«Бұрын жазылғанның бәрі біздің үйренуіміз үшін жазылған, сонда біз шыдамдылық пен Киелі жазбалардың жігерлендіруі арқылы үмітке ие боламыз.» Римдіктерге 15:4 NASB
Йель университетінің Бейнеке сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында Гутенбергтің түпнұсқа Киелі кітабы климаттық бақыланатын шыны қорапта тұрақты түрде көрсетіледі. Баспагері Йоханнес Гутенбергтің атымен аталған және 1454 жылы Германияның Майнц қаласында басылған бұл Киелі кітап бүгінде қозғалмалы әріптермен басылған алғашқы үлкен еңбек болғандықтан танымал. Оған дейін Киелі кітаптар аз және сирек кездесетін, өйткені оларды хатшылар қолмен көшіріп, монастырларда, соборларда және өте бай адамдардың кітапханаларында құлыптаулы ұстаған.
Мартин Лютердің Рим-католик шіркеуінен аластатылуынан 70 жыл бұрын басылған алғашқы Гутенберг Киелі кітабы маңызды, өйткені ол Реформация арқылы Құдай Сөзінің шындығын әр адамның қолына біртіндеп жеткізу құралы болды.
Мен бұл тарихи жәдігерге қарап тұрғанымда, бұл Киелі кітаптың нағыз құндылығы басып шығару әдісінде емес, 550 жылдан астам уақыт бұрын қарапайым халыққа қолжетімді еткен хабарламада – Құтқарушымыз Иса Мәсіхтің төгілген қаны арқылы құтқарылу туралы ізгі хабарда екенін кенеттен түсіндім.
Мен кітапханадан қуанышты болып шықтым, Гутенберг Киелі кітабын көргеніме емес, Киелі кітаптың адамзат үшін шынайы құндылығын есіме түсіргеніме – ол оқырманға «Құдайдың тірі және мәңгілік Сөзі арқылы... қайта туылуға» мүмкіндік береді (1 Петір 1:23).
Кітапханадан Йель кітап дүкеніне бардым, онда Киелі кітап сатылымы жүріп жатты. Нұсқалары, қаріптері, мұқабалары мен қағаздары әртүрлі болса да, шындық бірдей болды және бес доллардан аз бағаға жұмсақ мұқабалы нұсқасы оңай қолжетімді болды. Сол Гутенберг Киелі кітабын көру маған «Иеміздің Сөзі тез таралып, даңқталсын» (2 Салоникалықтарға 3:1) деп дұға етуді есіме салды, дәл Лютердің заманындағыдай.
