«Иса қазынаның қарсы алдына отырып, халықтың қазынаға қалай ақша салғанын бақылап отырды. Көптеген байлар көп ақша салды. Сонда бір кедей жесір әйел келіп, екі тиын салды, бұл бір фартингке тең. Ол шәкірттерін шақырып, оларға: «Шынын айтамын, бұл кедей жесір әйел қазынаға ақша салғандардың бәрінен де көп салды, өйткені олардың бәрі молшылығынан салды, ал ол жоқшылығынан қолындағы барлығын, тіпті бүкіл өмірін салды», – деді. Марқа 12:41-44 KJV
Қандай үлгі! Иеміз Исаның бағалауы бойынша, бұл кедей жесір әйел қалғандардың бәрінен де көп салды – өйткені ол қолындағы барлығын берді. Құтқарушының Өзі крестте барлығын беруге дайындалып жатқан еді. Бұл қымбатты әйелдің садақасы Оның жүрегін қаншалықты қуантқан болуы керек! Біз оның атын білмейміз, бірақ Иемізді майлаған басқа бір аты аталмаған әйел сияқты (Матай 26:6-13), бұл жесір әйелдің ісі ешқашан ұмытылмайды. Оның жомарттық әрекеті Киелі жазба беттерінде мәңгі сақталған.
Жоғарыда келтірілген аяттар және Киелі жазбаның басқа да үзінділері бізге садақа беру тақырыбын қарастырған кезде ескеретін бес маңызды қағиданы береді.
1. ЖАУАПКЕРШІЛІК
Бірінші кезекте ескеретін нәрсе – садақа беру жауапкершілік. Егер біз сенушілер болсақ, біз Иемізге тиесілі екенімізді мойындауымыз керек. Ол бізді Өзінің қымбат қанымен сатып алды. Біз Оған уақыт пен мәңгілік үшін тиесіліміз. Егер мен адам ретінде Оған тиесілі болсам, онда менің барлық мүлкім де Онікі болып табылады.
Павелдің қызметі кезінде Македониядағы сенушілер біз жаңа ғана оқыған жесір әйелге өте ұқсас болды. Олар материалдық жағынан кедей болса да және «терең кедейлік» бастан кешірсе де, Иеміздің ісіне қуана садақа берді. Павелдің жүрегін қуантқан нәрсе – олар садақа бермес бұрын, алдымен өздерін Иемізге берді (2 Қорынттықтарға 8:1-5).
Ғасырлар бұрын, Дәуіт патша Иерусалимдегі ғибадатхананы салуға дайындық жасаған еді. Басқалардың да қатыса алатынын түсініп, ол халыққа: «Бүгін Иемізге қызметін арнауға кім дайын?» (1 Шежірелер 29:5) деп шақырды. Басшылар оң жауап беріп, өздерін ғана емес, сонымен қатар ғибадатхана салу ісіне материалдық жағынан да үлес қосты (1 Шежірелер 29:6-7).
Павелдің қорынттықтарға Македониядағы сенушілердің не істегенін еске салудағы мақсаты – оларды әрекетке шақыру болды. Олар көптеген христиандық ізгіліктерге толы көрінді; сондықтан, садақа беру туралы ойлап, ол оларды «бұл ізгілікте де мол болыңдар» (2 Қорынттықтарға 8:7) деп шақырды. Егер біз өз құтқарылуымызда Құдайдың рақымын бастан кешірген болсақ, бізде садақа беру рақымына қатысу жауапкершілігі бар.
2. ЖАСЫРЫН САДАҚА
«Бұл ізгілікте де мол болыңдар», – деп жазды Павел. Бірақ ол қорынттықтардың садақаларын көпшілікке көрсетуін меңзеген жоқ. Иемізге садақа беру жасырын болуы керек. Біздің Иеміз мұны Матай 6:1-4-те үйреткен. Ол: «Садақа бергенде керней тартатындар – екіжүзділер», – деді. Басқалардың өздерінің қаншалықты жомарт болғанын білгенін қалайтындар, қазірдің өзінде «өз сыйақыларын алған», яғни адамдар оларды қазір жоғары бағалайды. Алайда, олар Құдайдың алдына тұрғанда, оларға ешқандай қосымша сыйақы болмайды. Садақа берудің толық құпиялылығы мына сөздерден көрінеді: «Сол қолың оң қолыңның не істегенін білмесін». Шіркеудің садақа жәшігіне қанша салғаныңызды басқаларға білдірмеңіз. Егер сіз Иеміздің ісін немесе Оның қызметшілерін анонимді түрде қолдай алсаңыз, солай етіңіз. Жер бетінде ешкім сіздің не істеп жатқаныңызды білмеуі мүмкін, бірақ жасырынды көретін Көктегі Әкеңіз сіздің не істегеніңізді біледі – және бұл ең маңыздысы.
3. ЖҮЙЕЛІ
Садақа беру кездейсоқ немесе тек қалаған кезде ғана болмауы керек. Павел қорынттықтарға олардың сүйіспеншілікке толы екенін айтты (2 Қорынттықтарға 8:7). Бұл, әрине, кездейсоқ нәрсе емес, керісінше, әрдайым көрініп тұрды. Сол сияқты, садақа беру ізгілігінде мол болу тек тұрақтылықты білдіреді. Бұл Павелдің қорынттықтарға жазған бірінші хатында анық үйретілген, онда келесі қағида белгіленген: «Аптаның бірінші күні әрқайсысың өз табысыңа қарай бір нәрсе бөліп, жинап қойыңдар, мен келгенде ешқандай жинау болмасын» (1 Қорынттықтарға 16:2 NKJV). Айтпақшы, бұл аят «әрқайсысының» садақа берудегі жеке жауапкершілігін тағы да баса көрсетеді. Әрине, қосымша садақа беруді қажет ететін ерекше қажеттіліктер мезгіл-мезгіл туындауы мүмкін. Бізде Жаңа Өсиетте осындай жағдай бар, онда ерекше жағдай Құдай халқының кейбіреулерінің мұқтаждарға көмектесу үшін садақа беруіне әкелді (Елшілердің істері 11:27-30). Алайда, бұл тұрақтылық қағидасын жоққа шығармайды. Әр апта сайын немесе табыс алған сайын, белгілі бір бөлігін Иеміз үшін ақша ретінде бөліп қойыңыз.
