Адасқан ұл туралы әңгіме
Күнәкарларды іздеу және қабылдау
Сонда барлық салық жинаушылар мен күнәкарлар Оны тыңдау үшін Оған жақындады. Ал парызшылдар мен заңгерлер: «Бұл Адам күнәкарларды қабылдап, олармен бірге тамақтанады», – деп шағымданды. Сондықтан Ол оларға осы астарлы әңгімені айтты. —Лұқа 15:1-3 NKJV
Иеміз Иса діни жетекшілер тарапынан «күнәкарлармен» қарым-қатынас жасағаны үшін сынға алынды. Парызшылдар өзін-өзі әділ санады және күнә жасағандардың бәрін іздеп, қабылдаудағы Құдайдың рақымы туралы ешқандай түсінігі болмады. Олардың Оған қарсы айыптауына тікелей жауап ретінде, Мәсіх Құдайдың рақымы туралы Інжілді түсіндіретін үш астарлы әңгіме айтты: адасқан қой туралы әңгіме, адасқан тиын туралы әңгіме және адасқан ұл туралы әңгіме. Алғашқы екеуі Құдайдың жұмысын іздеуде күнәкарларды, ал үшінші астарлы әңгіме Құдайдың рақымын қабылдауда күнәкарларды көрсетеді. Үшеуі де күнәкарларды құтқарудағы Оның қуанышын баса көрсетеді.
Адасқан қой туралы әңгімеде Мәсіх өзінің сыншыларына адасқан күнәкарларды іздеудегі және олармен қарым-қатынас жасаудағы қазіргі миссиясын көрсететін мысал келтірді – бұл олардың Оны айыптаған нәрсесі еді. Шопан бір қойды іздеу үшін 99 қойды қалдырды. Тәубе еткен бір күнәкардағы Құдайдың қуанышы парызшылдар мен басқа діни типтердің аянышты тарлығымен және екіжүзді өзін-өзі әділ санауымен салыстырылады. Әйелдің бір адасқан тиынды шаммен іздеген екінші астарлы әңгімесі де негізінен сол сабақ, бірақ Қасиетті Рухтың күнәкарларды іздеудегі миссиясын көрсетеді. Үшінші астарлы әңгіме бізге күнәкарларды қабылдауда қуаныш пен жанашырлыққа толы Әке ретіндегі Құдайдың жүрегін ашады.
Әке, Ұл және Қасиетті Рух адасқан күнәкарларды құтқарудағы рақым миссиясына қатысады, мұны біз осы үш астарлы әңгімеден, сондай-ақ Жаңа Өсиеттің басқа да көптеген бөліктерінен көреміз. Алайда, «адасқан ұл» туралы астарлы әңгімеге Иеміз Иса ең көп көңіл бөлді. Бұл адасқан ұл, ашулы және өзін-өзі әділ санайтын аға және сүйіспеншілікке толы Әке туралы әңгіме.
Кету
Бір адамның екі ұлы болды. Олардың кішісі әкесіне: «Әке, маған тиесілі мүліктің үлесін бер», – деді. Сонда ол оларға өз тіршілігін бөлді. —Лұқа 15:11-12
Біз «адасқан ұл» туралы астарлы әңгімені ойлағанда, біздің назарымыз әдетте мұрасын сұрап, содан кейін оны азғын өмірге жұмсаған кіші ұлға ауады. Бұл факт осы астарлы әңгімеге жиі берілетін атауды: «Адасқан ұл» деп түсіндіреді. «Адасқан» термині «ысырапшыл», «еріксіз» және «ойсыз» дегенді білдіреді, бұл кіші ұлдың мінез-құлқын дәл сипаттайды. Әңгіменің орталық бөлігі оның мұрасын ысырап еткен «алыс елге» саяхаты екені рас, бірақ бұл астарлы әңгіменің басты мәні емес – тек оның фоны.
