Әрдайым жақсы теологиялық пікірталасқа құмар Заң мұғалімі Исаның кейбір циникалық саддукейлердің шақыруын жеңгенін көріп, даулы раввинді өзінің шақыруымен айналысуға шешім қабылдады. Оның ниеті Исаны тұзаққа түсіруді немесе ұятқа қалдыруды ғана қалаған саддукейлердікінен асыл болды деп үміттенеміз. Қалай болғанда да, Иса оған (және бізге) терең ойлануға тамақ берді.
Хабар
Заң мұғалімі: «Барлық өсиеттердің ішінде (ол кезде раввиндік кітаптарда жүздеген болған), қайсысы ең маңызды?» – деп сұрады.
Иса оған екеуін бір етіп берді: «Ең маңыздысы ... мынау: ‘Тыңда, Исраил! Біздің Құдайымыз Жаратқан Ие – жалғыз Жаратқан Ие. Жаратқан Ие Құдайыңды бүкіл жүрегіңмен, бүкіл жаныңмен, бүкіл ақылыңмен және бүкіл күшіңмен сүй’ (Заңды қайталау 6:4-5). Екіншісі мынау: ‘Көршіңді өзіңді сүйгендей сүй’ (Леуіліктер 19:18). Бұлардан артық өсиет жоқ» (Марқа 12:28-31). Матай Исаның қорытынды сөзін былай жазады: «Бүкіл Заң мен Пайғамбарлар осы екі өсиетке негізделген» (Матай 22:40 NIV).
Исаның жауабының Заңды қайталау бөлігі Он өсиетті қайталайтын контексттен алынған (Заңды қайталау 5:1-22). Бұл қысқа сенімді тақуа еврейлер арасында «Шема» деп жақсы білген – және олар оны әр таңертең және кешке оқыған. «Шема» сөзі Шема мәлімдеменің бірінші сөзінен шыққан: «Тыңда (ш’ма), Исраил». Ол адамның Құдайға деген көзқарасы мен мінез-құлқын реттейтін Он өсиеттің алғашқы төртеуінің мәнін қамтиды – тік қарым-қатынас.
Басқа үзіндіден тағы бір өсиетті қосу арқылы Иса Шеманы жай ғана рәсімнен және анықтау қиын діни қағидадан өте практикалық, байқалатын және өлшенетін өмір салты талабына өзгертті және жаңартты. Оның қосымшасы адамдар арасындағы көзқарастар мен мінез-құлқын реттейтін бесіншіден оныншыға дейінгі өсиеттердің мәнін жинақтайды – көлденең қарым-қатынас. Автор Скот МакНайт бұл қайта қаралған Ұлы өсиетті өзінің аттас кітабында «Исаның сенімі» деп атайды (Paraclete Press, ’04).
... Қалаулы
Пауыл Қолостықтар Құдайдың еркін білгеннен кейін, сол біліммен өмір сүріп, әрбір игі істе жемісті болғанын қатты қалады. Ешқандай заңды мәжбүрлеу болған жоқ, тек сүйіспеншілік заңы ғана. Ол ең алдымен олардың тазалық, сүйіспеншілік, кешірім, жанашырлық, төзімділік, кішіпейілділік, мейірімділік, жомарттық сияқты рухани жемістерді көрсеткенін қалады. Біз де оларды өз өмір салтымызда үлгі етіп, олардың басқаларда да көрінгенін қалауымыз керек.
Құдайдың ашылған еркінің тағы бір аспектісі – барлығының құтқарылуы. Біздің Иеміз оны қалады, біз де солай қалауымыз керек: «Иеміз ... бізге шыдамды, ешкімнің жойылғанын қаламайды, бірақ барлығының тәубеге келгенін қалайды» (2 Петір 3:9). Сондықтан біз Інжілді уағыздауды жалғастырамыз, бұл «Құтқарушы Құдайымыздың көз алдында жақсы және қолайлы, Ол барлық адамдардың құтқарылғанын және шындықты танығанын қалайды» (1 Тімөтеге 2:3-4). Бұл универсализмді уағыздау емес, сенбейтін адамға құтқарылу шарты ретінде тәубе етуге деген ынталы шақыру.