4. ПРОПОРЦИОНАЛДЫ
Тұрақтылық қағидасы бізді табиғи түрде келесі мәселені қарастыруға жетелейді. Садақа пропорционалды болуы керек: «Құдай оны қалай молшылыққа бөлесе» (1 Қорынттықтарға 16:2 KJV). Біз бұл аяттан Ескі Өсиет заңының жаңғырығын табамыз, онда Құдай халқы «Иеміз Құдайың саған берген батаға сәйкес» (Заңды қайталау 16:17) садақа беруі керек болған. Егер Иеміз адамды материалдық жағынан батаға бөлесе, ол адам Оған көбірек беруге жауапты.
Садақа беру тақырыбын қарастырғанда, ондық беру (Иемізге оннан бір бөлігін беру) бүгінгі күні қолданылуы керек пе деген сұрақ жиі қойылады. Бұл сұраққа толық және дұрыс жауап беру бізді осы мақаланың шеңберінен әлдеқайда асып түсер еді. Ондық беретін көптеген христиандар бұл тәжірибені пайдалы деп қорғайды, өйткені ол оларға табыстарының белгілі бір бөлігін Иемізге беруге мүмкіндік береді. Иемізге өз үлесін беру қағидасына берілгендіктен, олар Иеміз олардың барлық қажеттіліктерін адал түрде қанағаттандырғанын айтады. Басқалары ондық беру Ескі Өсиет тәжірибесі және бүгінгі күні қолданылмайды деп санайды. Әрине, кейбіреулер ондық беруді Ескі Өсиет тәжірибесі ретінде «есептен шығаруды» ыңғайлы деп санайтынын атап өткен жөн, өйткені бұл оларға табыстарының оннан бір бөлігін Иемізге бермеуге сылтау болады.
Біз осы тұста өзімізге байыпты түрде сұрақ қоюымыз керек, және ондық туралы сұрақты өзгерту керек шығар. Иемізге оннан бір бөлігін беруім керек пе деп сұраудың орнына, өзіме қанша ақша қалдыруым керек деп сұрауым керек шығар. Көбінесе біз бір күні артта қалатын үлкен ақша резервтерін жинап қойғанымыз үшін кінәліміз. Бүгінгі әлемнің бай елдеріндегі Құдай халқының көпшілігі оннан бір бөлігінен әлдеқайда көп беруге мүмкіндігі бар. Кейбіреулер тіпті ондықпен өмір сүріп, қалған тоғыз ондығын Иемізге беруге мүмкіндігі бар шығар.
5. ЖОМАРТТЫҚ
Пропорционалды садақа берумен байланысты тағы бір қағида бар, ол – жомарттық қағидасы. Садақа сараңдықпен немесе мәжбүрлі түрде берілмеуі керек: «Әркім өз жүрегінде шешкенін берсін, еріксіз немесе мәжбүрлі түрде емес, өйткені Құдай қуанышты садақа берушіні сүйеді» (2 Қорынттықтарға 9:7). Мұнда қолданылған «қуанышты» деген грек сөзі бізге ағылшын тіліндегі «hilarious» сөзін береді. Бұл кез келген нәрсені істеуге дайын қуаныштылықты білдіреді. Ешқандай тартыншақтық жоқ. Құдайдың Өзі осылай бермей ме?
Өз Ұлын аямаған, бірақ Оны бәріміз үшін берген Ол, Онымен бірге бізге барлық нәрсені еркін бермей ме? (Римдіктерге 8:32) Тағы да, біз сүйіспеншілік пен берудің тығыз байланысты екенін көреміз. Біздің Құдайға беруіміз Құдайға деген сүйіспеншілігімізден туындайды. Ол қуанышпен жасалуы керек.
Жесір әйелдің «екі тиын» бергенін тағы бір рет ойлаңыз. Оның тек екі кішкентай тиыны болды, және олардың бірін өзінің қажеттіліктері үшін сақтап қалуы мүмкін еді. Ол кедей еді. Жесір ретінде оны кім қамтамасыз етер еді? Оның жағдайында бір тиын беру өте жомарттық болар еді – бірақ ол екеуін де берді. Қандай жомарттық үлгісі – ештеңені жасырмау!
ҚАЗЫНАНЫҢ ЖАНЫНДА ОТЫРУ
Қазынаның қарсы алдында отырған Ол әлі де сол жерде отыр. Біздің Иеміз бен Ұстазымыз біздің әмияндарымызды өлшейді. Өміріңізде қай кітаптың ең үлкен билігі бар – Құдайдың кітабы, Киелі кітап па, әлде өзіңіздің банк кітабыңыз ба? Біз үшін барлығын берген Оны тағы бір рет ойлаңыз. Біз барлығын қарыздар болған Ол үшін қуана жұмсайық және жұмсалайық.
Біздің садақа беруіміз туралы не айтасыз? Павелдің үндеуін есімізге түсірейік: «Бұл ізгілікте де мол болыңдар» (2 Қорынттықтарға 8:7).