Иеміз Исаның тыңдаушыларына баса назар аударатын маңызды сабақ – бұл сөз болып отырған жігіттің ысырапшыл, бұзақы өмірі емес, оның ұлының бүлікшіл, ақымақ әрекеттеріне қарамастан әкесінің шексіз сүйіспеншілігі. Екінші тақырып та пайда болады: үлкен ұлдың қатал, кешірімсіз көзқарасы. Сабақ Құдайдың кең жүрегін, оның рақымын парызшылдардың заңды қаталдығы мен екіжүзділігіне қарама-қарсы көрсетеді, мұны үлкен ұл бейнелейді. Біз бұл астарлы әңгіменің Мәсіхтің діни қарсыластарына және сол күні Оны тыңдаған күнәкарларға терең әсер еткеніне сенімді бола аламыз!
Кіші ұл мұрасының үлесін сұрағанда, ол іс жүзінде әкесінің өлгенімен бірдей екенін айтты. Әдетте мұра әкесі қайтыс болғаннан кейін ғана берілетін. Оның қатыгез өзімшілдігі таң қалдырады, бірақ бұл әрбір күнәкардың шынайы бейнесі. Адасқан ұл әкесінің босағасын аттаған сәтте де, алыс елде болғанда да кінәлі болды. Адам күнә жасағандықтан күнәкар емес, керісінше, ол күнәкар болғандықтан күнә жасайды. Құдайдан алыстаған адам емес, адам Құдайдан алыстаған. «Барлығы күнә жасады» (Римдіктерге 3:23).
Жұмсау және қызмет ету
Көп ұзамай, кіші ұл барлығын жинап, алыс елге сапар шегіп, сол жерде мүлкін ысырапшыл өмірмен шашты. Бірақ ол барлығын жұмсап болғанда... ол мұқтаждыққа ұшырай бастады. —Лұқа 15:13-14
Кіші ұл жаңадан мұраға қалған байлығын жинап, әкесінің фермасын тастап, «алыс елдің» жарқын шамдарына, яғни оның ләззат пен толқуға деген құштарлығын орындауға көбірек мүмкіндік беретін жерге кетті. Ол Құдай тыйым салған тілектерге – тәннің азғыруына – әрекет ету бақыт пен қанағат әкеледі деп ойлады. Бұл әлемнің негізі қаланғаннан бері Шайтанның өтірігі және адамның ақымақтығы болды.
Нақыл сөздер кітабындағы басты тақырыптардың бірі – бізді күнә жолынан сақтайтын даналық. Нақыл сөздерде күнәнің табиғаты жиі осы алдамшы сипатқа ие екенін көрсетеді – ол ешқашан орындалмайтын уәде береді (5:3-4). Ол өте тартымды, балдан тәтті, бірақ оның соңы ащы. Күнәнің тартымдылығы оны жасаған кезде жоғалады, басқа біреу айтқандай: «Күнә – болашақта тартымды, бірақ өткенге қарағанда жиіркенішті». Сондықтан олар «алдамшы құмарлықтар» деп аталады (Ефестіктерге 4:22).
«Алыс ел» – Шайтанның жері, Құдайдың қатысуынан моральдық тұрғыдан алыс жер. Алыс елде әлемнің билеушісі адамдарды құмарлықтары арқылы жойылуға және қаһарға апарады (Ефестіктерге 2:1-3). «Бірақ ол барлығын жұмсап болғанда... ол мұқтаждыққа ұшырай бастады». Шайтан елінің ерекшелігі сол, ол жерде ештеңе берілмейді, тек жұмсалады: «Ешкім оған ештеңе бермеді» (Лұқа 15:16). Жас жігіт ақшаға сатып алуға болмайтын нәрсені елемеген кезде, ақшаға сатып алуға болатын нәрседен ләззат ала алмайтынын түсінді. Ол әкесінің фермасында қызмет етуден боспын деп ойлады, бірақ «сол елдің азаматына» жұмыс істеуге мәжбүр болды (15-тармақ). Біз бәріміз бір нәрсеге қызмет етеміз; біз не күнә мен Шайтанның құлдарымыз, не әділдік пен Құдайдың құлдарымыз (Римдіктерге 6:16).
