МӘСІХТІҢ ӨЗ ХАЛҚЫМЕН СӘЙКЕСТЕНДІРІЛУІ
Симон Петірдің Мәсіхтің шәкірті ретіндегі өміріндегі ең терең сабақтардың кейбірі балық аулауға қатысты болды (Лұқа 5:1-11; Жохан 21:1-8 қараңыз). Ол кәсібі бойынша балықшы болған, және Иеміз Иса Өз шәкіртіне үйрету үшін оның таныс нәрселерін қолданған. Матай 17-де біз тағы бір балық туралы әңгіме аламыз, бірақ бұл жолы тор емес, ілмек қолданылады, және назар балыққа емес, балықтың аузынан табылған нәрсеге аударылады – Мәсіхтің Өз халқымен мейірімді сәйкестендірілуі туралы тамаша сабақпен.
Тағы бір байқалатын жайт, бұл әңгімедегі оқиғалар Мәсіхтің жауларының Симон Петірге қойған сұрағынан басталады, нәтижесінде Петірдің Иемізге ешқашан қоюға мүмкіндігі болмаған сұрағы туындайды. Петірдің қойылмаған сұрағына жауап ретінде, Иеміз Исаның Өз абыржыған шәкіртіне бағытталған сұрағы бар. Бұл шатастыратын сияқты естіледі, бірақ әңгімені оқығаннан кейін бәрі түсінікті болады. Петірдің Інжілдердегі сұрақтарының үлкен орнын көру қызықты. Оның көптеген сұрақтары бар, және Иеміздің Өз шәкіртінің сұрақтарына берген әртүрлі жауаптары біз үшін көп шындықты ашады. Петірдің көп сұрақ қойғанына Құдайға шүкір!
Петірдің сұрақтары Иеміз үшін көптеген Жаңа Өсиет ілімдерін, біз бірінші рет еститін шындықты енгізуге мүмкіндік береді. Інжіл шындығы тек Петірдің сұрақтары арқылы ғана емес, сонымен қатар оның мәлімдемелері, мойындаулары, сәтсіздіктері, абыржулары және импульсивті қателері арқылы да енгізіледі. Бұл ұлы елшіні ешқандай сын емес. Құдай Рухы Иеміздің қызметшісі туралы осы мәліметтерді біздің пайдамыз үшін жазып қалдырды. Петір өте кең жүректі, жылы жүректі және тартымды адам болған болуы керек, оған адамдар бірден тартылған болар еді. Және мен оның көптеген сұрақтары мен қателерінен үйренгенімізге қуанышты болар еді деп сенемін.
Сіздің мұғаліміңіз төлей ме?
Біз зерттегелі отырған оқиға Матай 17:24-27-де кездеседі. Бір сәт осы үзіндіні оқып шығайық (NKJV).
Олар Қапернаумға келгенде, ғибадатхана салығын жинаушылар Петірге келіп: «Сіздің Ұстазыңыз ғибадатхана салығын төлемей ме?» – деді. Ол: «Иә», – деді. Ол үйге кіргенде, Иса оны алдын ала біліп: «Симон, сен не ойлайсың? Жер патшалары кедендік баждарды немесе салықтарды кімнен алады, өз ұлдарынан ба, әлде бөгде адамдардан ба?» – деді. Петір Оған: «Бөгде адамдардан», – деді. Иса оған: «Онда ұлдар еркін. Дегенмен, оларды ренжітпеу үшін, теңізге барып, ілмек таста, және бірінші шыққан балықты ал. Оның аузын ашқанда, сен бір тиын табасың; оны алып, оларға Мен үшін және сен үшін бер», – деді (Матай 17:24-27).
Симон Петір орталық тұлға болып табылатын бұл әңгіме ғибадатхана салығы тақырыбына қатысты. Ғибадатхана қызметкерлері Петірден: «Сіздің Ұстазыңыз ғибадатхана салығын төлемей ме?» – деп сұрады. Исраилдегі діни билік кейде Мәсіхке жанама түрде шабуыл жасау мақсатында шәкірттерге сұрақтар қоятын. Бұл сондай жағдайлардың бірі болды.
