Елші Жохан әскердің айқышта ілулі тұрған өлі Мәсіхке жақындап, Оның қабырғасын найзамен тескенін және «бірден қан мен су ағып шыққанын» (Жохан 19:34-35) өз көзімен көрген куәгер болды. 1 Жохан 5:6-да Жохан өзінің бұрынғы тарихи жазбасын бұл оқиғаның рухани мағынасы туралы шындықпен толықтырады. Ол: «Бұл сумен және қанмен келген, яғни Иса Мәсіх; тек сумен емес, сумен және қанмен» дейді. Содан кейін 8-тармақта ол Киелі Рухты, суды және қанды Құдай Ұлына куәлік ететін үш куәгер ретінде айтады.
Осылайша, біз қан мен судың екеуі де Мәсіхтің өлімімен байланысты екенін көреміз, және байланысты болса да, олар куәгер ретінде бөлек қолданылуы үшін жеткілікті түрде ерекшеленеді. Сондықтан, біз оларды ойымызда ажыратуымыз керек.
Қанмен және сумен тазару
Тазару Құдай Сөзінде қанмен де, сумен де байланысты: «Иса Мәсіхтің қаны... бізді барлық күнәдан тазартады» (1 Жохан 1:7) және «Оны (шынайы Шіркеуді) Сөз арқылы сумен жуып, қасиетті етіп тазарту үшін» (Ефестіктерге 5:26).
Бұл екі «тазару» күнәнің екі үлкен әсерімен, оның кінәсімен және оның ластаушы күшімен байланысты. Қан біздің күнәларымыз үшін өтеу ретінде Мәсіхтің өлімін көрсетеді, бұл біздің кінәмізді жояды және бізге кешірім әкеледі. Осылайша біз соттық (заңды) түрде тазартыламыз. Су сол өлім туралы айтады, бірақ оның біздің күнәкар жағдайымыз сотталып, аяқталған аспектісі туралы, бізді бұрын өмір сүрген ескі жағдайлар мен байланыстардан босатып, жаңа өмірге әкеледі. Осылайша біз моральдық тұрғыдан тазартыламыз және күнәнің бізге деген күші бұзылады. Ән жазушы Топлади мұны дұрыс айтқан:
Су мен қан ақсын Сенің тесілген қабырғаңнан аққан, Күнәнің екі еселі емі болсын, Мені оның кінәсі мен күшінен тазарт.
Мәсіх қанының тиімділігі
Еврейлерге 9 және 10 бізге Мәсіх қанының тиімділігін, қасиетін және күшін көрсетеді, ол:
- Күнәкардың ар-ожданын өлі істерден тазартады, тірі Құдайға қызмет ету үшін (Еврейлерге 9:14).
- Ескі Өсиет әулиесінің заң бойынша жинақталған күнәларын жойды (Еврейлерге 9:15).
- Рақымның жаңа келісімін (келісімшарт немесе өсиет) бекітті (Еврейлерге 9:15-18).
- Сенушінің күнәларын жойды және күнәні толықтай жою үшін негіз қалады (Еврейлерге 9:22,26).
- Сенушінің күнәларын сенім үшін сондайлық жойды, сондықтан бір рет тазартылған соң, сенушінің ар-ожданы оның күнәларының соттық мәселесіне қатысты мәңгілікке тазартылады (Еврейлерге 10:2).
- Осылайша сенушіге Құдайдың алдына кіруге батылдық береді (Еврейлерге 10:19).
- Сенушіні Құдай үшін мәңгілікке қасиетті етті (бөліп қойды) (Еврейлерге 10:10, 29).
Еврейлерге 9-10-дың басты тақырыбы – Мәсіхтің қанының нәтижесінде сенушінің Құдайға жақындауы. Сенуші Мәсіхтің бір реттік құрбандығы арқылы Құдайға жақындау үшін соттық тұрғыдан тазартылған және оны қайталаудың қажеті жоқ. Сондықтан, бұл тарауларда «бір» немесе «бір рет» деген сөз жеті рет қайталанады, біз Мәсіхтің бір рет төгілген қымбат қанымен байланысты толық жеткіліктілігі мен ұлы даңқын назардан тыс қалдырмауымыз үшін.
Бұл тарауларда соттық (заңды) қанмен тазару басты тақырып болса да, моральдық тазару ұмытылмайды. Біз Құдайға «жүрегіміз жаман ар-ожданнан тазартылған және денелеріміз таза сумен жуылған» күйде жақындаймыз (Еврейлерге 10:22) – бұл Аарон мен оның ұлдарын діни қызметке арнауға (Мысырдан шығу 29) айқын меңзеу. Олар сумен жуылды (4-тармақ) және қанмен де шашыратылды (20-тармақ), мұның бәрі Мәсіхтің өлімін бейнелейді. Сонымен, Мәсіхтің қаны бізді соттық тұрғыдан тазартады және Құдай алдында кемел орын береді, ал су бізді бұрын өмір сүрген ескі өмірден ажыратып, жаңа өмірге әкелу арқылы моральдық тұрғыдан тазартады.
