Адал христианға арналған үлгілер
«Иса Мәсіхтің жақсы сарбазы ретінде менімен бірге қиындықтарға төзіңдер. Қызметтегі ешбір сарбаз өзін күнделікті өмірдің істеріне араластырмайды, сол арқылы оны әскерге алған адамға ұнау үшін. Сондай-ақ, егер біреу спортшы ретінде жарысса, ережелерге сәйкес жарыспаса, жүлдені жеңіп алмайды. Еңбекқор диқан егіннің өз үлесін бірінші болып алуы керек». 2 Тімотеге 2:3-6 NASB
Екінші Тімотеге – біздегі елші Пауылдан қалған соңғы хат. Ол Тімотеге шамамен б.з. 66 жылы жазылған. Христиандарды Римдіктердің қудалауы басталып кеткен еді. Император Нерон 64 жылғы үлкен өртке христиандарды кінәлап, оларды аренадағы аңдарға тастауға сылтау ретінде пайдаланды. Нерон тіпті христиандарды императорлық бақтардағы спорттық іс-шараларды жарықтандыру үшін адам алауы ретінде пайдаланғаны жазылған. Бұл кезде Пауыл түрмеде өлім жазасын күтіп отырған еді (2 Тімотеге 4:6-7). Римдегі зынданда отырып, Пауыл өзінің «сүйікті ұлы» Тімотегеге соңғы хатын жазды (2 Тімотеге 1:2; Філіпіліктерге 2:19-22).
Тімоте Пауылдың қызметі арқылы шамамен 20 жыл бұрын, ең ықтимал жасөспірім кезінде Иемізге келген. Содан бері Пауыл мен Тімоте арасында рухани әке-бала қарым-қатынасы дамыды. Пауыл Тімотегеге сенімнің ұлы доктриналарын үйретті. Тімоте Пауылды миссионерлік сапарларда ертіп жүрді. Тімоте қиындықтар мен қудалауларға қарамастан кетпеді. Пауыл 58-60 жылдары Кесарияда түрмеде отырғанда ол бас тартпады (Елшілердің істері 23-26). Пауылды Римге тұтқын ретінде жібергенде ол үйіне қашпады. Ол Пауыл 61-63 жылдары Римде қамауда болған кезде рухани әкесіне жақын болды (Елшілердің істері 27-28).
Пауылдың бірінші түрмеден босатылып, 63-65 жылдары миссионерлік сапарларын жалғастырғаны дерлік анық. Тімоте Пауылдың адал қызметкерлерінің бірі ретінде бірге жүрді. Рим билігі оны қайта қамауға алғанға дейін, Тімоте елші тарапынан Ефесте қалып, сол жердегі шіркеуге пасторлық қызмет етуге тағайындалды. 2 Тімотеге 1:4 осы кездегі Пауыл мен Тімоте арасындағы көз жасымен қоштасуға қатысты болуы мүмкін. Пауыл сапарларын жалғастырды, және адал әке ретінде Тімотеге нұсқаулар мен жігерлендірумен бірінші хатын жазды. Ол Империяның кез келген жерінде Исаның (Цезарь емес) Иеміз екендігі туралы Ізгі хабарды батыл жариялауды жалғастырды. Әрине, көп ұзамай Пауыл қайтадан қамауға алынып, Римге қайта жіберілді. Қылмыскер ретінде шынжырланып, ол сотты күту үшін зынданға қамалды (2 Тімотеге 1:16; 2:9). Сол суық және жалғыз камерада Пауыл өлер алдында адал Тімотені қайта көргісі келді (2 Тімотеге 1:4; 4:9). Тімотенің Пауыл шәһид болғанға дейін Римге жеткен-жетпегені бізге белгісіз. Сенімді дәстүр Пауыл 2 Тімотегені жазғаннан кейін көп ұзамай Иса Мәсіхке деген сенімі үшін басы кесілгенін көрсетеді.
