Иса осы дүниеде өмір сүргенде сондай болды; және біз, Оның табиғатына — Оның өміріне қатысушылар ретінде, және бойымызда Оның Рухы бар бола тұра, Оның ізімен жүруге және күнделікті Құдайға қарапайым тәуелділік өмірін сүруге шақырылғанбыз. Осы тәуелділік өмірінің бір ерекше кезеңінде біз тарауымыздың соңында айқын және әдемі үлгіні көреміз. Құдайдың Исраил халқы — шөлдегі лагерь — сол қажылар бұлтының қозғалысын бақылап отырды. Олар басшылық үшін жоғарыға қарауға мәжбүр болды. Бұл адамның дұрыс жұмысы. Ол төменге қарайтын жануардан айырмашылығы, бетін жоғары қарату үшін жаратылған. (Адам деген грек сөзі (антропос) бетті жоғары қаратуды білдіреді.)
Исраил халқы ешқандай жоспар құра алмады. Олар ешқашан: «Ертең біз пәлен жерге барамыз» деп айта алмады. Олар толығымен бұлттың қозғалысына тәуелді болды. Исраил халқында солай болды, бізде де солай болуы керек. Біз ізсіз шөл даладан — моральдық шөл даладан өтіп барамыз. Ешқандай жол жоқ. Біз қалай жүруді немесе қайда баруды білмес едік, егер біздің баталы Иеміздің ернінен түскен ең қымбат, ең терең, ең жан-жақты сөйлем болмаса: «Мен жолмын». Міне, бұл құдайлық қателеспес басшылық.
Біз Оның соңынан еруіміз керек. «Мен әлемнің жарығымын: Менің соңымнан ерген адам қараңғылықта жүрмейді, бірақ өмірдің жарығына ие болады». (Жохан 8) Бұл тірі басшылық. Бұл белгілі бір ережелер мен қағидалардың әрпіне сәйкес әрекет ету емес; бұл тірі Мәсіхтің соңынан еру; Ол жүргендей жүру; Ол істегендей істеу; Оның үлгісін барлық нәрседе қайталау. Бұл христиандық қозғалыс — христиандық әрекет. Бұл Исаға көзді тігіп, Оның мінезінің ерекшеліктерін, қасиеттерін және сипаттарын біздің жаңа табиғатымызға сіңіріп, күнделікті өмірімізде және әдеттерімізде көрсету немесе қайталау.
Енді бұл, әрине, біздің өз еркімізден, өз жоспарларымыздан, өз басқаруымыздан толығымен бас тартуды талап етеді. Біз бұлттың соңынан еруіміз керек; біз әрқашан — тек Құдайды күтуіміз керек. Біз: «Ертең немесе келесі аптада мына жерге немесе ана жерге барамыз, мұны немесе ананы істейміз» деп айта алмаймыз. Біздің барлық қозғалыстарымыз сол бір бұйрықты сөйлемнің реттеуші күшіне бағынуы керек — өкінішке орай, біз оны жиі жеңіл жазып, айтамыз — «Егер Иеміз қаласа».
О, біз мұның бәрін жақсырақ түсінсек еді! Құдайлық басшылықтың мағынасын толығырақ білсек еді! Біз қанша рет бұлттың біздің қалауымызға сәйкес бағытта қозғалып жатқанын бекер елестетіп, сенімді түрде айтамыз. Біз белгілі бір нәрсені істегіміз келеді немесе белгілі бір қозғалыс жасағымыз келеді, және біз өз еркімізді Құдайдың еркі деп сендіруге тырысамыз. Осылайша, Құдайдың басшылығымен жүрудің орнына, біз өзімізді алдаймыз. Біздің еркіміз сынбаған, сондықтан біз дұрыс басшылыққа алына алмаймыз, өйткені дұрыс басшылыққа алынудың — Құдайдың басшылығымен жүрудің нақты құпиясы — өз еркімізді толығымен бағындыру.