Үздіксіз моральдық тазару қажеттілігі
Сумен моральдық тазаруды жалғастыру қажет. Аарон мен оның ұлдары арнау кезінде басынан аяғына дейін сумен жуылды, және бұл жуу қайталанбауы керек еді. Алайда, діни қызметкерлерге қолдарын және аяқтарын жууға нұсқау берілген жуғыш ыдыс (Мысырдан шығу 30:17-21) қамтамасыз етілді. «Олар жиналыс шатырына кіргенде, өлмеу үшін сумен жуынуы керек».
Иеміз Өз кешкі асын орнатпас бұрын, белбеуін буынып, ыдысқа су құйып, шәкірттерінің аяқтарын жуа бастады (Жохан 13). Петірдің Исаға мұны істетуге құлықсыздығын Иеміз осындай жуудың қажеттілігі туралы шындықты жеткізу үшін пайдаланды, егер Иемізбен Оның аспандағы орнында қарым-қатынас жасау керек болса. Ол Петірге: «Егер Мен сені жумасам, сенің Менімен ешқандай үлесің жоқ» (8-тармақ) деді. Петірдің құлықсыздықтан шамадан тыс ынтаға тез ауысуы Иеміздің: «Жуынған адамға тек аяғын жуу қажет, бірақ ол толықтай таза» (10-тармақ, R.V.) деуіне себеп болды.
Бұл аят сумен екі еселі тазаруымызды анық ажыратады. Біз сенушілердің бәрі Мәсіхтің өлімі арқылы біржола жуылғанбыз (толықтай жуылғанбыз): ол бізді ескі өмірден тазартты. Алайда, бізге сол өлімнің жанымызға күнделікті қолданылуы да қажет. Онсыз біз «Мәсіхпен үлес» ала алмаймыз.
Су мен қанның маңызы
Осылайша, Құдайдың Ұлы Иса Мәсіхтің келуі сумен және қанмен сипатталды. 1 Жохан 5:6-да көргеніміздей, Киелі Рух бұл мәселені «тек сумен емес, сумен және қанмен» деп айту арқылы ерекше қорғайды. Неліктен? Мүмкін бір себебі – қанды ұмытуға бейімділік – Мәсіх адамды жай ғана жоғары идеалдарды орнату арқылы моральдық тұрғыдан тазарту үшін келді, содан кейін басқаларға жақсы өмір сүруге ынталандыру ретінде сол идеалдарды өмірде көрсетті деп айту. Мұндай адамдар Ол осылайша «татуластыру» жасады – адам мен Құдайды жақсы өмір сүру негізінде біріктірді дейді. Бұл жалған ілімге қарсы тұру үшін Киелі Рух моральдық тазаруды және күнә үшін өтеуді (төлемді) екеуін де баса көрсетеді!
Сонымен, Құдай Ұлына үш куәгер (Киелі Рух, су және қан) қалады. Киелі Рух – тірі, әрекет ететін және сөйлейтін Куәгер, ал су мен қан – екі үнсіз куәгер, бірақ үшеуі де осылай келген Оның Құдай Ұлы, мәңгілік өмірдің қайнар көзі екенін куәландырады; және біз сенушілер үшін бұл мәңгілік өмір Онда біздікі (1 Жохан 5: 5-13). Қан мен судың сол найза жарасынан аққаны үшін Құдайға шын жүректен алғыс айтайық!
Мәсіхтің өмірі және күнәлар үшін төлем
Исаның өмірінде қан мен су аққан жоқ. Демек, кейбіреулер сенгенге қарамастан, Мәсіхтің өмірі, қаншалықты тамаша болса да, біздің күнәларымыз үшін төлемде ешқандай рөл атқарған жоқ. Кейде Римдіктерге 5:19 басқаша үйрету үшін қолданылады. Онда: «Бір Адамның мойынсұнуы арқылы көптеген адамдар әділ болады» делінген. Алайда, контексті (12-21-тармақтар) мұқият оқу керісінше көрсетеді. Мұнда екі басшы, Адам мен Мәсіх, салыстырылады, біреуінің (Адамның) күнәсі және оның кейінгі апаты, және Екіншісінің (Мәсіхтің) әділдігі мен мойынсұнуы және оның кейінгі батасы. Бұл «бір қылмыс» және «бір әділдік» (18-тармақ) мәселесі. Мәсіхтің бір әділдігі «өлімге дейін, тіпті айқыш өліміне дейін» мойынсұну болды (Філіпіліктерге 2:8).
Неліктен су?
Қан бізді барлық күнәдан тазартатын болса, бізге неліктен су қажет? Бұл сұраққа басқа сұрақпен жауап берген дұрыс: «Сіз күнәнің айыпталуынан гөрі, күнәні сүюден тазару қажеттілігін сезінбейсіз бе?» Мәсіхшілер күнәні жек көруі керек. Міне, «судың» себебі осы. Бізге сондай-ақ жуғыш ыдыс айтатын күнделікті тазару қажет. Бізге қатысты жеке нәрселер де, осы әлемнің көптеген нәзік әсерлері де жойылуы керек.