Түрмедегі соңғы күндерінде Пауыл жас Шіркеудің алдында тұрған қиын жолды ойлады. Сырттан физикалық қудалау ғана емес, іштен рухани құлдырау да болады (2 Тімотеге 3). Көптеген адамдар Пауыл уағыздаған толық хабардан бас тартқан еді (2 Тімотеге 1:15). Осы пайғамбарлық түсінікпен Пауыл Тімотегеге соңғы хатын жазып, оны сенімде берік болуға шақырды. Алдағы қудалау мен ереске қарамастан, Тімотеге «Сөзді уағыздауға» және «қызметіңді орындауға» айтылды (2 Тімотеге 4:1-5). Пауыл Иса Мәсіхтің таза және толық Інжілінің Тімоте сияқты адал христиандар арқылы өзгертілмей немесе бұрмаланбай жалғастырылуына алаңдады (2 Тімотеге 1:13-14; 2:1-2). Тімотенің маңызды жауапкершілігін баса көрсету үшін Пауыл өз ұлына бірнеше үлгілерді ұсынды. Адал христианның бұл үлгілері 2 Тімотеге 2-де кездеседі.
Әке-бала қарым-қатынасы
Үлгілерге көшпес бұрын, Пауыл мен Тімоте арасындағы әке-бала қарым-қатынасының құнды және практикалық сабағына тоқталайық. Өсіп келе жатқан христиандарға «Пауылдар» мен «Тімотелер» қажет. Пауыл-Тімоте қарым-қатынастары пайдалы және Киелі кітапқа негізделген. Сіздің өміріңізде Пауыл бар ма? Егер жоқ болса, сізге кеңес беруге, үйретуге және үнемі дұға етуге дайын жетілген христианды табыңыз (2 Тімотеге 1:3).
Сіздің сенімде тәрбиелеп жатқан бір немесе екі жас «Тімотеңіз» бар ма? Құдай сізге мектебіңіздегі, көршіңіздегі немесе шіркеуіңіздегі жас христианға рухани әке (немесе ана) болудың ерекше артықшылығын берді.
2 Тімотеге 2:3-6-да біз өсіп келе жатқан христианға арналған үш үлгіні табамыз: сарбаз, спортшы және диқан. Бұл үлгілердің әрқайсысы бізге адал христиан өмірінің белгілі бір аспектісін көрсетеді, оны біз ұстануымыз керек. Құдай бұл үлгілерді Өз Сөзіне жай ғана әсемдік қосу үшін кездейсоқ енгізген жоқ! Әрбір үлгі Құдайдың христиан өмірінде көргісі келетін нәрсені көрсету үшін бар.
Сарбаз
Сарбаз үлгісіндегі басты идея – құрбандық (2:3-4). Бұл «әлемді көру үшін әскерге баратын» американдық сарбаз емес, керісінше, императорына ұнау үшін бәрін құрбан еткен Рим сарбазы. Жақсы сарбаз жеңіл өмірді, қауіпсіз өмірді және тәуелсіз өмірді құрбан етті. Пауыл Иемізге құрбандықпен қызмет ету өмірінде бұл үлгіге толықтай сәйкес келді. Енді сарбаз Тімотеге де солай істеуге шақырылды. Және Құдай әрбір христианның өмірінде қандай да бір құрбандықты көргісі келеді.
Ол бізге бұл үлгіні тек таңдану үшін емес, оны ұстану үшін берді. Жеңіл, қауіпсіз және тәуелсіз өмір Иса Мәсіхтің жақсы сарбазының өмірі емес. Адал христиан өз уақытының бір бөлігін құрбан етуге дайын болуы керек. Үлкен банк шоттары мен дүниелік мансаптар жердегі қауіпсіздікті әкелуі мүмкін, бірақ олар Иеміздің әскеріндегі сарбаздардың белгілері емес. Жақсы сарбаз «өз дегенін істемейді», керісінше, тәуелсіздігін құрбан етіп, Бас қолбасшысына бағынады. Біз құрбандыққа баратын сарбаздармыз ба?