«Момындарды ол сотта басқарады; және момындарға Ол Өз жолын үйретеді». Және тағы да,
«Мен сені көзіммен басқарамын». Бірақ ескертуді ойланайық,
Ат немесе қашыр сияқты ақылсыз болмаңдар; олардың аузына ауыздық пен жүген салынуы керек, әйтпесе олар сендерге жақындамайды. (Забур 32)
Егер бет құдайлық «көздің» қозғалысын ұстау үшін жоғары қаратылса, бізге «ауыздық пен жүген» қажет болмайды. Бірақ біз дәл осы жерде қатты қателесеміз. Біз Құдайға Оның көзінің қозғалысын ажырату үшін жеткілікті жақын өмір сүрмейміз. Еркіміз жұмыс істеп тұр. Біз өз жолымызбен жүргіміз келеді, сондықтан біз оның ащы жемістерін жинауға мәжбүр боламыз. Жүніспен де солай болды. Оған Ниневияға бару айтылды, бірақ ол Таршишке барғысы келді; және жағдайлар қолайлы болып көрінді; тағдыр оның еркінің бағытын көрсетіп тұрғандай болды. Бірақ, өкінішке орай! ол киттің қарнынан, тіпті «тозақтың қарнынан» орын табуға мәжбүр болды, онда «басына балдырлар оралған» еді. Дәл сол жерде ол өз еркін орындаудың ащысын білді. Ол мұхиттың тереңінде «ауыздық пен жүгеннің» шынайы мағынасын үйренуге мәжбүр болды, өйткені ол көздің жұмсақ басшылығына бағынғысы келмеді.
Бірақ біздің Құдайымыз өте мейірімді, өте нәзік, өте шыдамды! Ол Өзінің кедей, әлсіз, қателескен балаларын үйретеді және басқарады. Ол біз үшін ешқандай күш-жігерін аямайды. Ол бізді тікенектер мен бұталарға толы өз жолдарымыздан сақтау үшін және жағымдылық пен тыныштыққа толы Өзінің жолдарымен жүруіміз үшін бізбен үнемі айналысады.
Бұл дүниеде Құдайға үнемі тәуелді өмір сүруден артық ешқандай бата жоқ; Оған әр сәтте сену, Оны күту және барлық нәрседе Оған жабысу. Барлық бастауларымыз Одан болуы. Бұл тыныштықтың және жаратылыстан қасиетті тәуелсіздіктің шынайы құпиясы. «Менің барлық бастауларым Сенде» деп шынымен айта алатын жан барлық жаратылыстық сенімдерден, адамдық үміттерден және жердегі күтулерден жоғары көтеріледі. Бұл Құдайдың бізге қызмет ету үшін жаратылысты мыңдаған жолмен қолданбайтынын білдірмейді. Біз мұны мүлдем айтпаймыз. Ол жаратылысты қолданады; бірақ егер біз Оған сүйенудің орнына жаратылысқа сүйенсек, біздің жанымыз өте тез арықтап, құрғап қалады. Құдайдың бізге бата беру үшін жаратылысты қолдануы мен біздің Оны ескермей жаратылысқа сүйенуіміз арасында үлкен айырмашылық бар. Бірінші жағдайда, біз бата аламыз және Ол даңқталады; екінші жағдайда, біз көңіліміз қалады және Ол масқараланады.
Жанның осы айырмашылықты терең және байыпты қарастырғаны дұрыс. Біз оны үнемі назардан тыс қалдырамыз деп санаймыз. Біз жиі Құдайға сүйеніп, Оған қарап отырмыз деп ойлаймыз, ал шын мәнінде, егер біз заттардың түбіріне адал қарап, Құдайдың тікелей алдында өзімізді соттасақ, жаратылысқа сенім ашытқысының қорқынышты мөлшерін табар едік. Біз қанша рет сеніммен өмір сүру және тек Құдайға сену туралы айтамыз, ал сонымен бірге, егер біз жүрегіміздің тереңіне үңілсек, онда жағдайларға үлкен тәуелділікті, екінші себептерге сілтеме жасауды және т.б. табар едік.
