СҰРАҚ:
Маған Ежелгі Өсиеттегі киім ережелері туралы көбірек білуге көмектесіңізші. Мысалы, ер адам әйелдің киімін кимеуі керек еді; жүн мен зығырды араластыруға болмайтын. Бұл заңдарды кім берді – Құдай ма, әлде Мұса ма? Сол кезде бұл заңдарға не себеп болды: өмір салты ма, климат па, әлде басқа ма? Оның мақсаты не болды? Ол тек сол кездегі мәселелерді шешуге арналған ба, әлде жалғасуы керек пе еді? Маған киімге қатысты осы ережелердің барлығының тарихи негізін беріңізші.
ЖАУАП:
Біз бұл сұрақтарды берілген ретпен қарастырмаймыз. Шын мәнінде, біз осы заңдарды реттейтін Құдайлық қағидаларды қарастырғанда, сұрақтар екінші орынға ығысады.
Ең алдымен, 2 Тімотеге 3:16-17 (NKJV) бізге былай дейді: «Барлық Жазба Құдайдың рухымен берілген және ілім үшін, әшкерелеу үшін, түзету үшін, әділдікте тәрбиелеу үшін пайдалы, Құдайдың адамы толық, әрбір игі іске толықтай жабдықталған болуы үшін». Елші Пауыл Тімотеге бұл хатты жазған кезде, адамдарда бүкіл Ежелгі Өсиет болды. Жаңа Өсиеттің тек бір бөлігі жазылған болатын, және бұл хаттар мен кейбір жеке кітаптар түрінде болды. Баспа әлі ойлап табылған жоқ еді, сондықтан олар қолмен көшірілді. Өте аз христиандарда біз қазір Жаңа Өсиет деп атайтын нәрсенің кішкене бөлігінен артық болған жоқ. Оларда не болса, соны қастерледі.
Қасиетті Рух Мұсаны Заңды қайталау кітабын жазуға шабыттандырғанын мұқият есте сақтайық (34-тараудан басқа, өйткені оны басқа біреу жазған сияқты). Бұл кітап Құдайдың Қасиетті Сөзінің бір бөлігі, және Құдай Өз Сөзінің артында тұр. Иеміз Иса былай деді: «Мен Заңды немесе Пайғамбарларды жоюға келдім деп ойламаңдар. Мен жоюға емес, орындауға келдім. Өйткені, шындығында, Мен сендерге айтамын, аспан мен жер өткенше, Заңнан бір де бір әріп немесе бір де бір нүкте барлығы орындалғанша өтпейді» (Матай 5:17-18).
Құдай Өз жердегі халқы Исраилге заң берді, және олар: «Иеміз айтқанның бәрін істейміз» (Мысырдан шығу 19:8) деді. Алайда, олар асығыс уәде еткен нәрсені орындауда қатты сәтсіздікке ұшырады, күнәларын Құдайдың Ұлы, біздің Иеміз Иса Мәсіхті ақырында айқышқа керіп, шегіне жеткізді. Біз христиандар заңның астында емеспіз, өйткені Мәсіх өліп, өлімнен қайта тіріліп, аспанға көтеріліп, Қасиетті Рухты бізді мекендеуге, үйретуге және барлық шындыққа бағыттауға жіберді. Мәсіхтің Өзі біз ұстанатын үлгі болуы керек. Кейбір еврей сенушілері басқа ұлттардан шыққандарды сүндеттеуге және заңды сақтауға мәжбүрлегісі келді, бірақ Қасиетті Рух Елшілердің істері 15-те Мәсіх аяқтаған іске ешқандай нәрсе қосуға болмайтынын анық көрсетті. Ғалаттықтарға жазылған хат осы қате идеямен күресу үшін жазылған.
Құдай Сөзінің біз христиандарға тікелей қатысы жоқ бөліктерінің де Киелі кітапта өз орны бар. Біз олардан ежелгі тарихтан артық нәрселерді үйренеміз; біз Құдайдың көптеген маңызды мәселелерге қалай қарайтынын білеміз. Жаратылыс кітабының ең бірінші тарауында біз көретін бір нәрсе – Құдай барлық жағынан дана, тәртіпті Құдай, Ол араластыруды жек көреді. Ол жарықты қараңғылықтан, жоғарғы суларды төменгі сулардан, құрғақ жерді теңіздерден бөлді. Құдай өсімдіктер мен жеміс ағаштарын және барлық түрлі тіршілік иелерін өз түрлері бойынша жасады, және адамзатты, еркек пен әйелді жаратты.