Спортшы
Мұнда айтылып отырған спортшы – грек марафоншысы (2:5). Бұл спортшы грек ойындарына (қазіргі Олимпиада ойындарының бастауы) дайындалған кезде тәртіпті өмір қажет болды. Спортшы сәтті жарысу үшін сағаттап жүгіру және тәртіпті өмір салты талап етілді. Бүгінгі таңдағы байыпты спортшы тәртіпті жаттығудың не екенін біледі. Қолданылуы айқын. Біз христиандық өмірімізде тәртіпті болуымыз керек. Жаттығу ережелеріне күн сайын ерте тұрып, Құдай Сөзін оқу және дұға ету кіруі мүмкін. Киелі жазбаларды жаттау және сенімімізді христиан еместермен бөлісу де салауатты тәртіпті талап етеді. Көбіміз «формадан тыспыз», өйткені біз жаттығуда тәртіпті емеспіз.
Спортшы жаттығуда ғана емес, жүгіруде де тәртіпті болуы керек. Ол жарыс ережелеріне сәйкес жарысуы керек, сондай-ақ жаттығу режиміне сәйкес жаттығуы керек. Ұзақ марафонның соңғы айналымын аяқтау үшін көрермендерге толы стадионға кіріп келе жатқан грек жүгірушісін елестетіңіз. Соңғы бұрылысқа келгенде, ол әлі де жетекші жүгірушіден 25 ярд артта. Ол оны басып оза алмайтынын түсініп, мәре сызығын бірінші болып кесу үшін алаңды кесіп өтеді. Бірақ жүлде жоқ! Гүл шоғы тәртіпті жүгірушіге тиесілі болуы керек.
Бұл христиандық өмірде қаншалықты рас. Егер мен емтихандарда алдасам, кампустағы христиандық куәлігімнің қандай пайдасы бар? Егер мен қарыздарымды төлеуді ыңғайлы түрде «ұмытып» кетсем немесе қателікпен аз төленген кезде ақшаны өзімде қалдырсам, мен қандай христианмын? Егер мен жарысты қалай жүгіретінімде тәртіпті болмасам, Киелі жазбаларды жаттаудың тәртіпті өмірімнің қандай пайдасы бар? Құдай мені жүлдені жеңіп алатын спортшы сияқты болуымды күтеді – жаттығуда және жүгіруде тәртіпті!
Диқан
Пауыл Тімотегеге беретін тағы бір үлгі – еңбекқор диқан (2:6). Диқан үлгісіндегі басты идея – еңбек. Пауыл заманындағы (және қазір де) диқанның өмірі ауыр еңбекпен сипатталады. Диқанның еңбегі әсіресе маңызды, өйткені ол әрдайым егін жинауға бағытталған шыдамдылықпен орындалады. Жерді дайындау, тұқым себу, нәзік өсімдіктерді өсіру және суару сияқты ауыр жұмыс шыдамдылықты қажет етеді. Егіншілікте бірден нәтиже болмайды. Және осы шыдамды еңбектің мақсаты – егін жинау. Диқаншылықтың мәні осында. Біз үшін қандай сабақтар!
Иеміз бізден Оған қызмет етуде қажырлы еңбек етуімізді күтеді, тіпті «бір түнде жетістік» болмаса да. Құдайдың егістігіндегі христианның еңбегі кейде көңілсіз болады. Құдай Сөзінің тұқымын себу және Мәсіхтегі нәрестелерді өсіру үшін кейде өте шыдамдылық қажет. Бірақ егін жинау бәрін ақтайды. Еңбекқор христиан үшін өзі еккен Сөздің тамыр жайып, ақырында күшті жеміс беретін христианға айналғанын көру қандай қуаныш. Христиан үшін «өз үлесін алу» деген осы. Және сыйақы жерде аяқталмайды!
Пауыл Тімотегеге екінші тарауда басқа үлгілерді береді. Олардың бәрін таба аласыз ба? Олар Құдай Сөзіне барлық христиандар ұстануы керек үлгілер ретінде енгізілген. Біз көбінесе бейбіт уақыттағы сарбаздар, демалыс күнгі спортшылар және аула диқандары сияқты екенімізді мойындауымыз керек. Құдай құрбандыққа баратын сарбаздарды, тәртіпті спортшыларды және еңбекқор диқандарды іздейді.