Құдайдың күнәкардағы жұмысы
Бірақ ол өзіне келгенде: «Әкемнің жалдамалы қызметшілерінің қаншасында нан жеткілікті және артық, ал мен аштықтан өліп жатырмын!» – деді. —Лұқа 15:17
Осы кезде астарлы әңгімені айтып жатқанда, Мәсіхтің сөздерін тыңдап отырғандар ашуланған болар еді. Қандай сұмдық бала! Ол әкесінің ақшасын алып, оны той-томалаққа және жезөкшелерге жұмсады (30-тармақ), содан кейін шошқалармен бірге жерге құлады – таза емес жануар! Оны таспен ұрып өлтірмесе де (Заңды қайталау 21:18-21), отбасынан мәңгілікке аластау керек еді. Ол әкесінің атын және оның жомарттығын қорлады. Мәсіхтің заманындағы қоғамда, ұят пен абырой мәдениеттің бір бөлігі болғанда (әлемнің көптеген жерлерінде әлі де солай), тыңдаушылардың қатты сезімдері болған болар еді. Оның үстіне, парызшылдардың өзін-өзі әділ санауы мен дәстүршілдігі әшкереленетін еді. Олар көп ұзамай үлкен шокқа ұшырайтын еді, өйткені әңгіме кенеттен өз нәтижесін өзгертті.
«Бірақ ол өзіне келгенде». Ол әкесіне келгенге дейін өзіне келді. Бұл Інжілдік тәубенің шынайы табиғаты. Тәубе – бұл сөзбе-сөз «ойдың өзгеруі». Бұл менің күнәмді рақым жарығында бағалау, және бұл күнәнің табиғатына және тәубе етіп жатқан адамның жағдайына байланысты басқаларға байқалуы мүмкін немесе мүмкін емес кейбір практикалық өзгерістерге әкеледі. Тәубе – бұл өзі сыртқы өзгеріс емес, дегенмен ол орын алуы мүмкін, бірақ Құдай алдындағы қарым-қатынас көзқарасымыздағы ішкі нәрсе. Адасқан ұл әкесінің үйінде тамақтың мол екенін, әкесінің үйінде жақсылық бар екенін түсінді. Бұл Құдайдың жанға жасаған жұмысы. «Оның жақсылығының байлығын... Құдайдың жақсылығы сені тәубеге жетелейтінін білмей, менсінбейсің бе?» (Римдіктерге 2:4). Жас жігіт өзінің мінез-құлқы оны қайда әкелгенін түсінді және көп ұзамай әкесінің рақымының таңғажайып байлығын білетін болады.
Қызметші ме, әлде ұл ма?
Мен тұрып, әкеме барамын да, оған: «Әке, мен көкке қарсы және сенің алдыңда күнә жасадым, енді мен сенің ұлың деп аталуға лайық емеспін. Мені жалдамалы қызметшілеріңнің бірі сияқты ет», – деймін. —Лұқа 15:18-19
Жас жігіт әкесіне оралуға бел буып, жағдайынан көтерілді. Бұл әрекет тәубенің жемісі болды. Ол өзінің үмітсіз жағдайын түсініп, әкесінің үйіндегі жақсы нәрселерді мойындады. Ол үйге келгенде әкесіне айтуды жоспарлаған мойындауын дайындады: «Мен күнә жасадым». Бұл рас еді, бірақ соңғы сөйлем рас емес еді. Адасқан ұлдың үміті ең көп дегенде жалдамалы қызметшілердің бірі болу еді. Бұл әкесінің жүрегінің ұлылығына сәйкес келмеді, бірақ ол мұны әлі білмеді және келгенде оны қалай қабылдайтынын білмеді.
