СҰРАҚ: Құдай Өз балаларын қандай жолдармен тәрбиелейді? Оның баласы Құдайдың оны тәрбиелеп жатқанын қалай түсіне алады?
ЖАУАП: Құдай құдіретті және бәрін білуші, сонымен қатар Ол Өз балаларына – Оның Ұлы Иса Мәсіхті Құтқарушы және Ие ретінде қабылдағандарға – бәрін сүюші Әке. Құдай Құдай болғандықтан, біз Оны Өз балаларын қалай тәрбиелейтініне ешқандай шектеу қоя алмаймыз. Бірақ бір сәтке Киелі кітаптың тәрбиелеу, балалар және ұлдар сияқты терминдерді қалай қолданатынына тоқталайық.
Еврейлерге 12 бізге Құдайдың Әке ретінде бізді Өз ұлдары ретінде қалай тәрбиелейтінін айтады. Қызығы, біз сенгендер Оның балалары да, ұлдары да болсақ та, бұл тарау христиандарды ұлдар деп атайды. Жоханның бірінші хатында барлық сенушілер «балалар» деп аталады, олар Құдайдың отбасына туылғандар ретінде қарастырылады. «Кішкентай балалар» өсуді көрсетеді және оларды жас жігіттер мен әкелерден ажыратады немесе ерекшелейді. Киелі жазбалар сенушілерді «ұлдар» деп атағанда, оларды белгілі бір жетілу мен жауапкершілікке ие болғандар ретінде қарастырады. Киелі кітап Құдайдың «тәрбиелеуі» туралы айтқан кезде, ол оқыту мен тәртіпке салу туралы айтады. Бұл қажет болған жағдайда жазалауды қамтуы мүмкін, бірақ жазалау тәрбиелеудің негізгі мақсаты емес.
Әке өз балаларын тәрбиелейді, басқалардың балаларын емес. Бұл мағынада тәрбиелеу өмірдің ерте кезеңінде басталады. Нәрестені көп жағдайда сүйіп, тамақтандырып, мейірімділікпен қарау керек, бірақ біз әдетте нәрестелерді немесе өте кішкентай балаларды тәрбиелеу туралы айтпаймыз. Бала өскен сайын, тәрбиелеу, бала тәрбиесі немесе білім беру оның өмірінің маңызды бөлігіне айналады, және дана ата-ана өз баласын қалай тәрбиелейтінін мұқият таңдайды (Нақыл сөздер 22:6 қараңыз). Біз «өзімізге ең жақсы болып көрінгендей» тәрбиелейміз, бұл салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде болады (Еврейлерге 12:10 NKJV). Біздің Әкеміз бізді, Өз ұлдарын, «біздің пайдамыз үшін, Оның қасиеттілігіне қатысушы болуымыз үшін» тәрбиелейді (11-аят). Бұл тәрбиелеу шынымен де біздің игілігіміз үшін арналған білім, және ол ауыр немесе жағымсыз болуы міндетті емес.
Тәрбиелеу әдетте сөзбен басталады: «Ұлым, әкеңнің нұсқауын тыңда, анаңның заңын тастама» (Нақыл сөздер 1:8). Кейде тіпті бір қарау да хабарды жеткізеді. Құдай бізбен Өз Сөзі, Киелі кітап арқылы сөйлейді. Егер біз Оның айтқандарын тыңдасақ, нәтиже жағымды және жақсы болады. Құдай Өз рақымымен бір, екі немесе үш рет сөйлеуі мүмкін (Әйүп 33:14,29) – және кейде одан да көп! Ол Өз Сөзі арқылы сөйлейді, және Оның Рухы бізге нәрселерді есімізге түсіруі мүмкін – көбінесе біздің ар-ожданымызға. О, біз тыңдап, үйренсек екен. «Иеміз бұрылып Петірге қарады, сонда Петір Иеміздің сөзін есіне түсірді ... Сондықтан Петір шығып, қатты жылады» (Лұқа 22:61-62).
