Дәуіт пен Мефибошет туралы хикая Киелі кітаптағы ең әдемі хикаялардың бірі. Ол Дәуіттің шынымен де Құдайдың жүрегіне ұнаған адам болғанын көрсетеді. Екінші Самуил 9-тарау Інжілді керемет түрде ұсынады, сонымен қатар Дәуіттің мейірімді мінезін көрсетеді.
Мефибошет – Саул патшаның немересі
Мефибошет бес жаста болғанда, филистимдіктер оның әкесі Жонатанды және Дәуіттің қас жауы болған атасы Саулды өлтірді деген хабар келді (1 Самуил 31:2). Сол кездегі әдет бойынша, жаңа патша ретінде Дәуіт таққа таласқандардың бәрін өлім жазасына кесе алатын. Ол Мефибошетті өлтіргені дұрыс болар еді, өйткені ол тегі бойынша таққа таласа алатын. Оны өлтіруден қорғау үшін, оның күтушісі оны алып қашып кетті, және қашу кезінде «ол құлап, екі аяғынан ақсақ болып қалды» (2 Самуил 4:4).
Мефибошет – күнәкардың бейнесі
Жеті жолмен Мефибошеттің өмірі бізге күнәкардың бейнесін ұсынады.
Ол дәрменсіз мүгедек болды. Ақсақ бала ата-анасымен жүре алмайтыны сияқты, күнәкар да Құдаймен жүре алмайды. Табиғатынан барлық адамдар Құдайдың алдында рухани мүгедек. Құлаған адамның рухани дәрменсіздігі Киелі жазбаларда үнемі расталады. Ешуа Құдайдың таңдаулы халқына: «Сендер Жаратқан Иеге қызмет ете алмайсыңдар, өйткені Ол қасиетті Құдай» (Ешуа 24:19) деді. Ал Пауыл: «Денедегілер Құдайға ұнай алмайды» (Римдіктерге 8:8) деп жазды. Күнәкар толығымен «күшсіз» (Римдіктерге 5:6) және өзінің құтқарылуына ешқандай үлес қоса алмайды.
- Мүгедек болғандықтан, Мефибошетті патшаның алдына көтеріп әкелуге тура келді. Сол сияқты, күнәкар да өз күшімен құтқарылуға келе алмайды; оны іздейтін Құтқарушы. «Мені жіберген Әке тартпаса, ешкім Маған келе алмайды» (Жохан 6:44).
- Мефибошет құлағаннан кейін мүгедек болды (2 Самуил 4:4). Киелі кітап Құдайдың дәлдігін көрсетеді. Бастапқыда адам «өте жақсы» болды (Жаратылыс 1:31), бірақ күнәнің кесірінен рухани мүгедек болды. Адам тыйым салынған ағаштың жемісін жеп, Құдайға бағынбағанда, ол құлады және барлық адамдар онымен бірге құлады (Римдіктерге 5:12-19).
- Киелі жазбада «Мефибошет» сөзі «ауыздан шыққан ұят» дегенді білдіреді. Дәуіттен өзіне дайындалған мейірімділік туралы естігенде, Мефибошет аузымен өзінің ұятын және ештеңе еместігін мойындады: «Сіздің құлыңыз кім, сіз мен сияқты өлі итке қарайсыз?» (2 Самуил 9:8). «Ауыздан шыққан ұят» деген анықтама құлаған адамзатты қаншалықты дәл сипаттайды. Міне, Құдай Сөзі бізді қалай сипаттайды: «Біз бәріміз таза емес нәрсе сияқтымыз, және біздің барлық әділдігіміз лас шүберек сияқты» (Ишая 64:6). Барлық адамдар туылғаннан және іс жүзінде түбіне дейін бұзылған. «Әділ ешкім жоқ ... Құдайды іздейтін ешкім жоқ ... жақсылық істейтін ешкім жоқ, тіпті біреу де жоқ» (Римдіктерге 3:10-12).