Христиан оқырман, осыған мұқият қарайық. Көзіміз тек тірі Құдайға тігілгенін, ал мұрнында тынысы бар адамға емес екенін көрейік. Оны күтейік — шыдамдылықпен күтейік — үнемі күтейік. Егер біз бір нәрсеге мұқтаж болсақ, тікелей және қарапайым сілтемеміз Оған болсын. Біз жолымызды білмей, қайда бұрылуымыз керектігін, қандай қадам жасауымыз керектігін білмей тұрмыз ба? Оның: «Мен жолмын» дегенін есімізге түсірейік; Оның соңынан ерейік. Ол бәрін анық, жарқын және сенімді етеді. Егер біз Оның соңынан ерсек, ешқандай қараңғылық, ешқандай шатасу, ешқандай белгісіздік болмайды; өйткені Ол айтты, және біз сенуге міндеттіміз: «Менің соңымнан ерген адам қараңғылықта жүрмейді». Демек, егер біз қараңғылықта болсақ, онда біз Оның соңынан ермейміз. Құдай Исаның соңынан еруге ұмтылғандарды бір көзбен басқаратын сол баталы жолға ешқандай қараңғылық түсе алмайды.
Бірақ осы жолдарды оқып отырған біреу: «Жарайды, бәрібір, мен өз жолымда шатасып тұрмын. Мен қайда бұрылуым керектігін немесе қандай қадам жасауым керектігін шынымен білмеймін» деп айтуы немесе кем дегенде айтқысы келуі мүмкін. Егер бұл оқырманның сөзі болса, біз оған тек бір сұрақ қоямыз: «Сен Исаның соңынан еріп жүрсің бе? Егер солай болса, сен шатасуда бола алмайсың. Сен бұлттың соңынан еріп жүрсің бе? Егер солай болса, сенің жолың Құдай оны жасай алатындай анық». Мәселенің түбірі осында жатыр. Шатасу немесе белгісіздік көбінесе еріктің жұмысының жемісі болып табылады. Біз Құдайдың бізден мүлдем істеуін қаламайтын нәрсені істеуге — Құдайдың бізден баруын қаламайтын жерге баруға бейімбіз. Біз ол туралы дұға етеміз, бірақ жауап алмаймыз. Біз қайта-қайта дұға етеміз, бірақ жауап алмаймыз. Бұл қалай? Неге десеңіз, Құдай біздің тыныш болуымызды — тұруымызды — дәл қазіргі орнымызда қалуымызды қалайды. Сондықтан, не істеуіміз керектігі туралы миымызды қатырып, жанымызды мазалаудың орнына, ештеңе істемей, тек Құдайды күтейік.
Бұл тыныштық пен сабырлы көтерілудің құпиясы. Егер шөлдегі исраилдік Йеһовадан тәуелсіз қозғалыс жасауды ойласа; егер ол бұлт тыныш тұрғанда қозғалуды немесе бұлт қозғалып тұрғанда тоқтауды өз мойнына алса, нәтижесі қандай болатынын оңай көре аламыз. Бізде де әрқашан солай болады. Егер біз демалуымыз керек кезде қозғалсақ немесе қозғалуымыз керек кезде демалсақ, бізде құдайлық қатысу болмайды.
«Олар Иеміздің бұйрығымен шатырларда демалды, және Иеміздің бұйрығымен жол жүрді». Олар үнемі Құдайды күтуде болды, бұл кез келген адам иелене алатын ең баталы жағдай; Бірақ оның батасын тату үшін оны иелену керек. Бұл жай ғана айтылатын теория емес, білуге тиіс шындық. Оны бүкіл сапарымыз бойы дәлелдеу бізге бұйырсын.