Петір, Иеміздің жақсы еврей ретінде көрінгенін қалап, олардың сұрағына асығыс, «Иә» деп жауап берді. Алайда, шындығында ол жауапты білмеген. Ол оң жауап берген болуы мүмкін, өйткені ол Иеміздің жаман жағынан көрінгенін қаламады. Петір дұрыс жауапты білу үшін көп күтуге тура келмеді. Мәсіх Петірдің ойларын және оның діни жетекшілермен не болғанын білді.
Петір Иемізден ғибадатхана салығын төлейтін-төлемейтінін сұрау үшін Онымен жалғыз қалуды күте алмады. Бірақ үйге бірге кіргенде, Петір ештеңе айтпас бұрын, Иеміз «оны алдын ала білді», яғни ағылшын тілінде айтқандай, «Ол Петірді озып кетті». Бәрін білуші Иеміз ретінде Ол бәрін білді. Петір сұрағын қоймас бұрын, Мәсіх оның орнына сұрады: «Жер патшалары кедендік баждарды немесе салықтарды кімнен алады, өз ұлдарынан ба, әлде бөгде адамдардан ба?» Петір дұрыс жауап берді: «Бөгде адамдардан». Әдетте Петір сұрақтар қоятын, бірақ енді Мәсіх сұрақ қойып тұрды. Иеміздің түсіндірмесі: «Онда ұлдар еркін». Бірақ басқаларды ренжітпеу үшін, Иеміз Иса: «Петір, сен балық аулауға баруың керек», – деп қосты. Ол Петірге: «теңізге барып, ілмек таста, және бірінші шыққан балықты ал. Оның аузын ашқанда, сен бір тиын табасың; оны алып, оларға Мен үшін және сен үшін бер», – деп нұсқау берді.
Ұлдар еркін
Мұның бәрінің мағынасы айқын әрі терең. Ұлы Патшаның Ұлы Мәсіх (5:35), Петірді Өзімен ұл ретінде сәйкестендірді. Содан кейін Мәсіх, жаратылыстың Иесі, ғибадатхана салығы үшін нақты соманы балықтың аузынан берді. Біз Иеміздің бәрін білушілігін көрдік, өйткені Ол Симон Петірдің ойларын білді (17:25), бірақ мұнда біз Оның құдіретін көреміз, өйткені Ол балықтың аузында тиынмен қамтамасыз ете алды. Шын мәнінде, тиынның құны екі адамға осы салықты төлеу үшін дәл қажетті сома болды! Ол балықты аузында ақшамен қайдан табу керектігін білді; екі адамға арналған дұрыс сома; және одан басқа, Ол балықты Петірдің ілмегіне ғажайып түрде бағыттады.
Мәсіх бұл әңгімеде Петірмен ғажайып және мейірімді түрде Өзін сәйкестендірді, айтып: «Мен үшін және сен үшін» (27-аят). Бұл сабақ тек Петір үшін ғана емес, біз үшін де болды. Біз ұлдармыз (Ғалаттықтарға 3:26) және біз еркінбіз! Ол тұңғыш Ұл және Ол бізді асырап алу Рухы арқылы ұлдар етеді (4:5-6; Ефестіктерге 1:5; Римдіктерге 8:29 қараңыз). Сондықтан Ол бізді тірілуде Өз бейнесіне айналдырмас бұрын да, біз қазір Онымен сәйкестендірілгенбіз: «Ол қандай болса, біз де осы дүниеде сондаймыз» (1 Жохан 4:17). Тамаша шындық!
Біз үшін тағы бір маңызды сабақ бар: біз еркіндігімізді Иеміздің даңқы үшін пайдалануымыз керек. Иеміз Иса Петірге «ұлдар еркін» (Матай 17:26) салық төлеуден бос екенін айтты. Ұлдар еркін, өйткені Құдай олардың Әкесі. Монархияларда патшалар өз балаларынан салық алмайды. Бірақ Мәсіх маңызды мәлімдеме қосады: «Оларды ренжітпеу үшін» (27-аят). Басқаша айтқанда, біз еркін болсақ та, дүние биліктерін ренжітпеуге мұқият болуымыз керек. Петір кейіннен өзінің бірінші хатында бұл туралы жазады, дүние биліктеріне қатысты бізде еркіндік бар, бірақ біз өзімізді «Иеміз үшін әрбір адамдық жарлыққа бағындыруымыз керек... еркін болсақ та, еркіндігімізді күнә үшін «жамылғы» ретінде пайдаланбауымыз керек» (1 Петір 2:13,16; Римдіктерге 13:1-7; Титке 3:1 қараңыз).