Оның бұл бөлулерге өз себептері бар. Мысалы, Ефестіктерге 5:22-33-те Ол адамзаттың еркек пен әйел болып жаратылғанын көрсетті. Ол сондай-ақ екеуін некеде біріктіретін Өзі екенін көрсетті, әрқайсысының өзіндік рөлі бар, сонымен бірге Мәсіх пен Шіркеудің үлгісі ретінде бір-бірін толықтырады. Басқа Жазбалар бұл тамаша қарым-қатынасты одан әрі көрсетеді.
Ол әрдайым Өзінің бұйрықтары мен нұсқауларының себептерін айтпайды. Дегенмен кейде айтады. Заңды қайталау 4-ті мұқият оқу заңның Исраил үшін берілгенін және оларды жер бетіндегі барлық басқа ұлттардан ерекшелендіргенін анық көрсетеді. Езекиел 44:18 Исраилге жүн мен зығыр аралас киім кимеу туралы бұйрыққа біраз жарық түсіреді. Мыңжылдықта салынатын ғибадатхана және сол кездегі діни қызметкерлердің қызметі туралы айта отырып, Құдай олардың Өзіне қызмет еткен кездегі киімдері зығырдан жасалуы керек деді: «олар тер шығаратын ешқандай киім кимеуі керек». Жаратылыс 3:19-да, Адамның Құдай берген жалғыз бұйрықты әдейі бұзуының нәтижесінің бір бөлігі ретінде, оған: «Жерге қайта оралғанша, маңдайыңның терімен нан жейсің» делінді. Діни қызметкердің қызметі қуанышты артықшылық болуы керек еді, ауыр, тер шығаратын еңбек емес.
Құдай ерлер мен әйелдерді әртүрлі етіп жаратты, әрқайсысының Құдай берген рөлі бар, бірақ бір-біріне мұқтаж және тәуелді. 1 Қорынттықтарға 11-дегі басшылық бөлімінде, ол бізге христиан ерлер мен әйелдердің шашы мен бас киіміне қатысты Құдайдың нұсқауларын да береді, біз былай оқимыз: «Дегенмен, Иемізде еркек әйелден тәуелсіз емес, әйел де еркектен тәуелсіз емес. Өйткені әйел еркектен шыққандай, еркек те әйел арқылы келеді; бірақ барлық нәрсе Құдайдан» (11-12-аяттар). Басқа жерде, біз бұрын атап өткендей, әйелдер Шіркеудің үлгісі, ал ерлер Мәсіхтің үлгісі болғандықтан, әйелдерге қарапайым киінуге және қымбат әшекейлермен мақтанбауға шақырылады (1 Тімотеге 2:9-15; 1 Петір 3:1-6). Мәсіх – көрсетілуі керек Біреу, ал Шіркеу Оған бағынуы керек. Сол сияқты, күн керемет жарқыраған сәулемен жарқырайды, ал айдың жарқырауы күннің жарқырауының бәсеңдетілген шағылысы болып табылады және әсіресе күннің көзімізге көрінбейтін түнде көрінеді.
Исраилге заңдар бергенде, Құдай олардың өмір сүру жағдайларын ескерді. Мысалы, Мысырдан шығу 35:3-те Құдай исраилдіктерге сенбі күні өз тұрғын үйлерінде от жағуға тыйым салды. Сандар 15:32-36-да бізге сенбі күні отын жинап жүрген бір адам туралы айтылады, бұл от жағуға дайындық болса керек. Құдай бұл адамды Исраилдің бүкіл қауымы таспен ұрып өлтіруді бұйырды. Құдай Өз халқын шөл дала арқылы қар немесе өте суық ауа райы сирек болатын жерге алып келе жатқан еді. Егер Ол оларға Сібірді немесе Алясканы отаны етіп бергенде, мұндай бұйрық нағыз қиындық болар еді.
