Қолданылуы немесе орындалуы – маңызды айырмашылық
Көптеген пайғамбарлық жазбаларда пайғамбарлар өткен шақты қолданып, келе жатқан оқиғалар туралы олар қазірдің өзінде орындалғандай сөйледі. Бұл оқиғалардың анықтығын баса көрсетті.
Еврей тілінің грамматикасы ағылшын тілінен көп жағынан ерекшеленеді – оның шағы контекст бойынша есептеледі. Мысалы, егер пайғамбар болашақ емдеу туралы өткен шақта айтса, бұл пайғамбар өзін болашақта көргендіктен және артқа қарап, Мәсіхтің қалай азап шеккенін және оның қандай нәтижелермен болғанын сипаттағандықтан. Мәсіх өлгенге дейін жүздеген жылдар бұрын не жазылғанын қарастырыңыз: «Ол біздің қайғымызды көтерді, біздің қасіретімізді арқалады; бірақ біз оны Құдай ұрған, азаптаған деп есептедік. Бірақ ол біздің күнәларымыз үшін жараланды, біздің әділетсіздіктеріміз үшін жаншылды; біздің тыныштығымыз үшін жаза оның үстінде болды, және оның жараларымен біз емделдік» (Ишая 53:4-5).
Грамматикалық айырмашылықтарды ескере отырып, біз пайғамбарлықтың қолданылуы мен оның шынайы орындалуыарасындағы айырмашылықты ажыратуымыз керек, Мысалы, Матай 8:17-дегі қолданылуы және 1 Петір 2-3-тегі орындалуы. Егер біз осы киелі жазба ережелерін сақтамасақ, шатасып, бәрін араластырып жібереміз. Рас, Матай «орындалды» деген сөзді қолданды, бірақ ол Киелі жазба дәйексөздерінің әртүрлі «санаттары» мен олардың орындалуы арасындағы айырмашылықты анықтауға көмектесетін бірнеше құралды бір уақытта қолданды:
- Тура пайғамбарлық + тура орындалу (Матай 2:5 соңын қараңыз);
- Тура пайғамбарлық + типтік орындалу (Матай 2:15 оқыңыз);
- Тура пайғамбарлық + қолданылуы (Матай 2:17 соңын қарастырыңыз);
- Тура пайғамбарлық + пайғамбарлықтағы тақырыптың қысқаша мазмұны (Матай 2:23 сияқты бірнеше Киелі жазбаларда).
- Көптеген адамдар Мәсіхтің айқыштағы азаптары мен оның орындалған ісінің, атап айтқанда, күнәні өтеудің (1-санат) толық пайдасын Израиль ұлт ретінде тек қазіргі рақым күнінде өмір сүретін сенушілердің тірілуі мен көтерілуінен кейін ғана (Еврейлерге 11:40 қараңыз) сезінетінін түсінбейді.
Сонымен қатар, Иеміз Исаның жердегі қызметі кезінде физикалық емдеу өзіне назар аудару үшін көрнекі құрал, объектілік сабақ болды (2-4 санаттар). Адам болғандықтан, Иешуа (Иса) сол адамдармен сезімталдықпен теңдестірілді. Ол еврей халқының оның кім екендігі және не үшін келгені туралы айтылған хабарды көруін қалады (Матай 9:1-6 қараңыз). Иеміздің Назарет синагогасындағы түсініктемелері пайғамбарлықтың одан ажыратылған кезде орындалуы мүмкін емес деген жалпы ойды бекітті (Лұқа 4:16-21), өйткені ол пайғамбарлықтың орталығы, объектісі және мәні. Сондай-ақ, физикалық емдеу, белгі-ғажайып ретінде, бүгінде орын алмайтынын еске түсірейік (Еврейлерге 2:3-4 оқыңыз), дегенмен бүгінде Құдайдың рақымымен емдеулер орын алуы мүмкін (Жақып 5:14-16).
Мәсіхтің 1-ші және 2-ші келуінде орындалған кейбір пайғамбарлықтар
Келесі тізім осы пайғамбарлықтардың барлығының бір адамға қатысты орындалуы мүмкін емес екендігі туралы қосымша әсерлер береді. Дегенмен, Киелі жазба Мәсіхке қатысты осыны үйретеді. Оның бірінші келуіне қатысты көптеген пайғамбарлықтардың дәл орындалуы басқа пайғамбарлықтардың да орындалатынына кепілдік береді.
Орындалған пайғамбарлықтардың қысқаша мазмұны
Мәсіхтің бірінші келуі туралы
- Мәсіх Бәйтлехемде туылады.
- Мәсіх пәк қыздан туылады.
- Мәсіх Мұса сияқты пайғамбар болады.
- Мәсіхті шайтан азғырады.
- Мәсіх Иерусалимге салтанатты түрде кіреді.
- Мәсіхті өз халқы қабылдамайды.
- Мәсіхті өз ізбасарларының бірі сатады.