- Саулдың ұрпағы болғандықтан, Мефибошетті өлтіру керек еді. Сол кездегі заң бойынша, Дәуіт Саулдың үйіндегі барлық мүшелерді таққа таласуына және Дәуітке қауіп төндіруіне жол бермеу үшін өлтіруге құқылы болды. Мұнда біз табиғатынан «күнәлар мен қателіктерде өлі» (Ефестіктерге 2:1) барлық адамдардың бейнесін көреміз.
- Мефибошет Дәуіттен қашқын болды. Ол және оның күтушісі Дәуіттің жолына түспеуге тырысты, әйтпесе ол баланы тауып, оны өлтіреді деп қорықты. Күнәкарлар да солай; олар Құдайдан қорқады және Одан қашуға тырысады (Забур 51).
- Мефибошет «Ло Дебарда» (2 Самуил 9:4) өмір сүрді, бұл «жайылым жоқ жер» дегенді білдіреді. Бұл адамның жанына тамақ бермейтін әлемді қаншалықты дәл бейнелейді. Бұл Өмір нанын білмейтін әлем. Адасқан ұл әкесінің үйінен кеткеннен кейін: «Мен аштықтан өліп барамын» (Лұқа 15:17) деді. Бұл әлемде шошқаларға арналған қабықтардан басқа ешқандай тамақ жоқ (Лұқа 15:16).
- Дәуіт – Мәсіхтің бейнесі Егер Мефибошет күнәкардың бейнесі болса, онда Дәуіт Исаның, Дәуіттің Ұлының бейнесі (Матай 1:1). Дәуіт пен Мәсіх арасындағы жеті ұқсастықты қарастырайық.
- «Дәуіт: «Саулдың үйінен Жонатан үшін мейірімділік көрсететін ешкім қалды ма?» – деді» (2 Самуил 9:1). Ал бүгін Құдай: «Адамның үйінен Мәсіх үшін мейірімділік көрсететін ешкім қалды ма?» – дейді. Дәуіт Мефибошетке өзі сүйген және келісім жасасқан Жонатан үшін мейірімділік көрсетті. Сол сияқты, Құдай кедей, мүгедек күнәкарларды Мәсіх үшін құтқарады. Құдайдың таңдаулы халқы туралы біз Оның «оларды Өз есімі үшін құтқарғанын» оқимыз (Забур 106:8). Жаңа Өсиетте біз «Құдай, Мәсіх үшін, бізді кешіргенін» де оқимыз (Ефестіктерге 4:32).
- «Патша: «Саулдың үйінен Құдайдың мейірімділігін көрсететін ешкім қалды ма?» – деді» (2 Самуил 9:3). Дәуіт «Құдайдың мейірімділігін» көрсеткісі келеді. Пауыл «Құтқарушымыз Құдайдың адамға деген мейірімділігі мен сүйіспеншілігі туралы» жазды (Титке 3:4). Мәсіхте Құдай күнәкар адамдарға үлкен мейірімділік көрсетеді.
- «Дәуіт патша жіберіп, оны ... Ло Дебардан әкелді» (2 Самуил 9:5). Күнәкар Құдайды іздемейді, бірақ Құдай оны іздейді. Құдайдың қандай керемет мәлімдемесі: «Мені іздемегендер тапты» (Ишая 65:1). Ал Құтқарушы: «Әке ... тартпаса, ешкім Маған келе алмайды» (Жохан 6:44) деді. Киелі Рух күнәкарды күнәсі үшін айыптайтын, оның тас жүрегін ерітетін, оның соқыр көздерін ашатын, оның қалаусыздығын өзгертетін және оған сенім беретін Біреу. Құтқарушының құтқарушы біліміне келу үшін күнәкарларды тартқаны үшін Құдайға шүкір.