Біз күнделікті тазару үшін қанға қайта оралмаймыз. Сенуші күнәдан мәңгілік құтқарылуға қатысты тазару және ақтау процесінен үнемі, айталық, өтпеуі керек, бұл туралы қан айтады. «Бір құрбандық арқылы Ол қасиетті етілгендерді мәңгілікке кемел етті» (Еврейлерге 10:14). Алайда, кейбіреулер 1 Жохан 1:7-дегі «Иса Мәсіхтің, Оның Ұлының қаны бізді барлық күнәдан тазартады» деген сөз бізге күнделікті тазару үшін қанға баруды нұсқайды деп ойлаған. Бұл аяттағы «тазартады» деген сөз Мәсіхтің қымбат қанының ішкі қасиетін көрсетеді – ол құтқарылу үшін Мәсіхке сеніммен келетін әрбір күнәкарды әрқашан тазартады. Біз қазіргі шақты осылай жиі қолданамыз. Біз «от ағашты жағады» дейміз. Біз от ағашты күн сайын аздап жағады дегенді білдірмейміз (ағашты тек бір рет жағуға болады), бірақ оттың ішкі, белгілі қасиеті – ол ағашты жағады. Осылайша 1 Жохан 1:7 қанмен күнделікті тазаруды қолдамайды.
Сөзбен жуу
Егер Құдай Сөзі біздің күнделікті сумен жуынуымыз немесе тазаруымыз туралы айтса, біз қалай жуынамыз? Бұл Құдай Сөзі, біздің Киелі кітаптарымыз арқылы. Су мен Құдай Сөзі Ефестіктерге 5:25 арқылы анық байланысты: «Ол (Шіркеуді) Сөз арқылы сумен жуып, қасиетті етіп тазарту үшін». Тек Сөз ғана бізге Мәсіхтің тамаша өлімін көрсетеді. Осылайша күнә де анық ашылады. Біздің сезімдеріміз осылайша тазартылады. Забур 119:9-да жас жігіт өз жолдарын қалай тазартады деген сұрақ қойылады. Жауабы: «Сенің Сөзіңе сәйкес оған назар аудару арқылы».
Біз Киелі кітаптарымызды зерттеуге ынталы болсақ та, Құдай Сөзінің бұл тазартатын әсерін жиі назардан тыс қалдырамыз. Бір жас сенуші бірде естіген ілімін есте сақтау мәселесі туралы айтты. Егде жастағы сенуші оған елеуіш толы су әкелуін айтты, бірақ ол әр тырысқан сайын, барлық су елеуіштен ағып кетті. Ол ақыры оған мүмкін емес нәрсені сұрағанын айтқанда, ол бір тамшы су қалмаса да, елеуіш бұрынғыдан әлдеқайда таза болғанын көрсетті. Құдай Сөзіне жиі назар аударайық. Егер біз ұлы Киелі кітап ғалымдары болмасақ та, өміріміз осы арқылы тазартылады.
Судан туылған
Жохан 3:5-те біз судан туылу туралы оқимыз. Киелі Рухтың күшімен қолданылған Сөздің суы арқылы біз қайта туыламыз – ескі өмір мен табиғаттың айыпталуын қамтитын жаңа өмір мен жаңа табиғатқа ие боламыз. Көргеніміздей, бұл діни қызметкерлердің басынан аяғына дейін жуылуымен бейнеленген (Мысырдан шығу 29:4, Жохан 13:10). Жохан 3:5 шомылдыру рәсімі туралы айтпайды! Иеміз тек су мен Киелі Рух арқылы болатын бір жаңа туылу туралы айтады – су құрал, ал Киелі Рух күш. Бұл жаңа туылуды Иеміз анықталмайтын және адам бақыламайтын деп жариялайды (Жохан 3:8). Сумен шомылдыру рәсімі анықталған және адам толықтай бақылайды, сондықтан Жохан 3:5 оны туралы айтпайды.
Қорытынды
Қорытындылай келе, бізге күнә жасағанда да, (нақты күнәлардан басқа) осы лас әлемде болғанда да, егер біз Құдайға табынғымыз, Онымен қарым-қатынас жасағымыз немесе Оған қызмет еткіміз келсе, су қажет. Сандар 19-да су күнәдан тазартатын нәрсе ретінде бейнеленген. Мысырдан шығу 30:17-21-де су әрбір жердегі ластануды (ешқандай нақты күнәларға қатысты емес) жоятын нәрсе ретінде бейнеленген, сондықтан біз Құдайға жақындай аламыз. Біз бұл соңғы аспектіні Жохан 13-тегі аяқ жуудан да қарастырдық. Бізге сондай-ақ біржола берілген қан қажет.
