкеміз ретіндегі сипаты арқасында Ол бізді құтқарып қана қоймай, Өзінің балалары еткісі келеді. Жерде әкеміздің сүйіспеншілігі жетіспеуі мүмкін, ал кейбір жағдайларда тастап кету немесе тіпті жеккөрушілік болуы мүмкін. Бірақ Әкенің сүйіспеншілігі өзгермейді.
Әкенің сүйіспеншілігін сезінудің маңызды нәтижелерінің бірі – ол бізді әлемнің сүйіспеншілігінен сақтайды. Киелі жазбаларда әлем Әкеге қарсы деп сипатталады. «Егер біреу әлемді сүйсе, онда Әкенің сүйіспеншілігі онда жоқ. Өйткені әлемдегі барлық нәрсе – тән құмарлығы, көз құмарлығы және өмірдің мақтанышы – Әкеден емес, әлемнен» (1 Жохан 2:15-16). Әлем өзін біздің әрбір тілегімізді қанағаттандыра алатын орын ретінде көрсетеді: «Егер біз Құдайсыз ләззат таба алсақ, неге Оны күтуіміз керек?» Дәл осылай Демасқа болды, ол «осы қазіргі әлемді сүйді» және Иемізге қызмет етуін тоқтатты (2 Тімөтеге 4:10; Філімонға 24-пен салыстырыңыз). Керісінше, Әкеміздің бізді сүйетініне және қамқорлық жасайтынына сенімділік бізге әлемнің тартымдылықтарын жеңуге көмектеседі, өйткені біз қажеттіліктерімізді басқа жерден іздемей, Оған сене алатынымызды білеміз.
Егер біз Әкеміздің қамқорлығы мен сүйіспеншілігін ұмытсақ, біз тасталмаймыз, өйткені Ол біздің қарым-қатынасымыздың тағы бір аспектісін қолданады: Оның түзетуі. Балаларын үнемі бағыттауды елемейтін әке нашар әке, тіпті Иеміздің халқы да мұны қайғымен білді (1 Патшалықтар 1:5-6-дағы Дәуітті қарастырыңыз). Балалар әкелерінің түзетуінен түсінік пен жетілуді алады, қаншалықты кемелсіз болса да; сондықтан Киелі жазбалар: «Рухтардың Әкесіне бағынып, өмір сүрмейміз бе?» деп қорытындылайды (Еврейлерге 12:9). Тәртіп жағымды болмауы мүмкін, бірақ біз одан үйренгенде ол әділдікті тудырады, дәл Пауыл «тәндегі қиын тікенді» алғаннан кейін Құдайдың рақымына сенуді үйренгені сияқты (2 Қорынттықтарға 12:7-9). Сонымен қатар, Әкенің тәртібі біздің Оның отбасының бір бөлігі екеніміздің дәлелі, бұл бізге Онымен қарым-қатынаста болу артықшылығымызды тағы да еске салады.
Қосымша сабақтар
Әкенің қарым-қатынасының осы үш аспектісі – Оның қамқорлығы, Оның сүйіспеншілігі және Оның түзетуі – бізге де қосымша сабақтарды ұсынады. Әкеміз біздің жағдайымызды білетінін еске түсіргенде, біз Оған сенуді үйренеміз. Ол біздің қажеттіліктерімізді білетіндіктен және әлсіздіктерімізді түсінетіндіктен, Ол бізге қажеттіні уақытында қамтамасыз етеді.
Біз сондай-ақ қанағаттануды үйрене аламыз. Ол жарықтардың Әкесі болғандықтан, ешқашан ауытқымайды немесе Өзінің сипатына сәйкес келмейтін әрекет жасамайды, Ол әрбір жақсы және кемел сыйды береді (Жақып 1:13-17). Бұл Ол бермеген кез келген нәрсе бізге қазіргі уақытта жақсы болмайтынын білдіреді. Әкеміз білетінін еске түсіріп, біз Оның бергеніне, аз болсын, көп болсын, дәл соған риза бола аламыз.
Сонымен қатар, біз өте қиын жағдайларда да дұрыс көзқараста болуды үйрене аламыз. Мысалы, әлемдегі Иеміздің көптеген адамдары үлкен кедейлікте өмір сүреді. Бұл әлемнің жайлылықтарынан айырылуға мәжбүр болғанда, біз қажеттіліктерімізді заңсыз жолдармен қанағаттандыруға (Нақыл сөздер 30:9) немесе Құдайды бізге қатал қарады деп айыптауға (Рут 1:20-21) азғырылуымыз мүмкін. Біз тіпті кемшіліктеріміз Иемізге қызмет етуімізге кедергі болады деп ойлауымыз мүмкін. Бірақ Әкеміз біздің қажеттілігімізді білетінін еске түсіру бізді тура жолда ұстайды, өйткені Ол ұрпақтар бойы адал қамқоршы болды (Забур 37:25). Құдай Хагарға өліп бара жатқан ұлы үшін су бұлағын көрсетті; Ол үмітсіз жесірлер үшін ұн мен майды көбейтті және Ол бүгінгі күні мұқтаждарға мейірімділігін көрсетуді тоқтатпайды (Жаратылыс 21:15-20; 1 Патшалықтар 17:11-16; 2 Патшалықтар 4:1-7; Рут 2:20). Біз өзімізде жоқ нәрсеге (тіпті жағдайымыз салыстырмалы түрде жақсы болса да) назар аударамыз, бірақ Құдай бізде бар нәрсеге назар аударады (2 Қорынттықтарға 8:12). «Қолыңда не бар?» – деп сұрайды Иеміз (Мысырдан шығу 4:2). Ол соны қолданады.
Құдаймен Әкеміз ретіндегі қарым-қатынасымыздың барлық аспектілерінің ішінде бір атаудың ерекше мағынасы бар: атауы Абба. Бұл әке дегенді білдіретін арамей сөзі, ол үлкен жақындықты білдіреді. Кейбіреулер оны ағылшын тіліндегі «Папа» сөзіне ұқсас деп болжаған. Екі рет (Римдіктерге 8:15; Ғалаттықтарға 4:6) Пауыл Құдайдың біздегі Рухы бізге Оған «Абба, Әке!» деп шақырғанда, Құдаймен дәл осындай қарым-қатынасты сезінуге мүмкіндік беретінін жазды. Иеміздің Өзі бұл терминді тек бір рет қолданған: Гетсемания бағында, Ол Крест азабын күткендегі терең азабында (Марқа 14:36). Бұл бізге бұл атаудың терең жақындығын бағалауға көмектеседі, бұл біздің Құдаймен Әкеміз ретіндегі қарым-қатынасымыздың дәл шындығы. Біздің ең қараңғы сәттерімізде, ең терең қиындықтарымызда, біз Оған жүгіне аламыз, өйткені Ол біледі және қамқорлық жасайды.
СОҢҒЫ ЕСКЕРТПЕ
- Бұл ілім кедейлерді жігерлендіреді, бірақ бұл әлемнің игіліктері бар адамдардың мұқтаж бауырларымен бөлісу жауапкершілігін жоққа шығармайды (1 Жохан 3:17).