- «Сонда Дәуіт: «Мефибошет!» – деді» (2 Самуил 9:6). Дәуіт пен Мефибошет алғаш кездескенде, әңгімені Дәуіт бастады. Бұл Құдайдың құтқарылуға қатысты бастаманы әрқашан қалай алатынын көрсетеді. Дәуіт кедей мүгедекке мейірімділікпен және жақындықпен сөйледі. Бұл бізге «Өз қойларын атымен шақыратын» жақсы Бақташыны еске салады (Жохан 10:3). Иса Закхейді атымен (Лұқа 19:5), Мария Магдалинаны атымен (Жохан 20:16) және Саулды (Пауылды) атымен (Елшілердің істері 9:4) шақырды. Мәсіхтің әрқайсымызды атымызбен білетіні қандай керемет.
- Дәуіттің келесі сөздері одан да баталы болды: «Қорықпа» (2 Самуил 9:7). Бұл сөз Киелі жазбаларда жиі қайталанады. Құдай оны Абраммен (Жаратылыс 15:1), Ысқақпен (Жаратылыс 26:24), Жақыппен (Жаратылыс 46:3), Жүсіппен (Жаратылыс 50:19), Ешуамен (Ешуа 8:1) сөйлескенде, Иса Өзінің көңілсіз шәкірттерімен сөйлескенде (Лұқа 12:32) және тірілген Құтқарушы ретінде Оның аяғына өлідей құлаған Жоханмен сөйлескенде (Аян 1:17) қолданды. Осындай сөзбен Дәуіт Мефибошетті тыныштандырды. Дәуіттің Мефибошетке айтқан келесі сөздері: «Өйткені мен саған әкең Жонатан үшін міндетті түрде мейірімділік көрсетемін» (2 Самуил 9:7) болды. Дәуіт ешқандай шарт қойған жоқ. Ол патша сияқты мейірімділікпен сөйледі.
- Дәуіт жоғарыдағы сөздерді айтып қана қоймай, «және мен саған атаң Саулдың барлық жерін қайтарамын» (2 Самуил 9:7) деп қосты. Сонымен қатар, Дәуіт Саулдың қызметшісі Зибаға: «Мен сенің қожайыныңның ұлына Саулға және оның бүкіл үйіне тиесілі барлық нәрсені бердім» (2 Самуил 9:9) деді. Дәуіт өлімге лайық Мефибошетке өмір беріп қана қоймай, оған жоғалған мұраны да берді. Тағы да Дәуіт «біз де мұраға ие болған» (Ефестіктерге 1:11) Біреу ретінде бейнеленген. Мұнда адам суретшісі ешқашан сала алмайтын сурет бар.
- Сонымен қатар, Дәуіт Мефибошетке: «Сен менің дастарханымда үнемі ... патша ұлдарының бірі сияқты нан жейсің» (2 Самуил 9:7,11) деп, құрметті орын берді. Адасқан ұл өзін «мұқтаждықта» және «аштықтан өлуге» жақын сезінгенде, әкесінің үйіне оралып, «семіз бұзауды» тапты (Лұқа 15:14,17,23). Бұл кедей банкрот күнәкарларға Өз рақымының шексіз байлығын (Ефестіктерге 2:7) берудегі Құдайдың жомарттығын бейнелейді. Бізге Өзінің ең жақсысын беруден басқа ештеңе «әрбір жақсы сыйлық пен әрбір кемел сыйлықтың Берушісінің» (Жақып 1:17) жүрегін қанағаттандырмайды. Мефибошет Дәуіттің дастарханында бөтен адам немесе қонақ ретінде емес, патша отбасының мүшесі ретінде тамақтанды. Бұл біздің де орнымыз: «Әке бізге қандай сүйіспеншілік көрсеткенін қараңдар, бізді Құдайдың ұлдары деп атау үшін!» (1 Жохан 3:1). Мефибошет жоғалтқанынан артық нәрсеге ие болды. Мәсіхте біз Адамда жоғалтқанымыздан әлдеқайда көп нәрсеге ие боламыз.
