Рут Моабтық
Нақыл сөздер кітабының соңғы аяттарында «ізгі әйел» сипатталады, оның құны «рубиндерден әлдеқайда жоғары» (Нақыл сөздер 31:10 KJV). Жазушы көптеген қыздардың ізгілікті көрсеткенін білсе де, ол өзі суреттеген әйелдің олардың бәрінен асып түсетініне сенімді болды (31:29). Ол жазғандарының бәрін таразылап, «Сұлулық алдамшы, әдемілік бос нәрсе: бірақ Жаратқан Иеден қорыққан әйел мақталады» (Нақыл сөздер 31:30) деген қорытындыға келді. Бұл мәлімдеме бізді ойландыруы керек. Әйелдің бетінен немесе мүсінінен маңыздырақ нәрселер бар. Тартымдылық жоғалуы мүмкін, бірақ уақыттан асып түсетін нәрсе бар: «Жаратқан Иеден қорқу» мәңгілікке қалады (Забур 19:9). Сондықтан әйелдің әдемі көрінуден гөрі тақуа болуға көбірек көңіл бөлгені жақсы.
Бұл ескертулерді қате түсінбеңіз. Киелі кітап ешкімді ұқыпсыз, кір немесе әдейі жиіркенішті болуға шақырмайды. Керісінше, бұл басымдықмәселесі. Киелі кітаптың ілімін түсінетін христиан әйел Құдай Патшалығын (Матай 6:33) және рухани нәрселерді «бірінші кезекте іздейді», басқаларды өзінің әлемдегі «бейнесімен» (қалай көрінетінімен) таң қалдырғысы келмейді. Ол ішкі сұлулықтың кез келген сыртқы физикалық тартымдылықтан әлдеқайда жарқын екенін түсінеді. Соңғысы жоғалғанда, біріншісі жоғалуы міндетті емес. Шын мәнінде, ішкі болмысты Құдай Рухы күн сайын жаңарта алады (2 Қорынттықтарға 4:16).
Киелі кітапта біз өміріміз бізге үйрететін нағыз адамдарды кездестіреміз, тіпті біз мүлдем басқа дәуірде өмір сүрсек те. «Моабтық Рут» (Рут 2:2) сондай кейіпкерлердің бірі. Ол билер заманында өмір сүрді (Рут 1:1), сол кезде «әрбір адам өз көзіне дұрыс көрінгенін істеді» (Билер 21:25). Бүгінде көпшілігіміз дерлік бірдей жағдайларда өмір сүреміз. Моральдық абсолюттер жоғалып кетті, ал «толеранттылық» сәнді сөз. Рут та өмірдің қалыпты сынақтарынан тыс қалмады. Ол ашаршылықты, кедейлікті және қайғыны бастан өткерді. Ол ерте жесір қалды және қиындықтың не екенін білді. Дегенмен, ол Құдайдың рақымын бастан өткерді, және оның Киелі жазбалардағы жазбасы Жаратқан Иеден қорыққан әйелдің жарқын үлгісі болып табылады. Оның өмірінен жеті ерекшелікті қарастырайық.
1. Сапа
Оның «Моабтық Рут» деген атауы оның Құдай халқының бірі емес екенін айтады. Оның енесі Бәйтлехемнен шыққан исраилдік болған, бірақ Рут Өлі теңіздің шығысындағы басқа елден шыққан. Моабтықтардың ата-тегі (Жаратылыс 19-да жазылған) ең аз дегенде жағымсыз, олардың ата-бабалары инцесттік қарым-қатынастан туылған. Құдай заңы бойынша, моабтықтарға Жаратқан Иенің халқы арасында оңай рұқсат етілмеген (Заңды қайталау 23:3). Адамдық тұрғыдан оның өмірінің сапасы аз болған, бірақ сахна артында Құдай Рухы жұмыс істеген және Рут Исраилдің Жаратқан Иесіне «сенуге келген» (Рут 2:12). Ол бұрын білмеген халықтың арасында өз орнын алу үшін және Исраил Құдайының қорғаушы қанаттарының астында паналау үшін туған жерін тастап кеткен.