Бұл христиандар арасында өте кең таралған жағдай. Олар дінге кіріп, Құдайға бет бұрды, бірақ Римдіктерге 7-тарауда қалып қойды. Олар қайта туылған болса да, заң бойынша өмір сүреді және Құдай алдындағы қабылдануы мен орнына қатысты толық құтқарылу мен тыныштыққа ие емес. Іс жүзінде заң бойынша болу – бұл қызметшілік орнында болу. Пауыл мұны Ғалатиялықтарға жазған хатында христиандар өздерін заңға бағындырған кезде анық көрсетті. Ол бұл жағдайдың «құлдан еш айырмашылығы жоқ» екенін үйретті (4:1-7 қараңыз). Осы хат бойына ол бұл жағдайды ұлдықпен салыстырды.
Адасқан ұл әкесінің үйіне жақындаған сайын, оның қорқынышы мен үрейі артты. Оның жүрегінде шынайы жұмыс болды. Ол әкесіндегі жақсылықты мойындады, бірақ әлі толық сенімділік жоқ еді. Көптеген сенушілердің өміріндегі белгілі бір кезеңдегі тәжірибесіне қаншалықты сәйкес келеді! Дірілдеп, біз мейірімділікке үміттендік – есік ішіндегі жалғыз орынға — Миссис Е. Ф. Беван, 1827–1909. Бүгін Құдайдың тыныштығын және толық сенімділікті біліңіз!
Құдайдың сүйіспеншілігі
Ол тұрып, әкесіне келді. Бірақ ол әлі алыста болғанда, әкесі оны көріп, жанашырлық танытып, жүгіріп келіп, оның мойнына құлап, сүйді. —Лұқа 15:20-21
Әкесі ұлына мойындауын айтпай тұрып-ақ сүйіспеншілігі мен жанашырлығын білдірді. Ол ұлы алыс елдің лас шүберектерінде тұрғанда, оның мойнына құлап, сүйді. Әкесі ұлының киіміне әлі де жабысып тұрған шошқаның иісін сезгені анық. Қандай сурет!
Адамдардың Құдай туралы қате түсінігі бар, себебі олардың теологиясы қате немесе жүректері алыстаған, немесе екеуі де. Шайтан біздің алғашқы ата-анамызға келгенде, ол Құдайдың сүйіспеншілігіне күмән келтіріп, оларға іс жүзінде: «Егер Ол сендерді шынымен сүйсе, Ол сендерден ештеңені жасырмас еді – Құдай біледі, егер сендер бұл ағаштан жесеңдер, Ол сияқты боласыңдар», – деді. Олар жыланның дауысын тыңдады: «Құдай шынымен сендерді сүймейді, солай ма?» (Жаратылыс 3:3-6 қараңыз). Содан бері адам Құдайдан алыстады, және адамның жүрегі Одан қашады.
Бірақ Киелі кітапта біз әлі күнәкар болғанда Мәсіх біз үшін өлді деп айтылған (Римдіктерге 5:8). Құдайдың сүйіспеншілігі бізге Мәсіхтің құрбандығы арқылы көрінді (1 Жохан 4:9-10), Ол біздің күнәларымызға қатысты Құдайдың талаптарын қанағаттандырды. Адамның жүрегіне, тіпті сенушілерге де мұны қабылдау қаншалықты қиын! «Біздің күнәкарлар ретіндегі және әулиелер ретіндегі барлық проблемаларымыздың қайнар көзі – біздің Құдайдың бізге деген сүйіспеншілігіне деген сенімсіздігіміз» делінген. Иеміздің астарлы әңгімесінде Құдайдың күнәкарларға деген осы түсініксіз сүйіспеншілігі мен рақымы әкесінің ұлының мойнында, лас киімдерімен бірге бейнеленген. Мәсіхтің тыңдаушыларынан таң қалған үнсіздік болған болар еді, іс жүзінде біз олардың Лұқа 15-те қайта сөйлегенін естімейміз.
Адасқан ұлдың әкесі оның сөзін бөліп, жалдамалы қызметші болу туралы ешқандай сөз айтуына мүмкіндік бермегені қаншалықты қызық (21-22-тармақтар). Ұлдық оның рақыммен берілген орны болды, және бұл біздің де орнымыз.
