«Шіркеу» және «шіркеулер» сөздері Жаңа Өсиетте шамамен 120 рет айтылады, және бірдей түпнұсқа сөз, «шақыру» деген мағынаны білдіреді, қолданылады. (Жалғыз ерекшелік Елшілердің істері 19:37-де, мұнда «шіркеу тонаушылар» деген сөз грек тілінде күрделі сөз болып табылады.) Бұл тақырып Жаңа Өсиеттің Авторы – Құдайдың Киелі Рухы үшін, сондай-ақ Ол кітапты жазу үшін қолданған адамдар үшін де үлкен қызығушылық тудыратыны анық.
Жазбаларға мұқият назар аудару адал іздеушіні Шіркеу (немесе «қауым») туралы Құдайлық ойға қатысты ешқандай күмәнда қалдырмауы керек, дегенмен адамдардың санасында осы өте маңызды және қымбат мәселеге қатысты әртүрлі қате түсініктер бар. Келесі түсініктемелер көптеген адамдарға жақсы таныс және бағаланатын болады, бірақ біз Петірдің «таза ойларды еске түсіру арқылы қоздыру» әрекетіндегі үлгісін ұстанғанымыз дұрыс.
Мәсіхтегі негіз
Біз назар аударатын бірінші Жазба Матай 16:18-де, онда Иеміз Петірге Мәсіхтің Тұлғасы туралы оның мойындауына қатысты айтып: «Осы жартасқа Мен Өз шіркеуімді саламын; және тозақ қақпалары оған қарсы тұра алмайды» дейді. Енді бұл оқиғаның контекстіне назар аудару маңызды. Иеміз Өз шәкірттеріне: «Фарисейлер мен саддукейлердің ашытқысынан сақ болыңдар» (6-тармақ) деп ескерткен еді.
Жазбалар Мәсіх туралы, Оның Тұлғасының артықшылығы және Оның ісінің құндылығы туралы айтады. Фарисейлер, Жазбаларға белгілі бір деңгейде сенсе де, олар айтатын Біреудің даңқы мен ұлылығын мойындаудан бас тартты; ал саддукейлер, тірілуді жоққа шығарғандар (Матай 22:29), «тірі Құдай» туралы ешқандай білімге ие болмады.
Шіркеу туралы дұрыс түсінікке ие болмас бұрын, біз келесі аяттарда (13-14) айтылған болжамдар мен жорамалдардан арылуымыз керек және Мәсіхтің Тұлғасының ұлылығы мен Құдай Оның өлімі мен қайта тірілуінің нәтижесінде орнатқан нәрсе туралы анық көзқарасқа ие болуымыз керек. Сол сәтте тірілу болашақта болса да, және Петір мен басқа шәкірттер Иеміздің оларға бұл туралы айтқандарын түсінуге баяу болса да, оның шындығы Петірдің Иеміздің: «Ал сендер Мені кім дейсіңдер?» деген сұрағына берген жауабында айқын көрінеді: «Сен – Мәсіх, тірі Құдайдың Ұлысың».
Шіркеу туралы алғашқы айтылудың тірі нәрсе туралы оймен байланысты екенін көру өте баталы және маңызды мәселе.
Бұл тірілу фактісін, адам ақылының түсінігінен тыс саланың бар екенін білдіреді, және оны бағалау Құдайлық Тұлғалардың ашылуына байланысты. Әкенің Петірге «құдіретті Ұл туралы... өлімнен тірілу арқылы» (немесе «өлілердің тірілуі арқылы») ашылуы (Римдіктерге 1:4).
«Тозақ қақпалары» (Шайтан патшалығы) өз күшінен айырылып, жаудың бекінісі шабуылданып, жеңілген күйде қалған – бұл тірілуде. Басқа біреудің сөзімен айтқанда: «Сонда Құдай Өз Ұлындағы өмірдің өзгермейтін күшінің осы жартасына негіздеген нәрсе өлім патшалығымен құлатылмайды» (Дж.Н.Д.).
Иеміздің Петірге айтқан сөздеріндегі тағы екі нүктеге назар аударуымыз керек. 18-тармақ Жаңа аудармада: «Және Мен де, Мен саған айтамын» деп жазылған.
