ЖОСИЯ Қайғылы құлдырауға дейінгі тұрақты ілгерілеу
Яһуданың соңғы ізгі патшасы Жосия таққа сегіз жасында отырды. Оны ел халқы патша етті. Бұл оқиғаны 2 Патшалық 21-23 және 2 Шежіре 33-36-дан оқуға болады.
Анықтама
Оның әкесі, тәкаппар патша Амон, екі жыл ғана билік еткеннен кейін өз қызметшілерінің кейбірімен өлтірілді. Оның атасы Манасия Яһудадағы ең жаман патша болған – өз заманындағы күнәкарлардың басшысы! Ол Иерусалимді қанға толтырды, өзінің тақуа әкесі Хизқия қайтыс болғаннан кейін барлық түрдегі пұтқа табынушылықты қайта енгізді және өз халқын Жаратқан Ие Исраил балаларының алдында жойған халықтардан да жаман істерге азғырды. Манасияның зұлымдығы жерге Құдайдың жазасын әкелді, және ассириялықтар оны тұтқынға алды. Бірақ тұтқында ол өз аталарының Құдайының алдында қатты кішірейді және содан кейін өз патшалығына қайтарылды. Оның дінге келуі шынайы болғанымен, халық өз зұлымдығын жалғастырды.
Балалық шақ жылдары
Мұндай жағдайда сегіз жасар бала не істей алар еді? Жосияның билігінің алғашқы бірнеше жылы туралы ештеңе айтылмағанын жақсы түсінеміз. Бір ерекшелік – оның анасы мен атасының есімдері айтылады – Бозқаттық Адайяның қызы Жедида. Олар оның өміріне жақсы әсер еткен болуы керек, өйткені біз оқимыз:
«Ол Жаратқан Иенің алдында дұрыс істеді және әкесі Дәуіттің барлық жолдарымен жүрді; ол оңға да, солға да бұрылмады» (2 Патшалық 22:2 NKJV). Олар оған алыс атасы, Құдайдың жүрегіне ұнаған адам Дәуіт патшаның жолдарын үйретті ме (Елшілердің істері 13:22)? Өйткені келесіде біз «билігінің сегізінші жылында, ол әлі жас болса да, әкесі Дәуіттің Құдайын іздей бастады» (2 Шежіре 34:3) деп оқимыз. Тақуа аналар мен ата-әжелер өз балалары мен немерелеріне үлкен көмек болған – және бүгінгі күні де солай бола алады.
Жасөспірімдік жылдар
Жасөспірім Жаратқан Иені іздеуге өзін арнаса, қандай жақсы! Біздің Иеміз Иса он екі жасында Әкесінің ісімен анық және ынтамен айналысты. Ысқақ 100 жас үлкен әкесі Ыбырайыммен сеніммен жүрді, әкесіне оны байлап, Құдайдың бұйрығымен салған құрбандық үстеліне жатқызуға рұқсат берді. Дәуіт жасөспірім кезінде қауіпті жағдайларда Жаратқан Иеге сенуді үйренді. Тімөтенің анасы мен әжесі жас Тімөтеге Қасиетті Жазбаларды үйреткен сенімді әйелдер болды, бұл оны Иеміз Иса Мәсіхке деген сенім арқылы құтқарылуды қабылдауға дайындады.
Пұтқа табынушылықпен күрес
Жосия есейген сайын одан әрі ілгерілеуді көреміз. Оның Жаратқан Иені іздеуі белсенді қызметке әкелді, тіпті өз патшалығының шекарасынан тыс. Оның билігінің он екінші жылында
ол Яһуда мен Иерусалимді биік орындардан, ағаш мүсіндерден, ойылған мүсіндерден және құйылған мүсіндерден тазарта бастады. Олар оның алдында Бағалдың құрбандық үстелдерін бұзды, және олардың үстіндегі хош иісті құрбандық үстелдерін кесіп тастады, және ағаш мүсіндерді, ойылған мүсіндерді және құйылған мүсіндерді сындырып, оларды шаңға айналдырып, оларға құрбандық шалғандардың қабірлеріне шашып жіберді. Ол сондай-ақ діни қызметкерлердің сүйектерін өз құрбандық үстелдерінде өртеді, және Яһуда мен Иерусалимді тазартты. Ол Манасия, Ефрем және Шимон қалаларында, Нафталиға дейін және айналада да солай істеді (2 Шежіре 34:3-6). Оның бұл тазартуға белсенді қатысқанына назар аударыңыз, ол орын алған жерде болды! Ол тағында отырып, өзіне ләззат алып, басқаларға не істеу керектігі туралы ұсыныстар жасап немесе бұйрықтар беріп отырған жоқ.