... Кешенді
Құдайдың бізге арналған өмір салты еркі де кешенді, дәл оның егемен еркі сияқты. Бізден әрдайым және барлық жағынан Оны қуантатын өмір сүру күтіледі. Бұл ерекшеліксіз барлық жағдайларда қолданылатын, барлығын қамтитын ерік.
Бұл қолданылуы тиіс бір ерекше сала – жыныстық мораль мәселелері, бұл аятта көрсетілгендей: «Бұл Құдайдың еркі, сендердің қасиетті болуларың: сендер жыныстық азғындықтан аулақ болуларың керек» (1 Салоникалықтарға 4:3). Оны Апостол Пауыл арнайы атап өткен, өйткені бұл Салоникадағы шіркеуде мәселе болған сияқты. Бұл бүгінгі күні де біз үшін үлкен мәселе, жыныстық нормалардың кең тараған бұзылуымен және бүкіл әлемдік желідегі порнографияның барлық жерде болуымен. Одан қорғану үшін жастар да, қарттар да саналы қадамдар жасауы керек. Қасиетті болу дегеніміз – тек Құдай үшін арнайы бөліну, тек Ол үшін қасиетті сақталған бағалы ыдыс. Бұған біздің ақылымыз да, денелеріміз де кіреді.
... Кемел
«Сондықтан, бауырлар, Құдайдың мейірімімен сендерді өтінемін, денелеріңді тірі құрбандық ретінде, қасиетті, Құдайға ұнамды етіп ұсыныңдар, бұл сендердің ақылға қонымды қызметтерің. Және бұл дүниеге сәйкес келмеңдер, бірақ ақылдарыңды жаңарту арқылы өзгеріңдер, сонда сендер Құдайдың жақсы, ұнамды және кемел еркін дәлелдей аласыңдар» (Римдіктерге 12:1-2).
«Сендердің араларыңнан шыққан, Мәсіхтің құлы Епафрас сендерге сәлем жолдайды, ол әрдайым сендер үшін дұғаларында ынтамен еңбек етеді, сонда сендер Құдайдың барлық еркінде кемел және толық боласыңдар» (Қолостықтарға 4:12).
Құдайдың егемен еркі өзінің негізгі сипатында кемел болса, оның біздің өмірімізге арналған еркі де кемел, бірақ оның ниетінде. Мақсат – күнәсіз кемелділік емес, сенімімізде үнемі өсіп отыратын жетілу. Күнәкар әлемге енген осал денеде кемелділік мүмкін емес мақсат болар еді. Бірақ бұл аяттар біздің өзімізді қоршаған ортаның қалыбына енгізуге, хамелеон сияқты одан көрініс алуға жол бермеуіміз керектігін көрсетеді. Біз сөздің ең жақсы мағынасында конформист емес болуымыз керек, ішкі Киелі Рух арқылы өзгеріп, маңызды болғанда ерекше болуға батылдық танытып, осылайша Құдайдың кемел еркін іс жүзінде қолдануымыз керек.
... Бағынуға әкеледі
Құдайдың біздің өміріміздегі осы ашылған, моральдық, өмір салты еркіне айқын жауап – біздің бағынуымыз. Бұл Заң бойынша Ескі Өсиет кезіндегідей, рақым бойынша Шіркеуде де рас. «Егер сендер бұл нәрселерді білсеңдер, оларды орындасаңдар, бақыттысыңдар» (Жохан 13:17). Шәкірттің шынайы қуанышы Ұстаздың Сөзін толықтай орындауда жатыр.
Келесі айда: Құдайдың егемен еркі мен оның бізге арналған ашылған еркі бір-бірімен қалай байланысты және іс жүзінде қалай жұмыс істейді.