Құдай еш жерде ерлердің киімін әйелдердің киімінен айырмашылығын анықтамайды. Киім киюге қатысты климат пен іс-әрекеттердегі айырмашылықтар ескеріледі. Біздің киімдеріміз өзімізді басқаларға қалай көрсететінімізді көрсетеді, және олар Киелі кітапта осының бір түрі болып табылады. Құдайдың жердегі халқы еркек пен әйел арасындағы айырмашылықты сақтауы керек еді. Құдайдың аспандағы халқы – христиандар – мұны ескеруі керек. Құдай унисексті жек көреді – сән дизайнерлерінің жыныстар арасындағы бұл айырмашылықты бұзу әрекетін. Және әлемдегі қажылар мен бөтендер ретінде (Еврейлерге 11:13; 1 Петір 2:11 қараңыз), біз өзімізге назар аударуға тырыспауымыз керек. Керісінше, біз адамдарды Иемізге нұсқауымыз керек.
Құдай Өз Сөзінде гомосексуализмге және Киелі кітап заманындағы пұтқа табынушы халықтар арасында кең таралған адам жыныстық қатынасының барлық теріс пайдалануларына қарсы анық айтты. Бұл қазіргі уақытта көптеген елдерде балама өмір салты ретінде насихатталып, тіпті заңды түрде қорғалуда. «Зинақорлық» және «күнә» деген сөздер қазіргі әлемде сирек естіледі. Адамның стандарттары тез өзгереді, әдетте нашар жаққа. Құдай өзгермейді және Оның стандарттары өзгермейді немесе адамның барған сайын айқын зұлымдығына бейімделмейді. Және біз сенушілер әлемде өмір сүрсек те, біз әлемнен емеспіз (Жохан 17:11,14). Біз Иеміз Исаның келіп, бізді Өзіне, осы қазіргі зұлым әлемнен алып кетуін күтеміз, немесе кем дегенде күтуіміз керек. Бұл біздің «бақытты үмітіміз», одан кейін жеті жылдық азап кезеңінен кейін «ұлы Құдайымыз бен Құтқарушымыз Иса Мәсіхтің даңқты көрінісі» болады (Титке 2:13). Ол әділ үкім шығарып, содан кейін Өзі айқышқа керілген және әлі де қабылданбаған жерде әділдікпен билік етеді. Иеміз Иса, кел!
СҰРАҚ:
Ежелгі Өсиеттегі киім ережелері туралы сұрағыма жауабыңыз үшін рахмет. Бірақ Заңды қайталау 22:5-тің тарихи негізі айтылмаған. Маған осы Жазбаны түсінуге көмектескеніңіз үшін ренжімеңізші. Тағы да, егер діни қызметкер Аарон үшін кассок жасалған болса, бүгінгі сенушілердің ғибадат кезінде арнайы киім кию мүмкіндігі бар ма? Көп рахмет.
ЖАУАП:
«Заңды қайталау» дегеніміз «Екінші заң» дегенді білдіреді. Бүкіл кітаптың тарихи негізі оның алғашқы аяттарында баяндалған. 1-тараудың 1-аяты Мұсаның бұл кітаптың сөздерін Исраил халқына айтқан жерін айтады. Бұл Қанахан жерінің шөлді жағында болды, өйткені халық Уағда етілген жерге Ешуа 3–4-ке дейін өтпеді. Заңды қайталау Исраил халқы Мысырдан шыққаннан кейінгі қырқыншы жылдың он бірінші айының бірінші күні берілді (1:3). Олар Мысырдан Пасха түнінде – көктемнің бірінші айының он бесінші күні өте ерте шыққан болатын (Мысырдан шығу 12 қараңыз). Сонымен, Заңды қайталау кітабы біздің уақытты есептеу тәсіліміз бойынша Мысырдан шыққаннан кейінгі қырқыншы жылдың ақпан айының соңы немесе наурыз айының басымен шамамен белгіленеді. Әлемнің сол бөлігінің климаты АҚШ-тағы Оңтүстік Каролинаның климатымен салыстырылған, ол жұмсақ.
Мұсаға Құдай оның халқымен бірге жерге кірмейтінін айтқан болатын (Заңды қайталау 4:21). Сондықтан мұнда, Иордан өзенінен өтіп, Құдай оларға беріп жатқан жерді жаулап алуға дайын халыққа Мұса Құдай оларға берген заңдарды қайталап, Оған бағынуға шақырды, бағынбаудың салдары туралы ескертті. Бұл заңдардың арасында қарама-қарсы жыныстың киімін киюге тыйым салу бар. Бір түсіндіруші Қанаханның пұтқа табынушы халқының пұтқа табынушылығы азғындықпен тығыз байланысты болғанын және бұл тыйымның түбірінде осы жатқанын атап өтті.