Мен үшін және сен үшін
Балықтың аузындағы тиын туралы бұл әңгіме Матайға ғана тән. Матайдың қызықты тақырыбы – Иеміздің Өзін бізбен қалай сәйкестендіргісі келетіні. Бұл Інжілде біз Мәсіхті «бізбен бірге» Құдай ретінде (1:23), бірге жегілген бізбен Ұстаз ретінде (11:29-30), біздің «ортамызда» Оның атымен жиналғанда (18:20), және «сендермен әрдайым... ғасырдың соңына дейін» тірілген Иеміз ретінде көреміз (28:20). Бұл екпін біз қарастырып отырған үзіндіде анық көрінеді, өйткені біз Мәсіхтің Петірге айтқан сөздерін еске түсіреміз: «Мен үшін және сен үшін» (17:27).
Петірдің өміріндегі осы ерекше және қызықты тәжірибені қорытындылай келе, біз Иеміздің тауда өзгергенімен аяқтаймыз (1-8-аяттар). Онда біз Мұса мен Ілиястың Иемізбен даңқта пайда болғанын көреміз. Сенушінің болашағының қандай керемет суреті, біз Иемізбен Оның патшалығының даңқында пайда болғанда (2 Петір 1:16-18; Қолостықтарға 3:4). Осылайша, екі оқиғаны біріктіре отырып, біз Иеміздің бізді даңқта Өзімен байланыстыратынын, ал балықтың аузындағы тиын туралы әңгімемен, біз Иеміздің Өзін біздің осындағы жағдайымызда бізбен сәйкестендіретінін көреміз. Қазір болсын, болашақ даңқта болсын, Иеміз Иса бізді Өзімен байланыстырады – қандай мейірім! Мен үшін және сен үшін!
ЕСКЕРТПЕ
- Бұл Римге төленетін салық емес, 20 жастан асқан әрбір еврей төлеуге тиіс салық ақшасы болды. Бұл «жарты шекел» Мысырдан шығу 30:13-14-тен бастау алады, «төлем» ақшасы немесе «киелі орынның шекелі». Ол Мәсіхтің күндерінде ғибадатхананы ұстау үшін пайдаланылды. Дарби Киелі кітабына сәйкес, балықтың аузынан табылған жалғыз тиын екі дидрахма немесе бір статерге бағаланды. Ол бір шекелге тең болды, және ғибадатхана салығы бір адамға жарты шекел болғандықтан, тиын екі адамға арналған салықты жапты.
Иеміз Иса Өз құқықтарынан бас тартқанымен – Ол құқығы бойынша шексіз ұлы – шәкірттер патшалықта басқалардың құқықтарынан жоғары кейбір құқықтарды қалау арқылы қарама-қарсы көзқарасты көрсетті. Бұл олардың патшалықта кім ұлырақ деген сұрағынан көрінеді (Матай 18:1). Олардың бәріне Иеміз берген объектілік сабақ қажет болды. Кішкентай баланы шақырып, ол мойынсұнып келгенде, Ол оларға ұлылықты қалайтын адам патшалыққа кірмейтінін, тіпті онда ұлы болмайтынын айтты. Олар өзгеріп, өз көзқарастарын өзін-өзі іздеуден кішкентай бала ата-анасына бағынғандай, төменгі тәуелділікке өзгертуі керек.
Сондықтан, кішкентай бала сияқты өз еркімен кішірейту көзқарасы аспан патшалығында ұлырақ болып саналады. Бұл олар ойлаған ұлылық түрі емес, бірақ Құдай рухани мінездегі ұлылықты осылай деп санайды. Ол бұған Оның атынан осындай кішкентай баланы қабылдаған адам Оны қабылдайтынын қосты (5-аят). Әлсіздер мен тәуелділерді осылай қарастыру адамның Мәсіхке деген шынайы ойларының көрсеткіші. —Лесли Грант, Матайға түсініктемелер, бейімделген.