Бұл әрбір адам үшін бастапқы нүкте. Құтқарылу біздің жердегі отбасымызда немесе ұлтымызда табылмайды. Рут сияқты, біз Оған сенетіндердің әрбір қажеттілігіне қамқорлық жасайтын Жаратқан Иеден пана іздеуіміз керек. Құдайдың рақымы болашағы үмітсіз адамдарға мәңгілік сапа береді.
2. Кішіпейілділік
Кішіпейілділік – Руттың өмірінде жарқырап тұрған қасиет. Боаз оның егін жинап жүрген жеріне келгенде, Рут оған ең жоғары құрмет көрсетіп, оның алдында иіліп: «Неге мен сенің көзіңнен рақым таптым?» – деп сұрады (2:10). «Бейтаныс» ретінде ол Боаздың оны «танығанына» таң қалды. Оның жанашырлығы мен қарсы алуы оны қатты толқытты және ол өзінің «оның күңдерінің бірі емес» екенін мойындауға мәжбүр етті (2:10,13). Ол бұл адамға ешқандай талабы жоқ екенін ешқашан ұмытпады. Өз көзімен ол лайықсыз болды.
Кішіпейілділік – жоғалып бара жатқан ізгілік. Психологтар табысқа жету үшін өзін-өзі растау қажеттілігін үйретеді. Басқалардың есебінен жетістікке жетуге тырысатын рух қате. Рут мұндайды көрсеткен жоқ, сондай-ақ бүгінгі әйелдерді азат ету қозғалысының «теңдігін» талап еткен жоқ. Біз ерлер мен әйелдердің Құдайдың көзінде тең құндылыққа ие екенін, бірақ олардың рөлдері әртүрлі екенін есте ұстауымыз керек. Оның Боазға айтқан сөздері кішіпейілділіктің үлгісі.
3. Үйлесімділік
Көптеген мәдениеттерде «ене» деген сөзді айтсаңыз, сіз түсіністікпен бас изеуді немесе күлімсіреуді көресіз! Көбінесе отбасыларда енесінің араласуы немесе өткір пікірінен проблемалар туындайды, сондықтан бұл әзілдер мен күлкілі әңгімелерге себеп болғаны таңқаларлық емес. Рут пен оның енесі Наоми өте үйлесімді қарым-қатынаста болған сияқты. Бастапқыда Наоми Бәйтлехемге оралуға шешім қабылдағанда, Рут егде әйелмен бірге баруды талап етті (1:16-17). Оның оның серіктестігін бағалағаны анық. Кейінірек Наоми Рутқа неке арқылы қауіпсіздікті қалай табуға болатынын мейірімділікпен ұсынғанда, жас әйел жоспарды толығымен орындады. «Сен маған не айтсаң да, мен соны істеймін» (3:5) деген сөздер олардың арасындағы үйлесімділікті дәлелдейді.
Дисфункционалды отбасылар көп кездесетін дәуірде, әртүрлі ұрпақтар арасында үйлесімділікті табу қандай жақсы! Петр бізге «жуас және тыныш рух» Құдайдың көзінде «өте қымбат» екенін айтады (1 Петр 3:4). Әрине, араласу орынсыз, және егде әйелге өз пікірін білдірмеу қиын болуы мүмкін. Дегенмен, Рут көрсеткен үйлесімділік пен ықыласпен орындаудың әдемі екенін жоққа шығаруға болмайды.
4. Әдептілік
Наомидің Рут 3-те ұсынған жоспары бізге өте ерекше болып көрінуі мүмкін, бірақ оны сол кездегі әдет-ғұрып пен мәдениетке сәйкес түсіну керек. Жоспарда ешқандай азғындық болған жоқ. Рут өзін Боаздың жанына емес, аяғына қоюы керек болды (3:7-8). Ол таң атпай бастыру алаңынан кетті, және Боаз оның келуінің құпия сақталуына алаңдады (3:14). Олардың екеуі де әдептілікпен [дұрыс мінез-құлықпен] әрекет еткеніне барлық дәлелдер бар.