Бұл Мәсіхтің құдайлығының керемет растауы! Құдай Әке айтқан нәрсеге сілтеме жасай отырып, «Мен де айтамын» деп қосатын Құдайлық Тұлғадан басқа кім болуы мүмкін? Демек, біз Шіркеудің адам қолдарымен салынбағанын, ол Өз Тұлғасында «бәрінен жоғары, мәңгілікке баталы Құдай» (Римдіктерге 9:5) болған Біреудің ісі екенін көреміз.
Содан кейін біз: «Мен Өз Шіркеуімді саламын» деп оқимыз. Бұл жиі айтылатын сөздерде өте қымбат нәрсе бар.
Шіркеуді Мәсіхтің Өзі салғаны ғана емес, ол Оның меншігі.
Біз болашақ мақалада Оның Шіркеуінің Өз жүрегіне қаншалықты қымбат екенін көре аламыз. Біз шексіз мейірімділік арқылы Мәсіх «Менің Шіркеуім» деп атайтын керемет тірі организмнің бір бөлігі екенімізді білудің баталы біліміне бөленейік.
Оның «Мен саламын» дегенін ескеріңіз.
Ол «Мен салдым» немесе «Мен салып жатырмын» демейді. Осы әлемдегі жолында Мәсіх шексіз мейірімділік сөздерімен Өз Шіркеуінің бір бөлігі болатын адамдарды Өзіне тартса да,
Ол мұнда болғанда Шіркеуді салмады. Оның Голгофада толық және баталы түрде аяқтаған ісі, және Оның даңқты тірілуі мен Құдайдың оң жағына көтерілуі Елуінші күн мейрамында Киелі Рухтың келуін көздеді. Шіркеу сол кезде, және тек сол кезде ғана орнатылды. Мұны түсіну өте маңызды. Шіркеу Тауратта кездеспейді.
(Елшілердің істеріндегі сілтеме Өзіне тән ерекше халыққа қатысты.)
Шіркеу иудаизмге қосымша немесе оның жалғасы емес, ол мүлдем жаңа нәрсе, оның шындығы «құпия сақталған» (Римдіктерге 16:25) және оның ашылуы үшін Рухтың күнін күтті, бұл қызмет әсіресе, бірақ тек қана емес (Ефестіктерге 3:5), Пауылға берілді.
Болашақ сөзде біз Жазбаның Шіркеуге қатысты Құдайлық Тұлғалар салған нәрсе мен адамдар салған нәрсені қалай ажырататынын көрсетуге үміттенеміз.
Құдайлық Тұлғалар үшін құндылығы
Шіркеу Құдайлық Тұлғалардың санасында үлкен құндылыққа ие, бұл шындықты қысқаша қарастыру оған біздің өз сүйіспеншілігімізде үлкен орын беруге қызмет етуі керек. Елшілердің істері 20:28-де біз: «Құдайдың қауымы, Ол оны Өз қанымен сатып алды» деп оқимыз. «Барлық отарға» сілтеме және «Құдайдың шіркеуін бағу (немесе шопандық ету)» нұсқауы шіркеудің ыдыс ретінде емес, қызметкерлердің назарда екенін көрсетеді. Кейінірек сілтеме жасалуы мүмкін басқа Жазбалар шіркеуді ыдыс ретінде анық көрсетеді.
Бұл ұлы компанияның әрбір мүшесінің осындай бағамен «сатып алынғанын» түсіну қандай баталы; осылайша Құдайдың Өзі әрқайсысына қандай шексіз құндылық береді? Бүкіл Құдайлықтың терең қызығушылығы Жазбаның сол бір аятында айқын көрінеді және айтылған мәміле Құдайды ең керемет түрде даңқтаған мәміле. Біз «сатып алды» етістігі (іс-әрекет сөзі) жасалған істің даңқын орындаушыға, яғни Құдайдың Өзіне шағылыстыратынын түсінеміз.
Бүкіл мәміленің даңқы Оныкі, бірақ мұны қарастыру бізге әрбір жеке әулиенің Құдай үшін құндылығын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
О, Құдайлық ақыл, солай болуы керек, Барлық даңқ Құдайға тиесілі;
О, Құдайлық сүйіспеншілік, ол шешті, Біз Исаның қаны арқылы бөлік болуымыз керек.