Ғибадатхананы жөндеу
Құдай Сөзі бізге Жосияның өміріндегі келесі кезеңді, ол жиырма бес жасында, толық жетілген кезде көрсетеді. Жерді және ғибадатхананы тазарту жұмысы – теріс, бірақ өте қажет қызмет – ғибадатхананы жөндеу сияқты оң жұмысқа жол берді. Жоба Жосиянікі болды, бірақ оған көптеген басқалар да қатысты. Халық тұтастай ақша жинады – тек Жосияның Яһуда мен Бенямин патшалығындағылар ғана емес, сонымен қатар Манасия мен Ефремде қалғандар, сондай-ақ ассириялықтар солтүстік патшалықты жаулап алып, көптеген адамдарын тұтқынға алғаннан кейін Исраилдің қалған бөлігі де. Бүгінгі күні де Құдай халқы тұтастай Құдай үйін салу және жөндеу жұмысын қолдай алады, ол Ефестіктерге 2:19-22-де айтылғандай, «Иеміздегі қасиетті ғибадатханаға» айналып өсуде.
Жаратқан Иенің бұл қызметінде нақты міндеттері бар адамдар болды. Кейбір басшылық және бақылау рөлдерін атқарғандардың есімдері аталса, басқалары атқарған жұмыстары бойынша топтастырылған. Бүгінгі күні Жаратқан Иенің жұмысында да ұқсастықтар бар. Есікшілер, олардың барлығы левиттер болған, бұл ақшаны жинаған. Құдайдың ісін ілгерілету үшін берілген қаржыны адал басқару өте маңызды. Жосияның шенеуніктері бұл ақшаның Жаратқан Иенің үйін қадағалаған шеберлерге берілуін қамтамасыз етті. Олар өз кезегінде ақшаны қажетті материалдарды сатып алып, нақты жөндеу жұмыстарын орындаған жұмысшыларға: қолөнершілерге, құрылысшыларға, ағаш ұсталарына және тас қалаушыларға берді. Бұл адамдар адал болды және бұл қаражатты жауапкершілікпен басқаруға сенуге болатын еді. Бақылаушылар аталған, олардың кейбіреулерінің есімдері де бар. Қызықтысы, музыкалық аспаптарды меңгерген левиттер жүк тасушылар мен басқа жұмысшыларға басшылық етті. Мәсіхшілер бірге жұмыс істеп, Ол үшін құрылыс салғанда, жүрегіміздегі рақыммен Жаратқан Иеге ән айту қандай айырмашылық жасайды!
Жоғалған кітап табылды
Хатшы Шафан бас діни қызметкер Хилқияға жиналған ақшаны әкелгенде, Хилқия оған Жаратқан Иенің үйінен тапқан заң кітабын берді. Бұл кітап үйді жөндеу үшін жаңа ғана тазартылған қоқыстар мен қалдықтардың арасында қанша уақыт жатты екен? Біз білмейміз. Бірақ Хилқия үшін бұл үлкен жаңалық болды.
Шафан алдымен оны өзі оқыды, содан кейін патшаға әкеліп, оған оқып берді. Жосия патша заң кітабының сөздерін естігенде, естігеніне қатты қайғырып, киімін жыртып тастады. Ол Хилқия басқарған шенеуніктер тобын пайғамбар әйел Хулдаға Жаратқан Иеден сұрау үшін жіберді. Ол алаңдады, өйткені ол түсінді:
«Бізге төгілген Жаратқан Иенің қаһары үлкен, өйткені біздің ата-бабаларымыз Жаратқан Иенің сөзін осы кітапта жазылғанның бәріне сәйкес орындамады» (2 Шежіре 34:21). Жосия мен оның халқы не істеуі керек еді? Құдайдың қаһары оларға қашан жазамен аяқталады? О, біз де Құдай Сөзін оқығанда немесе естігенде оны жүрегімізге осылай қабылдасақ еді!