Бүгінгі таңда көптеген елдердегі христиан сенушілер қоғамдағы азғындықтың артуына алаңдаулы. Некелер ыдырап, шіркеуде азғындық жағдайлары жиілеп барады. Әйелдер киімі ашық және азғын бола бастағандықтан, сән де өз рөлін атқарды. Бүгінде христиан әйел үшін басқаша киініп, әлемнің ұятсыз сәндерінен бас тарту батылдықты талап етеді, бірақ Жаратқан Иеден қорыққан әйел таза болып, Құдайдың даңқы үшін әдептілік танытқысы келеді.
5. Еңбекқорлық
Рут Бәйтлехемде жеңіл өмір іздеген жоқ. Мүмкіндігінше тезірек ол Наомиге екеуіне арпа жинау үшін «егістікке баруды» ұсынды (2:2). Боаз ол туралы сұрағанда, оған «таңертеңнен қазірге дейін» – қысқа үзілістен басқа – жұмыс істегені айтылды (2:7). Оның ыстық күн астындағы жұмысы кешке дейін жалғасты (2:17). Бүгінгі таңда отбасы бар үйленген христиан әйел үйден тыс жұмысқа орналасқанда аналық міндеттерін ұмытпауға өте мұқият болуы керек болса да, Руттың еңбекқорлығы мақтауға тұрарлық. Мансапқа шамадан тыс мән бермей, христиан әр нәрседе еңбекқор және жұмысқа бейім болуға тырысуы керек (Римдіктерге 12:11).
6. Бағыну
Руттың алғашқы жазылған сөздері (Наомиге айтылған) қиын: «Мені тастап кетпеуіңді немесе менің артымнан жүруден бас тартпауыңды өтінемін: қайда барсаң, мен де сонда барамын: қайда қонсаң, мен де сонда қонамын: сенің халқың менің халқым болады, және сенің Құдайың менің Құдайым болады. Қайда өлсең, мен де сонда өлемін, және сонда жерленемін» (Рут 1:16-17). Бұл сөздердің кейбірі біздің Иемізге деген адалдығымызды білдіру үшін қолданылуы мүмкін. Біз оның енесімен болған үйлесімді қарым-қатынасын атап өткен болатынбыз, бірақ оның «сен маған не айтсаң да, мен соны істеймін» (3:5) деген сөздерін тағы бір рет ойлаңыз. Біз бұл сөздерді басқа әйелдің нұсқауымен байланыстыруымыз мүмкін. Иеміздің анасы Мәриям Ғалилеядағы Қанадағы үйлену тойында қызметшілерге: «Ол сендерге не айтса да, соны істеңдер» (Жохан 2:5) деді. Иеміздің өміріміздегі батасын білу үшін біз Оған толықтай бағынып, Оның бұйрықтарын орындауымыз керек.
7. Сабырлық
Соңғы бір ерекшелікті назардан тыс қалдырмау керек. Боазға жағдайын түсіндіріп, одан біршама арпа түрінде практикалық бата алғаннан кейін, Наоми Рутқа істердің қалай болатыны анықталғанша «тыныш отыруды» кеңес берді (Рут 3:18). Сабырлы болу әрқашан оңай емес, бірақ егер біз өмірімізде Оның батасын білгіміз келсе, «Жаратқан Иені күту» өте маңызды (Забур 27:14). Әрине, Наомидің мәлімдемесінің контексті бізді некеге қатысты шешімдерде асығыс әрекет етпей, сабырлық қажеттілігін түсінуге мәжбүр етуі керек.
Қорытынды
Біз Руттың сыртқы келбеті туралы ештеңе білмейміз, бірақ Боаз оған үйленгенде, Руттың Жаратқан Иеден шынымен қорыққан әйел екенін білді. Оның өмірін сипаттаған тақуалық қасиеттер бүгінгі кез келген христиан әйел немесе еркек үшін лайықты мақсаттар болып табылады.