Шіркеу Мәсіх үшін шексіз қымбат.
Матайдың 13-тарауында жазылған Иеміз айтқан мысалдар «көк Патшалығын» көздесе де, шіркеудің Мәсіх үшін қымбат екендігі туралы ой 45 және 46-аяттардың негізінде жатыр. Жаңа аударма 46-аятты «бір үлкен құнды інжу» деп береді. Бізді қоршаған әлемде баға көбінесе ішкі құндылыққа аз қатысты болады, бірақ Жазбалар Голгофаның азаптарын қамтыған «үлкен баға» мен шіркеудің Мәсіх үшін «үлкен құндылығы» арасындағы тығыз байланысты ашады. Бұл шындық Ефестіктерге 5-тарауда өте баталы түрде көрінеді: «Мәсіх те қауымды сүйді және оны үшін Өзін берді, оны қасиетті ету үшін, оны сумен жуу арқылы сөзбен тазартып, қауымды Өзіне даңқты, дақсыз, әжімсіз немесе осындай нәрселерсіз ұсыну үшін; бірақ ол қасиетті және мінсіз болуы үшін». Бұл аяттарда қаншама нәрсе бар!
Ол Өзін берді; Ол қасиетті етеді; Ол оны Өзіне ұсынады. Сүйіспеншілік, мәңгілік сүйіспеншілік әр сәтте көрінеді; бәрін берген сүйіспеншілік; өзінің тоқтаусыз, өзгермейтін адалдық қызметін жалғастырған сүйіспеншілік; Өз қуанышы үшін нысанасын толық қамтамасыз етіп, Құдайдың алдында толықтай сәйкес келетін және Оның мәңгілік ойларымен абсолютті келісімде болатын сүйіспеншілік толық қанағаттанады.
«Ол (Құдай) бізді әлемнің негізі қаланбас бұрын Онда таңдады, біз Оның алдында сүйіспеншілікте қасиетті және мінсіз болуымыз үшін». Бұл Құдайдың мәңгіліктен бергі ойы, және Мәсіхтің адал сүйіспеншіліктегі әрекеттерінің нәтижесі – шіркеу Құдайдың ойына толық сәйкес келетіндей, «даңқты... және қасиетті және мінсіз» болып қамтамасыз етілген.
Осылайша Иеміз Өз жүрегінің мәңгілік қуанышы үшін нысананы қамтамасыз етеді, және бұл да баталы Құдайдың ойлары мен тілектерін толық қанағаттандырады. Шіркеу Мәсіх үшін қаншалықты қымбат?
Киелі Жазба Ефестіктерге 5-тараудағы сол аяттарды қандай қуанышпен жазды. Жазбалар адамзат тарихының басында Хауаның Адамға ұсынылуын жазған еді; Адам үшін, тіпті Хауа үшін де керемет сәт. Өкінішке орай! Кейінгі тарих бәрімізге жақсы таныс. Шіркеуді Мәсіхтің жүрегі үшін қамтамасыз ету – уақыт пен мәңгілік бойы сақталатын нәрсе. Хауа, Құдайлық шеберліктің нәтижесінде, Адамға барлық жағынан ерекше сәйкес келді, және мәңгілік бойы шіркеу, Мәсіхке қасиетті жақындықта, Оның жүрегінің қуанышы мен қанағаттануы болады, және Мәсіх пен Оның шіркеуінде келесі күні Құдайдың мәңгілік мақсатының орындалуы көрсетіледі.
Осылайша біз шіркеудің Құдайлық Тұлғалар үшін құндылығын қарастырғанда, Құдайдың Киелі Рухы біздің жүрегімізге Құдайдың мәңгілік ойларының кереметі мен кемелдігін әсер етсін, және Мәсіхтің қымбат, құрбандық сүйіспеншілігінің нәтижесінде біз Құдайлық сүйіспеншілік Өз қуанышы мен даңқы үшін қамтамасыз еткен нәрседе мәңгілік үлеске ие болғанымыз үшін алғыс айтуға толы болсын.