Ефестіктерге 5:22-33-те адам некесі Мәсіх пен Шіркеудің одағының үлгісі болып жарияланған. Құдайдың некедегі идеалы – бір (еркек) күйеудің бір (әйел) әйелі болуы. Некеге дейінгі жыныстық қатынас (Құдай оны «зинақорлық» деп атайды), унисекс, бір жынысты неке, гомосексуализм, трансвестизм және некенің Құдайлық институтынан тыс кез келген басқа жыныстық қатынастар адамзат үшін Құдайдың еркіне қайшы келеді. Құдай мұны Өзінің жердегі халқы Исраилге берген заңында анық көрсетеді. Ол мұндай қарым-қатынасты «күнә» деп, ешқандай екіұштылықсыз атайды.
Біздің киіміміз – өзімізді басқаларға қалай көрсететініміз. Сондықтан, жыныстар арасындағы айырмашылықты бұзатын киімдерге Құдай тыйым салған. Бұл климаттық жағдайларға байланысты емес; бұл ұлттардың пұтқа табынушылығының азғындауына немесе бұрмалануына қарама-қарсы Құдайдың қасиеттілігі мәселесі болды. Бүгінгі таңда көптеген елдер Құдай «күнә» деп атайтын нәрсені заңды және саяси тұрғыдан дұрыс деп таныды. Кейбір елдерде осы түрлі күнәларға қарсы Құдаймен бірге тұрған адам заңды жазаларға ұшырайды.
Бүгінгі таңда сенушілердің ғибадат кезінде киетін арнайы киім түріне қатысты, Құдай ешқандай талап етпейді, сондықтан біз де ешқандай талап етпеуіміз керек. Исраил Құдайдың жердегі халқы болды. Ұлт Иеміз бұйырғанның бәрін орындауға салтанатты түрде уәде берді. Құдай оларды уәделеріне берік ұстады. Олардың ғибадаты барлық жағынан сезімдерге әсер ететіндей болды: көрінетін құрбандықтар, аспаптық және дауыстық музыка, үйретілген ерлер хорларымен орындалатын, Аароннан тараған арнайы тұқым қуалайтын діни қызметкерлер және левиттік көмекшілер, діни қызметкерлерге арналған арнайы регалиялар, хош иісті ладан және майлау майы, ғибадат етуге арналған әсерлі және керемет ғимарат.
Шынайы библиялық христиандық бұлардың ешқайсысын талап етпейді. Мәсіх, біздің аспандағы Басшымыз, біз жиналатын орталық. «Екі немесе үш адам Оның атына жиналған жерде» Ол олардың ортасында боламын деп уәде береді (Матай 18:20). Жақып 2:1-4 бай адамдардың әдемі киімдермен және кедей адамдардың керісінше киімдермен өз жиналыстарында бірге болатынын көрсетеді. Құдай адамдарға қатысты алалаушылық жасамайды. Ол бізді қандай болсақ, сондай қабылдайды.
Егер біз Оның алдына таза киіммен келсек, біз мұны Оған құрмет көрсету үшін жасаймыз, бірақ сыртқы тұрғыдан христиандардың ғибадат еткен кездегі көрінісінде ешқандай біркелкілік болуы міндетті емес. Әйелдерге 1 Тімотеге 2:9 және 1 Петір 3:3-4-те өздерін қарапайым безендіруге шақырылады, бірақ бұл күнделікті өмірге арналған; христиандарға ғибадатқа қалай киіну керектігі туралы арнайы нұсқау берілмеген. Ерлер ақ көйлек пен костюм және галстук киюге міндетті емес, кейбіреулер кейде талап етуге тырысқандай. Христиандардың бірдей киінуінде ешқандай жамандық жоқ, егер бұл олардан міндетті түрде талап етілмесе немесе күтілмесе. Топтағы кейбіреулердің басқалардан ерекшелену үшін арнайы киім киюі, олар Құдайға жақынырақ немесе маңыздырақ сияқты, Ежелгі Өсиеттегі діни қызметкерлерге қызметте болған кезде киюге заңмен талап етілгендей, қате. «Сендердің бір ғана Ұстаздарың бар, ол – Мәсіх, және сендердің бәрің бауырсыңдар» (Матай 23:8).
