Даниялдың пұтқа табынушы патшаларынан сабақ алу
Даниял кітабында қиыншылық кезіндегі адал адамдар туралы танымал оқиғалар бар. Әр жексенбілік мектеп баласы Даниялдың арыстан ұясындағы (Даниял 6) және отты пештегі (Даниял 3) оқиғаларын жақсы көреді. Даниялдың басында бұл тамаша оқиғалар жазылғанымен, бұл тараулар тек бөтен елдегі адал еврей тұтқындары туралы ғана емес, сонымен қатар сол кезеңдегі патшалар туралы да. Құдайдың Навуходоносормен, Белшазармен және Дариймен (Даниял 2-6) қарым-қатынасы бізге Құдайдың құтқару, сот және қалпына келтіру жолдарының тамаша суреттерін береді. Мұнда біз Иеміздің жауап беретін жанмен, бас тартатын жүрекпен және сенетін рухпен қалай әрекет ететінін көреміз.
Навуходоносор: Жауап беретін жан
Төрт тарау еврей тұтқынының бірінші патшасына арналған. Навуходоносор алдымен патшаның тамағынан бас тартқан (өз Құдайына бағыну үшін) исраилдік тұтқындармен кездеседі және олар оның оқу жүйесіндегі басқа студенттердің бәрінен дана болып шығады. Көп ұзамай, Құдай бұл пұтқа табынушы монархқа еврей халқының тарихына әсер ететін болашақ патшалықтар туралы түс береді. Онда біз Навуходоносордың әлемдік державалар тізбегіндегі бірінші екенін көреміз (2:37-43). Даниялдың түсті ашуы және оны түсіндіруі арқылы патша барлық нәрсені білетін, кейбір нәрселерді Өзі қалағанға ашатын тірі Құдаймен танысады (2:47). Құдай сенбейтіндермен сөйлесе ме? Әрине, сөйлеседі! Навуходоносордың түсі кезінде патша Иемізді білмейді, бірақ Құдай оған көрініс пен оны түсіндіру арқылы болашақ әлемдік үкіметтер үшін Өзінің жоспарларын айтады (2:45).
Бұл тараулар сонымен қатар патшаның ұлылығын, алтын басты (2:37-38) көрсетеді, бұл оның өзінің алтын мүсінін орнатып, барлығын оған бас идіру арқылы көрсеткен мақтанышында көрініс табады. Бірақ Навуходоносор орнатқан пұтқа бас июден бас тартқан Шадрах, Мешах және Абед-негоның адалдығы (3:18) патшаның Иемізбен қайта танысуына әкеледі (3:25). Құдай Өзін адалдармен бірге деп таниды және үш досымен бірге пеште көрінеді. Бұл оның құтқарылуына әкеле ме? Әлі емес – бірақ ол бір қадам жақындаған шығар, өйткені Навуходоносор өз жарлығында Құдайдың ұлылығын жариялайды: «Шадрахтың, Мешахтың және Абед-негоның Құдайына мақтау болсын» (3:28-29).
Иеміз патшаны өзін кішірейтуге және Өзін тірі Құдайдың билігіне бағындыруға ақырын итермелеп отырды. Бірақ Навуходоносор толығымен сындырылуы керек. Ол Құдайдың түсінде берген ескертуін (4:4-17) өзгерту мүмкіндігін елемейді. Даниял түсті түсіндіргенде, ол патшаға «күнәларыңды әділдікпен және заңсыздықтарыңды кедейлерге мейірімділік көрсету арқылы тоқтат» деп кеңес береді. Олай етпегендіктен, түс орындалуы керек және патша жеті жыл бойы ақыл-есінен айырылып (4:32), далада аң сияқты өмір сүреді. Бұл тағайындалған жазаның соңында ол бұрынғы даңқына қайта көтеріледі. Осы сынақ арқылы Навуходоносор тірі Құдайға сенуші болады. Оның кішіпейілділігі мен құтқарылуы туралы бұл оқиғаны Навуходоносор жеке өзі баяндайды (4:1-3), ол аспан Патшасына еркін мақтау, ұлықтау және құрмет жариялайды, Оның істерінің шындық және Оның жолдарының әділ екенін мойындайды (4:37).
Белшазар: Бас тартатын жүрек
Құдай Рухының көптеген итермелеуінен кейін аспан Патшасына бас ию қажеттілігін мойындаған патшаға бірнеше тарау арналса, тек біреуі Құдайдың Белшазармен қарым-қатынасын жазады. Бұл патша өзінің атасының тарихын білді (5:22), бірақ өзі таңдаған құдайларын сақтады. Иерусалим ғибадатханасынан алынған қасиетті заттарды қорлап, ол алтын, күміс, мыс, темір, ағаш және тас құдайларын мадақтайды (5:3-4). Сондықтан Құдайдың сот саусағы оның өлім үкімін сарай қабырғасының сылағына жазады (5:5). Даниял жазуды түсіндіргенде, ол Белшазарға патшаның Ең Жоғары Құдай алдында өзін кішірейтпегенін, бірақ өзін аспан Иемізіне қарсы көтергенін еске салады (5:22-23). Ол таразыға тартылып, жеткіліксіз болып табылды және оның үкімі тағайындалды (5:25-28). Құдайдың қолынан келген анық ескертуге өкінудің орнына, сенбейтін Белшазар хабарламаны елемейді, оны түсіндіретін хабаршыны ұлықтайды және өмірінен айырылады (5:30).