Ұлдық және ақталу
Бірақ әкесі қызметшілеріне: «Ең жақсы шапанды әкеліп, оған кигізіңдер, қолына сақина, аяғына сандал кигізіңдер», – деді. —Лұқа 15:22
Әкесі қайтып келе жатқан ұлын қарсы алуға жүгірді. Жалдамалы қызметші болу туралы әңгіме болмайды, өйткені ұлдықтың толық артықшылықтары әкесінің жүрегінде еді. Бұл нәрсе Ефестіктерге жазылған хатта айтылған, онда Пауыл біздің «Оның еркінің игілігіне сәйкес, Оның рақымының даңқын мақтау үшін... ұлдар ретінде асырап алуға» алдын ала белгіленгенімізді жазды (1:5-6). Ұлдық біз үшін қажеттілік емес еді, біз қызметші болуға қуанар едік, бірақ Оның еркі мен рақымы бойынша Әке бізді ұлдар етті.
Адасқан ұлдың әкесі «ең жақсы шапанды» шығарып, «қолына сақина» салды. Бұлар бастапқы мұраның бөлігі емес, әкесі жасырып қойған нәрселер еді. Егер олар бастапқы мұраның бөлігі болса, ұл оларды да шашып жіберер еді. Адам күнәсімен бастапқы жұмақтағы орнын жоғалтты; біз оған ешқашан орала алмаймыз. Бірақ күнә Адам арқылы келгеннен бері, Құдай қазір әлдеқайда жақсы нәрсені шығарды. Біздің Соңғы Адаммен тығыз байланысымыз және аспандағы жұмақта біз үшін сақталған мәңгілік мұрамыз бар.
Адасқан ұл, кешірілген болса да, алыс елдің киімдерімен үйге кіре алмады және өзінің шапанын бере алмады – оған берілді. Бұл ақталу доктринасының суреті. Сенуші әділ деп жарияланды, бұл жай ғана кешірімнен артық. Мәсіх біздің әділдігіміз және біз Онда, Құдай алдында толық қабылдануда тұрмыз. Сақина – Мәсіхпен бірге біздің мәңгілік даңқымыздың суреті; біз Онда қауіпсізбіз (1 Петір 1:4, 5:10). Сандалдар ұлдықты куәландырады, өйткені қызметшілер үйде аяқ киім кимеген. Бұл барлығы «Оның рақымының байлығына» сәйкес (Ефестіктерге 1:7)!
Той басталсын
«Семіз бұзауды әкеліп, сойыңдар, жеп, көңіл көтерейік; өйткені менің бұл ұлым өліп, қайта тірілді; ол адасып, табылды». Сонда олар көңіл көтере бастады. —Лұқа 15:23-24
Егер парызшылдар мен заңгерлер астарлы әңгіменің осы тұсында – адасқан ұлдың оралуы мен әкесінің құшағына – таң қалмаса, олар өздерінің сынына қарсы шығатын тағы да көп нәрселерді еститін еді. Олардың рухани дүниетанымы бүгінгі күні де көптеген басқалар сияқты, әсіресе қандай да бір жолмен «діни» адамдар сияқты болды. Ой мынадай: «Егер сен жақсы және діни болсаң, жұмаққа барасың, егер сен жаман және дінсіз болсаң, тозаққа барасың». Бұл ойлау жүйесі түсінбейтін нәрсе:
Барлығы күнәкарлар, және әділ ешкім жоқ (Римдіктерге 3:10,23);
- «Құдай – сүйіспеншілік» (1 Жохан 4:8), бұл Оның рақым қасиетінде көрінеді; және
- Құдай күнә үшін қамтамасыз етті және Мәсіхтің айқышы арқылы Өзінің әділдігін қанағаттандырды.
- Жалпы көзқарас адамның күнәсінің ауқымын және оның адасқан жағдайын түсінбеумен қатар, Құдайдың сүйіспеншілігінің биіктігі мен тереңдігін немесе Оның асқан даңқын да білмейді. Мәсіхтің астарлы әңгімесінде бұл көзқарас астарлы әңгіменің соңғы бөлігінде көрініс тапқан үлкен ұлмен бейнеленген.