Пайғамбар әйел Жаратқан Иеден патшаға жеткізу үшін екі бөлімнен тұратын хабар алды. Оны сұрауға жіберген адамға Жаратқан Ие қатаң жаза туралы хабар берді. Ол Яһудаға және оның халқына апат әкелетінін айтты – патшаның алдында оқылған кітапта жазылған барлық қарғыстар. Халық Жаратқан Иені тастап, басқа құдайларға табынып, өз істерімен Оны ашуландырған еді. Құдайдың қаһары басылмайтын болды.
Бірақ Жаратқан Ие сөзін жалғастырды Яһуда патшасына Оны сұрауға жіберген:
«Жүрегің жұмсақ болғандықтан, және сен Оның осы жерге және оның тұрғындарына қарсы сөздерін естігенде Құдайдың алдында кішірейгендіктен, және Менің алдымда кішірейіп, киіміңді жыртып, Менің алдымда жылағандықтан, Мен де сені естідім» (2 Шежіре 34:27). Жаратқан Ие Жосияға оның өмірінде Яһудаға жаза түспейтінін айтты. Құдай жүрекке қарайды. Ол Өзін тыңдайтын, Өзінің алдында кішіпейілдікпен тәубе ететін жүректі бағалайды. Ол дұрыс көзқарасты бағалайды.
Тиісті әрекет
Делегация патшаға хабарды жеткізді. Содан кейін ол елдің шенеуніктерін, діни қызметкерлер мен левиттерді, және барлық халықты, үлкенді-кішілі жинады. Ол өзі
олардың естуіне Жаратқан Иенің үйінен табылған келісім кітабының барлық сөздерін оқыды (2 Шежіре 34:30). Патша бағананың жанындағы орнында тұрып, «Жаратқан Иенің алдында келісім жасады, Жаратқан Иенің артынан еруге, және Оның өсиеттерін, куәліктерін және жарлықтарын барлық жүрегімен және барлық жанымен сақтауға, осы кітапта жазылған келісім сөздерін орындауға» (2 Шежіре 34:31). Ол сол жердегі барлық халықты тұруға мәжбүр етті, және олардың барлығы келісімге сәйкес әрекет етуге тұрды.
Содан кейін ол діни қызметкерлер мен левиттерге ғибадатханадан Бағалға, Ашераға және бүкіл аспан әскеріне пұтқа табыну үшін жасалған барлық заттарды шығаруды бұйырды. Ол бұл заттардың бәрін өртеп, күлін Бетелге апарды, онда Дәуіт патшаның немересінің күндерінде Еробоам Исраил патшалығында алтын бұзауларға табынуды бастаған еді (1 Патшалық 12:25-33). Жосия өзінен бұрынғылардың пұтқа табынушылығымен байланысты болғанның бәрін, тіпті Сүлеймен өз пұтқа табынатын әйелдерінің пұттары үшін салған биік орындарды да өртеп, жойып, ластады. Ол өз патшалығымен шектелмей, солтүстік патшалықтың пұтқа табынушылығынан қалғандармен де солай істеді, бұл заттарды адам сүйектерін олардың үстінде өртеу арқылы ластады. Ол пұтқа табынушылықпен өзінен бұрынғы кез келген патшадан гөрі мұқият түрде айналысты. Құдай Сөзі оны Мұсаның барлық заңына сәйкес барлық жүрегімен, жанымен және күшімен Жаратқан Иеге бет бұрғаны үшін мақтайды және одан кейін оған ұқсас патша болмағанын айтады. Оның жүрегі дұрыс болды және ол өз халқына дұрыс бұйрық берді. Бірақ өкінішке орай, бұл реформалар оның өлімінен кейін жалғаспады, өйткені халықтың жүрегі оларда шынымен болған жоқ. Жосия сияқты, Құдай әлі де жүректен шыққан қызметті іздейді!