Егер сөз немесе қарау жеткіліксіз болса, біздің аспандағы Әкеміз күштірек шаралар қолдануы мүмкін. Менің өз жағдайымда, бала кезімде келесі нәрсе әкемнің таяқ қолдануы болатын, ол жиі: «Тыңдамайтын адам сезінуі керек» дейтін. Құдайдың таяқты қолданудың көптеген жолдары бар. Сөзсіз, біздің сұрақ қоюшымыз осы туралы сұрап отыр.
Қателіктердің салдары болады; кейде олар физикалық болуы мүмкін. Дәуіт халықты санау арқылы күнә жасағанда (2 Самуил 24; 1 Шежіре 21), Құдай оған үш нұсқадан таңдауға мүмкіндік берді. Ол бізге таңдау бермеуі мүмкін, бірақ егер берсе, шешімді Оған қалдырған дұрыс.
1 Коринттіктерге 11:29-32-де біз күнәнің салдары ауру немесе тіпті мерзімінен бұрын өлім болуы мүмкін екенін көреміз, кейде басқа біреуге де болуы мүмкін. Апат, жарақат немесе артық доза – күнәнің жалақысы өлім екенін еске салатын көптеген жолдар бар. Жақып 5:14-16-дағы науқас адам өз ауруының өміріндегі кейбір күнәнің нәтижесі екенін түсінген сияқты, оны мойындау керек болды. Әрбір ауру міндетті түрде Әкеміздің тәрбиесі емес, бірақ Құдайдың бізге не айтып жатқанына сезімтал болу жақсы – тек ерекше жағдайларда ғана емес, өмірде кездесетін әрбір жағдайда.
Құдайдың бізді тәрбиелеп жатқанын қалай түсінеміз? Бұл оңай жауап беретін сұрақ емес. Иеміз Иса Матай 11-де бізге үлгі көрсетеді. Ол көп еңбек еткен Ғалилея қалаларындағы Өзінің қабылданбауын қатты сезінді және өкінішке орай, оларды күтіп тұрған сот туралы айтуға мәжбүр болды. Дегенмен, «сол кезде Иса жауап беріп: «Әке, аспан мен жердің Иесі, Саған алғыс айтамын, Сен бұл нәрселерді даналар мен ақылдылардан жасырып, оларды нәрестелерге аштың. Иә, Әке, өйткені бұл Сенің көзіңе жақсы көрінді» (25-26-аяттар) деді. 2 Самуил 16:5-13-те Дәуіт ұлы Абысаломнан қашып бара жатқанда, Шимей оны тастармен, шаңмен және жаман қарғыстармен лақтырды. Бірақ ол Абишайға Шимейді өлтіруге рұқсат бермеді. «Оны жалғыз қалдырыңдар, қарғасын», – деді ол, «өйткені Иеміз оған солай бұйырды».
Біз үшін де барлық нәрсені Әкеміз Құдайдың қолынан қабылдап, Одан бізге не мойындау керектігін немесе олардан не үйрену керектігін көрсетуін сұраған дұрыс. «Біз білеміз, Құдайды сүйетіндерге, Оның мақсатына сәйкес шақырылғандарға барлық нәрсе жақсылыққа жұмыс істейді» (Римдіктерге 8:28). Иемізге неғұрлым жақын жүрсек, Әкеміздің бізде және біз үшін Өз тәрбиесі арқылы не істегісі келетінін соғұрлым тез түсінеміз. Ол бізді Өз көзімен басқарғысы келеді, бірақ өкінішке орай, Ол көбінесе ауыздық пен жүгенге жүгінуге мәжбүр болады (Забур 32:8-9).
Құдайдың бізді тәрбиелейтіні – Оның бізді сүйетінінің және бізді Өз ұлдары деп санайтынының дәлелі екенін еске түсіру қандай жақсы. Оның тәрбиесін жек көрмейік және одан көңіліміз қалмасын. Керісінше, оған төзіп, Оның бізді осы арқылы тәрбиелеуіне бағынайық.