Дарий: Сенетін рух
О, бұл патшаның сенімі! Өзінің кеңесшілерінің алдауына түсіп, оның мақтанышына ойнап, Құдайсыз жарлық шығарады (6:4-9), Дарий Егемен Құдайдың орнын басып, барлық өтініштерді тек өзіне жасауды талап етеді. Бұл оның премьер-министрі Даниялды айыптайды, ол тірі Құдайдан басқа ешкімге дұға етпейді. Патша көп ұзамай Даниялдың ешқандай қателіксіз, тек басқа қызған президенттері мен князьдерінің шайтандық жоспарының құрбаны болғанын мойындайды. Бірақ күнәға батқан құтқарылған адам да салдарынан төлеуі керек; заң Даниялды, оның сенімді кеңесшісін, арыстан ұясына тастауды талап етеді.
Өкінішпен (6:14) және өзіне қатты наразы болған Дарий Даниялды өзінің әділетсіз заңының салдарынан құтқаруға тырысады. Ақырында Даниялды арыстан ұясынан құтқара алмайтынын мойындап, ол Құдайдың құтқаратынына сенеді (6:16). Патшаның Құдайға деген сенімі сыналады және ол кінәсіз досының түні бойы ұяда өткізгенінде ұйықтай алмайды. Бірақ оның сенімі марапатталады! Тірі Құдайға сенетін адамнан басқа кім таңертең арыстан ұясына барып, аш арыстандарға тасталған адамның түні бойы аман қалғанын көруге барады? Оның пайғамбарлығы: «Сен үнемі қызмет ететін Құдайың, Ол сені құтқарады» шындық болып шықты. Нәтижесінде, Дарий Даниялды босатады, оған қарсы әділетсіз жоспар құрғандарды айыптайды және тірі Құдайдың ұлылығын жариялайды.
Бұл патшаның соңғы жарлығын ойластыру қызықты. Ол жер бетіндегі барлық халықтарға, ұлттарға және тілдерге жазды: «Сендерге тыныштық көбейсін. Мен жарлық шығарамын, менің патшалығымның әрбір иелігінде адамдар Даниялдың Құдайынан дірілдеп, қорықсын: өйткені Ол тірі Құдай» (6:25-27). Ол барлық адамдардың тыныштықты сезінуін қалайды. Бірақ адамдар тірі Құдайдан дірілдеп, қорыққанда бұл қалай мүмкін болады? Біз енді тыныштықтың тек Иеміз Иса арқылы болатынын білеміз:
Сондықтан, сенім арқылы ақталғандықтан, біз Иеміз Иса Мәсіх арқылы Құдаймен тыныштықтамыз, Ол арқылы біз сенім арқылы осы рақымға қол жеткіздік, онда біз тұрмыз және Құдайдың даңқына үміттеніп қуанамыз (Римдіктерге 5:1-2).
Құдайдың үш патшамен қарым-қатынасы
Бұл үш патшада біз Құдайдың адаммен қарым-қатынасын көреміз, құтқаруға (Навуходоносор), Құдайсыздықты соттауға (Белшазар) және сенушінің сенімін марапаттауға (Дарий). О, Құдай жанды Өзіне әкелу үшін қандай шыдамдылықпен жұмыс істейді! Навуходоносордың аспан Патшасына сенім артуына бірнеше жыл және Құдайдың араласуы қажет болды. Бірақ Иеміз бізге қатысты ұзақ шыдамды, ешкімнің жойылғанын қаламайды, бірақ барлығының өкінуге келуін қалайды (2 Петір 3:9). Ол қабылдаушы жүректе тынымсыз еңбек етеді және Навуходоносорды Өзіне тартады.
Зұлымдарды Ол төзбейді. Ол оларды рақыммен ескертеді:
Құдай бір рет сөйледі; мен мұны екі рет естідім; билік Құдайға тиесілі (Забур 62:11). Даниял Белшазарға оның атасы жануар сияқты болғаннан кейін өкінгенін еске салады, бірақ патша мұны білсе де, тірі Құдай алдында өзін кішірейтуден бас тартты (5:22). Адам Құдайдың ескертулерін қабылдамағанда, Ол оларды істеріне қарай марапаттайды (Забур 28:4-5).Түтін тарағандай, оларды таратыңдар: балауыз от алдында ерігендей, зұлымдар Құдайдың алдында жойылсын (Забур 68:2). Белшазар өз патшалығын, өмірін және жанын тозаққа жоғалтады.Олар шығып, Мені бұзған адамдардың өліктерін көреді: өйткені олардың құрты өлмейді, оты сөнбейді; және олар барлық етке жиіркенішті болады (Ишая 66:24).
Дарий тірі Құдайдың Даниялды арыстан ұясында аман сақтау күшіне сенді. Сыналса да, оның сенімі Құдайды қуантты және ол марапатталды (Еврейлерге 11:6). Құдайды бірінші орынға қоймаудың салдары болады, көбінесе басқа кінәсіз адамдарға әсер етеді. Бірақ Құдай бәрін ретке келтіре алады, және қалпына келтірілген сенуші Иеміздің қолында күшті құралға айналады. Дарий тыныштықты және Құдайдың ұлылығын жариялайды (6:26-27; Лұқа 22:32).
Біз Даниялдың осы үш патшасында Құдайдың істеріне тамаша куәлік табамыз: Сіз Иемізді іздеп жүрсіз бе? Ол «сізден табылады» (Еремия 29:11-14). Сіз Оның құтқаруынан бас тартасыз ба? Сіздің айыптауыңыз әділ және мәңгілік (Жохан 3:18). Сіз сәтсіздікке ұшыраған сенушісіз бе? Сәтсіздігіңізді мойындаңыз және сіз қалпына келтірілесіз (1 Жохан 1:9).