Бірақ бұл орын алғанға дейін, әкесінің тәубе еткен ұлы үшін тағы да көп нәрсесі бар еді. Ол той жасап: «Жеп, көңіл көтерейік», – деді. Құдайдың шексіз рақымы туралы не айта аламыз! «Адамды жасаймыз» деген Ол, Өзінің құлаған жаратылысына: «Көңіл көтерейік» дейді! Шайтан беретін тамақ – «шошқалар жеген қабықтар» – мен Құдай беретін тамақ – «семіз бұзау» арасындағы қандай айырмашылық! Бұл астарлы әңгімеде тойдың қашан аяқталғаны туралы ешқандай жазба жоқ. «Келешек ғасырлар бойы» біз «Оның рақымының асқан байлығына» таң қаламыз (Ефестіктерге 2:7). Той енді ғана басталды!
Үлкен ұл үйдің сыртында
Оның үлкен ұлы егістікте еді. Ол келіп, үйге жақындағанда, музыка мен бидің дауысын естіді. Сонда ол қызметшілердің бірін шақырып, бұл нәрселердің нені білдіретінін сұрады. —Лұқа 15:25-26
Мәсіхтің астарлы әңгімесіндегі үлкен ұл туралы әңгіме жиі лайықты назар аудармайды, өйткені бұл шын мәнінде астарлы әңгіменің мәні. Иеміз Иса өзінің сыншыларына: Оны күнәкарларды қабылдағаны және тіпті олармен бірге тамақтанғаны үшін айыптаған парызшылдар мен заңгерлерге жауап берді. Мәселе Құдайдың сүйіспеншілігі мен рақымын, және олардың қатал және рақымсыз жүректеріне қарама-қарсы, тәубе еткен күнәкарларды қабылдаудағы Оның қуанышын көрсету болды. Олардың құтқарылуға қатысты заңды көзқарасы екіжүзді болғандықтан одан да нашарлады (Матай 23:13).
Үлкен ұл үйге жақын болды, бірақ ішінде емес, және іс жүзінде ол астарлы әңгімеде үйге ешқашан кірмеді. Бұл Мұса заңы бойынша еврейлердің жағдайын көрсетеді: олар «жақын» болды, ал пұтқа табынушылар «алыс» болды. Бірақ Пауыл бұл үзіндіде еврейлер мен пұтқа табынушылардың екеуі де бірдей қаһар астында болғанын анық көрсетті (Ефестіктерге 2:3,17). Еврей халқы Құдайға позициялық тұрғыдан жақын болды, бірақ кез келген пұтқа табынушы сияқты кінәлі болды (Римдіктерге 3:1, 9:4). Үлкен ұл әкесінің үйінен музыка естігенде егістікте жұмыс істеп жатқан еді. Қабыл сияқты, Құдайға «жер жемісін» әкелгендей, үлкен ұлдың өзін-өзі әділ санау жұмыстары оны рақымның қажеттілігіне соқыр етті.
Үлкен ұл қызметшіден музыканың мағынасын сұрады. Әкесі кіші ұл адасып жүргенде қайғырып жүрді; сол уақытта музыканың ешқандай дыбысы естілмеді, бірақ қазір, кенеттен, музыка болды! Оның бұл жердегі түсініксіздігі күнәлардың кешірілгенін білуден туындайтын ғибадатты бағалауға табиғи жүректің қабілетсіздігін көрсетеді. Үлкен ұл алыс елге ешқашан кетпеген, бірақ ол әлі де әкесінің үйінің сыртында болды.