Дәуіттің Мефибошет үшін айтқан және істеген істерінде біз ешқандай еңбексіз мейірімділік пен рақымдылықты – «барлық рақымның Құдайы» (1 Петір 5:10) көреміз. Дәуіттің ернінен қандай рақым сөздері шықты: «Мен саған міндетті түрде мейірімділік көрсетемін» (2 Самуил 9:7). Мұнда кедей және мұқтаж күнәкарға Құдайдың мейірімділігі бейнеленген. Ол ұяттың төмен орнынан көтеріліп, Патшаның дастарханында Оның ұлдарының бірі ретінде орын алады. Бұл біздің Иеміз Иса Мәсіхтің Інжілінде көрінетін Құдайдың мейірімділігі. Ол бізді ұятымыздан алып, Өзінің ұлдары етеді.
Дәуіттің Мефибошетті көтеруі – Құдайдың рақымы «Мәсіхтегі аспандағы әрбір рухани батамен баталанғандарға» (Ефестіктерге 1:3) беретін «шексіз байлықтың» таңғажайып суреті. Рақым «Құдайдың тозаққа лайық адамдарға мәңгілік баталарды беруде көрінетін еңбексіз мейірімділігі» деп анықталған. Дәуіт билікте болған кезде Мефибошетті өлтіруден бас тартты. Бұл күнә жасаған және Оның қолынан қатал үкімнен басқа ештеңеге лайық емес адамдарға Құдайдың шексіз мейірімділігін көрсетеді. «Күнәнің жалақысы – өлім, ал Құдайдың сыйы – Иеміз Иса Мәсіх арқылы мәңгілік өмір» (Римдіктерге 6:23).
Сен тек Мәсіх қана күнәкарларға бере алатын мәңгілік өмірді таптың ба? Сен Мәсіхті жеке Құтқарушың және Иең ретінде қабылдау үшін жүрегіңді аштың ба? Егер жоқ болса, мен рақым дәуірі аяқталмай тұрып, дәл қазір Мәсіхке сенуіңді тілеймін.
Зиба – өтірікші және алдаушы
2 Самуил 16:1-4-те біз Дәуіт ұлы Авессаломның бүлігінен қашқанда, Мефибошеттің қызметшісі Зиба оның адамдарына тамақ әкелгенін білеміз. Дәуіт Мефибошеттің қайда екенін сұрағанда, Зиба: «Ол Иерусалимде қалып жатыр, өйткені ол: «Бүгін Исраил үйі менің әкемнің патшалығын маған қайтарады», – деді» деді. Бұл өтірік болды; Зиба Мефибошеттің мүлкінен бірдеңе алу үмітімен оны жаман жағынан көрсеткісі келді. Дәуіт фактілерді тексеруге мүмкіндігі болмағандықтан, Зибаға сеніп, Мефибошетке тиесілі барлық нәрсені қызметшінің қолына асығыс берді.
2 Самуил 19:24-30-да біз Мефибошеттің Авессалом жағына өтуден бас тартқанын оқимыз. Ол патшасымен жуылмаған аяқпен, қырқылмаған шашпен және жуылмаған киіммен кездесті; ол Дәуіт Авессаломның қаһарынан қашқаннан бері осылай болған. Ол Дәуітке адал болып қалды, және бүкіл азаматтық соғыс кезінде ол патшасы үшін ораза ұстап, дұға етті. Мефибошет сонымен қатар Зиба, оның қызметшісі, оны алдап, оның атын жамандағанын мойындады (2 Самуил 19:26-28).
Дәуіт Мефибошет пен Зибаға жерді бөлісуге болатынын айтқанда, Мефибошеттің жауабы әдемі және шынайы болды: «Ол бәрін алсын, өйткені менің қожайыным патша өз үйіне тыныштықта келді» (2 Самуил 19:30). Бұл Мефибошеттің патшасының аман-есен оралуына және оның таққа қайта оралуына деген үлкен қуанышын көрсетті.
Дәуіт пен Мефибошет туралы хикая әдетте «Құдайдың рақымының Інжілін» (Елшілердің істері 20:24) және «барлық рақымның Құдайын» (1 Петір 5:10) ашады. Ол Дәуіттің қаншалықты ұлы болғанын көрсетеді; ол шынымен де Құдайдың жүрегіне ұнаған адам болды.
— Морис Бассали
Келесі айда біз Дәуіт пен Авессаломды қарастырамыз