Пасха
Ғибадатхана мен жерді мұқият тазартқаннан кейін, Жосия Жаратқан Иеге Пасханы тойлады. Барлығы Жаратқан Иенің бұйрықтарына сәйкес – тақуа тәртіп бойынша орындалды. Пасха дұрыс күні тойланды. Патша мен басшылар, және діни қызметкерлер мен левиттердің басшылары халыққа құрбандыққа мыңдаған қозы, ешкі және ірі қара малды жомарттықпен берді. Діни қызметкерлер мен левиттер күні бойы ынтамен бірге жұмыс істеді. Әншілер мен қақпашылар өз орындарында болды, және левиттер барлығына Пасха құрбандықтарын дайындады, сондықтан әркім Құдай оларға бұрыннан берген істі істей алды. Бүгінгі күні жиналыстағы немесе жергілікті шіркеудегі әрбір адам өз орнында қызмет еткенде – Құдайдың даңқы үшін әрбір басқа бауырмен және әпкемен бірге жұмыс істегенде қандай тамаша!
Олар Пасханы ғана емес, сонымен қатар жеті күн бойы ашымаған нан мерекесін де тойлады. Мұндай Пасха Самуилдің күндерінен бері, жүздеген жылдар бұрын тойланбаған еді. Бұл өте қуанышты және есте қаларлық оқиға болды, сөзсіз Жосия патшаның билігіндегі ең жоғары нүкте. Оның жолы тұрақты түрде жоғарыға қарай өрлеген еді.
Өз еркі және оның салдарынан болған апат
Содан кейін біз антиклимаксқа, қайғылы «осының бәрінен кейін» дегенге келеміз. Жосия өзінің тақуалық әрекеттерін жалғастырды, бірақ кенеттен бұл жоғарыға қарай жол үзілді. Мысыр перғауыны Нехо әлсіреген Ассирия империясына қарсы көтеріліп келе жатқан Вавилон күшіне көмектесу үшін өз әскерімен жер арқылы өтті. Жосия кедергі жасауға тырысты. Жаратқан Иенің мүдделері үшін жұмыс істеуді жалғастырудың орнына, ол өзін және өз халқын айналасындағы әлем саясатына араластырды. Бұл бүгінгі күні де сенушілер үшін нақты қауіп, оларды Құдай бір жағынан әлемдегі қажылар мен бөтендер, ал екінші жағынан Мәсіхтің елшілері деп атайды (Еврейлерге 11:13; 2 Қорынттықтарға 5:20).
Өкінішке орай, Жосия сияқты, көптеген мәсіхшілер бұл сабақты үйренуден бас тартады. Жосияның Құдай берген Нехоның сөздерін тыңдаудан бас тартуы қымбатқа түсті. Соғысқа бару үшін өзін жасырғанына қарамастан, оған жебе тиіп, жарақаттан қайтыс болды. Құдай мәсіхшілерді әлем саясатына немесе оның соғыстарына қатысуға немесе тіпті жақтасуға шақырмайды. Мұны елемеу немесе тікелей бас тарту арқылы көптеген мәсіхшілер әлемдегі Құдай үшін өз куәліктерін және пайдалылықтарын жоғалтты. Шүкіршілік етеміз, біздің мәңгілік құтқарылуымызды жоғалту мүмкін емес, өйткені біз Құдайдың күшімен сақталғанбыз және Иеміздің қорғауында қауіпсізбіз!
Құдайға мойынсұну қаншалықты маңызды! Жосия отыз тоғыз жасында қайтыс болды. Егер ол Құдай оны жібермеген соғысқа араласпау туралы Жаратқан Иенің сөзіне құлақ асқанда, ол әлдеқайда ұзақ өмір сүруі мүмкін еді және Құдайдың Яһудаға деген жазасы әлі де ұзаққа созылар еді. Бірақ Жосия қайтыс болғаннан кейін, Яһудада істер тез бұзылды. Халық таңдаған патшаны перғауын Нехо тез арада тақтан тайдырды, ал оның орнына қойған патша Құдайдан қорықпайтын зұлым адам болып шықты, оны вавилондықтар тез арада жаулап алды. Бүкіл Яһуда мен Иерусалим Жосия үшін қайғырды, және Еремия да оны жоқтады. Бұл жақсы, тақуа патшаның өлімі Яһуда үшін қайғылы жоғалту болды. Мойынсұну мен Жаратқан Иеден қорқудың орнын басатын ештеңе әлі де жоқ!