Үлкен ұлдың ашуы
Бірақ ол ашуланып, кіргісі келмеді... «Міне, мен сені осы көп жылдар бойы қызмет еттім; мен сенің бұйрығыңды ешқашан бұзған емеспін; бірақ сен маған ешқашан бір лақ берген жоқсың... Бірақ сенің бұл ұлың келгенде, ол сенің тіршілігіңді жезөкшелермен бірге жеп қойғанда, сен оған семіз бұзауды сойдың». —Лұқа 15:28-30
Бұл астарлы әңгімедегі үлкен ұл анық ашулы. Ол үйге келді, бірақ кіргісі келмеді. Әрине, бұл ең аз дегенде әкесіне деген құрметсіздіктің белгісі болды. Оның ашуынан басқа алғашқы реакциясы – өзінің әділдігіне сүйеніп, әкесінің батасын талап ету болды. Оның көзқарасы мен мінезі әсіресе парызшылдарды және жалпы дүниелік дінді толығымен бейнелейді немесе сипаттайды. Олар Мәсіхті қабылдамаған еврей халқы сияқты: «Құдайдың әділдігін білмей, өздерінің әділдігін орнатуға тырысады» (Римдіктерге 10:3).
Үлкен ұлдың ашуы шынайы. Тән өзінің адасқанын және өзінің әділдігі жоқ екенін қалай қарсы алады! Ол бауырын «сенің бұл ұлың» деп атап, оның «жезөкшелермен» күнә жасағанын атап өткеніне назар аударыңыз. Інжілді бөліскенде біз қаншалықты жиі естиміз: «Сен менің шіркеуге баратын және әйеліме адал меніңтозаққа баратынымды, ал өмір бойы жаман адам болған және Мәсіхті қабылдаған оның жұмаққа баратынын айтып тұрсың ба? Бұл әділ емес!»
Біз бұл ашуды Ысқақ пен Ысмайыл туралы әңгімеде көреміз. Бұған қатысты Пауыл: «Тән бойынша туылған адам Рух бойынша туылғанды қудалады» (Ғалатиялықтарға 4:29) деп жазды. Әңгімеде Ыбырайым Иеміздің астарлы әңгімесіндегі әкесі сияқты Ысқақ үшін «үлкен той» жасады. Бұл мереке Ажар мен Ысмайылдың Ысқаққа деген жеккөрушілігін көрсетті (Жаратылыс 21:8-10). Ғалатиялықтарға жазған хатында Пауыл мұны заңдылықтың рақыммен үйлеспейтінін үйрету үшін аллегория ретінде қолданды. Бұл Мәсіхтің астарлы әңгімесінде баса көрсетілген нәрсе.
ҚОСЫМША ЕСКЕРТПЕ
- Құдай Исраил халқы үшін кейбір жануарларды «таза», ал басқаларын «таза емес» деп белгіледі. Леуіліктер 11-ді қараңыз. «Леуіліктер 11-дегі жануарлар түрлерінен алынған сабақтар» атты мақала, 2019 жылғы наурыз айындағы «Рақым және Шындық» журналында көбірек білуге көмектесуі мүмкін.
Рақым құтқарады, ақтайды, нығайтады, қабылдайды, құтқарады, кешіреді, мұра береді, Құдай алдында орын береді және мейірім мен көмек үшін батылдықпен келуге болатын рақым тағын береді. Ол бізге қалай өмір сүруді үйретеді және бізге баталы үміт береді! Рақым бұл әртүрлі принциптерді араластыруға болмайтынын атап өтеді.
Егер бұл сенбейтін адамның көзіне түссе, оған өзі бұзған қасиетті және әділ заңның шынайы үкімін қабылдауға сүйіспеншілікпен шақырылады: «Өйткені айырмашылық жоқ; өйткені барлығы күнә жасады және Құдайдың даңқынан айырылды» (Римдіктерге 3:22-23 KJV). Мәсіхте мұндай адамдар кемел және мәңгілік құтқарылуды табады, өйткені жазылған: «Егер сен аузыңмен Иеміз Исаны мойындасаң және жүрегіңмен Құдай оны өлімнен тірілткеніне сенсең, сен құтқарыласың» (10:9); өйткені Мәсіх «сенетін әрбір адам үшін әділдік үшін заңның соңы» (4-тармақ). —К. И. Скофилд; «Шындық сөзін дұрыс бөлу» кітабынан бейімделген