- Мәсіхті 30 күміс тиынға сатады.
- Мәсіх сотталып, айыпталады.
- Мәсіх айыптаушыларының алдында үнсіз қалады.
- Мәсіхті ұрып, түкіреді.
- Мәсіхті мазақтап, келеке етеді.
- Мәсіхті айқышқа шегелеп, қол-аяғын теседі.
- Мәсіх күнәкарлармен бірге азап шегеді.
- Мәсіхтің киімдерін жеребе тастау арқылы бөледі.
- Мәсіхтің сүйектері сынбайды.
- Мәсіх күнә үшін құрбандық ретінде өледі.
- Мәсіх өз ұрпағын көреді.
- Мәсіх бай адамның қабіріне жерленеді.
- Мәсіх өлімнен тіріледі.
- Мәсіх Құдайдың оң жағында отырады.
Осы пайғамбарлықтарды Киелі жазбалардан іздеңіз. Кейбіреулері басқаларына қарағанда анығырақ. Дегенмен, соңғы үкім анық. Киелі шатырдың, Мұсаның, Жүсіптің және басқалардың типологиясын зерттеңіз. Ескі Өсиеттегі көптеген кейіпкерлер, орындар мен заттар Мәсіхтің пайғамбарлық суреттері болғанын көріңіз.
«Өзінікілер оны қабылдамады» (Жохан 1:11)
Ескі Өсиеттің бірнеше үзіндісі ғана Мәсіхтің қабылданбауын алдын ала көрсетсе де, олардың әрқайсысы Ол туралы маңызды фактілерді ашады. Бірге қарастырылғанда, олар біздің Мәсіхіміздің қабылданбауын және оның мақсатын толық сипаттайды.
- Құрылысшылардың қабылдамауы. Жауапты лауазымдағы адамдар Мәсіхті қабылдаудан бас тартқандар, бұл Забур 118-де көрсетілген. Бұл забур – құрбандық шалу үшін діни қызметкерлер тобы Иеміздің үйіне жақындаған кезде айтылған ғибадат пен мадақтау әні. Құрбандық жүйесі мағыналы болды, өйткені ол осы забурда көрсетілген Құдайдың мәсіхтік құтқару жоспарын ашты. Әрбір бөлік ғибадат етушілер жақындағанда, Құдай үйіне кіргенде, құрбандық шалғанда және Құдайға оның мейірімі үшін алғыс айтқанда мәсіхтік тақырыптың бір нәрсесін білдірді. Інжілдерде «Осанна» деп жазылған «Қазір құтқар» (25-аят) – Мәсіх арқылы құтқарылу туралы өтініш.
Осы мадақтаудың ортасында Забур 118 таңқаларлық мәлімдеме жасайды: «Құрылысшылар қабылдамаған тас бұрыштың басты тасы болды» (22-аят KJV). Басты тас немесе қақпақ тас құрылымды біріктіреді. Сондықтан, ол ғимараттың ең маңызды бөлігі болып табылады, оған басқасының бәрі байланысты. Дегенмен, забуршы құрылысшылар бұл тасты қабылдамағанын айтты. «Тас» үшін Дәуіттің патшалық әулетін білдіру және бұл мәсіхтік термин болуы Киелі жазбада жиі қолданылады. Сәйкесінше, бұл мәлімдеме Мәсіхті жауапты лауазымдағы адамдар қабылдамайтынын көрсетеді.
Құрылысшылар Мәсіхті тұтастай қабылдамаса да, оған сенген кез келген адам құтқарылады. Ишая 28:16 түсіндіреді: «Сондықтан Иеміз Құдай былай дейді: Міне, мен Сионға іргетас ретінде тас, сынақтан өткен тас, қымбат бұрыштық тас, сенімді іргетас саламын: сенген адам асықпайды.»
- Кедергі. Өкінішке орай, пайғамбарлық ұзақ күткен Мәсіхтің кедергі болатынын, сондықтан кейбіреулер сүрінетінін көрсетеді. Ишая 8:13-15 бұл дилемманы көрсетеді. Әскерлердің Иесіне құрметпен қарау керек (13-аят). Дегенмен, ол Израильдің екі үйі үшін де (14-аят), яғни Израиль мен Яһуда үшін сүріну тасы, кедергі тасы болып шығады. Осылайша көптеген адамдар құлайды (15-аят).
- Менсінбеу. Киелі жазба Мәсіхтің сұмдық қабылданбауға тап болатынын көрсетеді. «Оны адамдар менсінбеді және қабылдамады» (53:3). Мұнда айтылған «адамдар» келе жатқан Мәсіхті күткен адамдарды қамтиды. Сондықтан Ишая, осы аяттың кейінірек Израиль халқының бірі ретінде сөйлеп, «Оны менсінбеді, біз оны есепке алмадық» дейді.
Керісінше, біздің қымбат Құтқарушымызды жоғары бағалап, құрметтейік!
Келесі айда бесінші бөлімді іздеңіз.
