«Аспан да, жер де Сенікі; әлем мен оның толықтығын Сен негіздедің»Үлкен каньон
Үлкен каньон қабаттары геологиялық уақыттың қияли екенін көрсетеді:
Үлкен каньонға келушілер миллиондаған жылдарды қамтитын әдеттегі геологиялық түсіндірмені естиді. Бізге төменгі жағындағы көлденең түзілім, тапеат құмтасы 550 миллион жыл бұрын шөгіп, жиекті құрайтын кайбаб әктасы 25 миллион жыл бұрын пайда болғаны айтылады. Бұл түсіндірмедегі орасан зор уақытты елестету қиын.
Бір қызығы, Үлкен каньон қабаттары Аризонаның шығыс бөлігіне 400 километрден (250 миль) астам жерге созылады. Онда олардың биіктігі кем дегенде 1600 метрге (бір миль) төмен. Болжам бойынша, Үлкен каньон аймағының көтерілуі шамамен 70 миллион жыл бұрын, шөгінділер шөккеннен кейін жүздеген миллион жыл өткен соң болған. Жүздеген миллион жыл шөгінділердің қатты тасқа айналуына жеткілікті уақыт болар еді деп күтуге болады. Алайда, дәлелдер шөгінділердің иілген кезде жұмсақ және нығыздалмаған болғанын көрсетеді. Іргетас сияқты сынудың орнына, бүкіл қабат иілген кезде жұқарған.
Құм түйіршіктері материалдың сынғыш және тас сияқты қатты болғанына ешқандай дәлел көрсетпейді, өйткені түйіршіктердің ешқайсысы созылмаған. Сондай-ақ, түйіршіктерді цементтейтін минерал сынбаған және қайта кристалданбаған.
Керісінше, дәлелдер қабаттардың бүкіл 1200 метр (4000 фут) қалыңдығы көтерілген кезде әлі де «пластикалық» болғанын көрсетеді. Басқаша айтқанда, миллиондаған жылдарға созылған геологиялық уақыт қияли.
Үлкен каньон қабаттарының бұл «пластикалық» деформациясы Нұх заманындағы апатты жаһандық топан судың шындығын айқын көрсетеді.Австралияның Үлкен тосқауыл рифі
Маржан рифі – полиптер өз қаңқаларын құрастырған кезде пайда болатын әктас массасы. Бұл рифтердің қалыптасуына қанша уақыт кететіні болжам мәселесі.
Маржанның баяу өсетіні туралы болжамға сүйене отырып, қалың маржан рифтерінің болуы жердің миллиондаған жылдар бойы болғанын дәлелдейді деп есептеледі.
Алайда, 1992 жылы Филиппин суларында заманауи аяқ киімге (сол кезде төрт жылдан аз) мықтап жабысып өсіп тұрған айтарлықтай маржан шоғырының табылуы бұл жағдайдың олай емес екенін көрсететін көптеген көрсеткіштердің бірі ғана.
Теңіз биологтары маржанда ағаштардағы сияқты өсу сақиналары бар екенін анықтады. Австралиялық теңіз ғылымы институтының зерттеуі маржанның өсу қарқыны мен маусымдық тұщы су ағыны немесе жақын маңдағы жерден келетін су тасқыны арасындағы байланысты тапты.
Өзен ағыны мен су тасқынының тығыз байланысты тарихи жазбаларынан зерттеушілер аталған маржан колониясының 1,8 метрге (6 фут) өсуіне тек 118 жыл қажет болғанын анықтады.
Бұл оларға Австралияның Үлкен тосқауыл рифін құрайтын барлық рифтердің жасын анықтаудың жаңа әдісін берді. Осы әдістемеге сүйене отырып, сыртқы тосқауыл рифтері (Австралия жағалауынан ең алыс және ең терең суда орналасқандар), олардың қалыңдығы шамамен 55 метр (180 фут), 3700 жылдан аз болар еді – миллиондаған жылдар емес, бұрын сенілгендей.
