Ысқақтың әкесі Ыбырайым Құдайға мойынсұнып, отбасын тамырымен қопарып, белгісіз жерге кетті. Салыстырмалы түрде, Ысқақ жағдайларға бағынышты, көңілсіз өмір сүрді. Оның сұрықсыз және орташа өмір салтына қарамастан, Ысқақтың өмірі Құдаймен қарым-қатынастың көптеген мысалдарына толы, ол туралы сол кезде өте аз белгілі болған.
Өміршеңдік пен сенімге толы Ыбырайым 75 жасында Құдаймен кездесті. Құдай оған қартайған шағында ұл туатынын ғана емес, сонымен қатар Ыбырайым баратын жерді иемденетін қуатты ұлттың алғашқысы болатынын уәде етті. Және оның ұрпақтары арқылы барлық ұлттарға бата келеді (Жаратылыс 12:1-8).
Ыбырайым уәде етілген ұлын тағы 25 жыл күтті. Уақыт өте келе ол алаңдап, бедеу әйелінің кеңесімен Құдайдың уәдесін өз жолымен орындауға тырысты (Жаратылыс 16). Бұл заңсыз жоспар сәтсіздікке ұшырады, және Ыбырайымның ұрпақтары оның салдарын әлі күнге дейін тартып келеді. Ыбырайым 99 жаста болғанда, Иеміз оған келесі жылы Сараның, одан бірнеше жас кіші, оған ұл туатынын айтты (Жаратылыс 18:1-15). Мұны естіген Сара күлді, өйткені ол бала туу жасынан әлдеқашан өткен болатын. Иеміз оны осы сенімсіздік күлкісі үшін сөкті, ол кейіннен олардың ұлының туылуындағы қуаныш күлкісіне айналды, оның аты Ысқақ «күлу» дегенді білдіреді.
Ыбырайымның сенімі сыналды
Ысқақ шамамен 12 жаста болғанда, Құдай Ыбырайымға қайта көрініп, оның сенімін шектен тыс сынады: «Құдай айтты: «Ұлыңды, жалғыз ұлыңды, сүйікті Ысқағыңды ал да, Мория аймағына бар. Мен саған айтатын таулардың бірінде оны өртеу құрбандығы ретінде шал» (Жаратылыс 22:2). Біз Ыбырайымның Құдайды сұрағанын көрмейміз, бірақ оның мойынсұнуы арқылы көрсетілген сенімін көреміз: «Келесі күні таңертең Ыбырайым ерте тұрып, есегін ерттеді. Ол өзімен бірге ... ұлы Ысқақты алды. Өртеу құрбандығы үшін жеткілікті отын кескен соң, ол Құдай айтқан жерге бет алды» (Жаратылыс 22:3-4).
Ыбырайым мен Ысқақтың осы оқиғасын бақылай отырып, біз Мәсіхтің – әлемнің Құтқарушысы болатын уәде етілген Мәсіхтің ең таңғажайып суреттерінің бірін көреміз. Ыбырайым сүйіспеншілікке толы Әкені бейнелейді, Өзінің сүйікті Ұлын қасиетті және әділ Құдайдың талабын орындау үшін құрбандыққа береді (1 Жохан 4:10). Ысқақ бағынышты және мойынсұнғыш Ұлды бейнелейді, Өз өмірін Құдайдың қамтамасыз еткен Қозысы ретінде беруге дайын. Олар тауға көтерілгенде, Ысқақ әкесінен сұрады: «От пен ағаш мұнда ... бірақ өртеу құрбандығына арналған қозы қайда?» Ыбырайымның жауабы пайғамбарлық болды: «Құдай Өзі өртеу құрбандығына арналған қозыны қамтамасыз етеді, ұлым» (Жаратылыс 22:7-8). Оның сөздері Құдайдың құтқару жоспарын бейнелейді, ол Құдайдың Қозысы, Иса Мәсіхтің келуімен орындалды, Оның өлімі біздің кешіріміміз бен Қасиетті Құдаймен татуласуымыздың негізі болып табылады: «Жохан Исаның өзіне қарай келе жатқанын көріп, айтты: «Міне, әлемнің күнәсін жоятын Құдайдың Қозысы!» (Жохан 1:29).
Ысқақтың әкесі оны құрбандық үстеліне байлағанда, оның ешқандай теріс реакциясын оқымаймыз; Құдай Ыбырайымды Ысқақты өлтіруден тоқтатқаннан кейін не айтылғанын да білмейміз. Бұл қорқынышты болса керек, бірақ Ысқақ бағынышты болды, ал Ыбырайым Құдайға адал болды. Ысқақ Құдайдың дауысын естіді, Ол: «Балаға қол тигізбе ... Енді мен сенің Құдайдан қорыққаныңды білемін, өйткені сен Менен ... жалғыз ұлыңды аямадың» (Жаратылыс 22:11-12) деп шақырды. Бұл Ысқақтың Құдайдың дауысын алғаш рет қатты естіген кезі болса керек, және бұл оның есінде мәңгілікке қалар еді. Құдайдың уәдесінің ұлы ретінде, Ыбырайымға берілген уәделер Ысқаққа жылдар өткен соң расталды (Жаратылыс 26:2-6).
Ысқақ әйел алады
Ысқақ қартайған анасына жақын болды және отыздан асқанша үйде тұруға қуанышты болды. Сара 127 жасында қайтыс болғанда, ол қатты қайғырды, және тек 40 жасында әкесі оған әйел алып бергенде ғана жұбаныш тапты. Ыбырайымның мұны істеуі әдеттен тыс емес еді.
Көршілес ханаандықтардың пұтқа табынушылығы мен күнәсін біле тұра, ол қызметшісін өз еліне Ысқаққа лайықты әйел табу үшін жіберді (Жаратылыс 24). Қызметшінің нақты нұсқаулары болды және Ыбырайымның туыстары тұратын жерге барды. Қала сыртындағы құдық басында демалып отырып, ол дұға етіп, Иемізден әйелдің кім болатынын, оның көзқарасы мен көмектесуге дайындығы арқылы көрсетуін сұрады. Ребекка құдықтан су алуға келгенде, ол одан су сұрады. Ол оған су беріп қана қоймай, түйелерін суаруды ұсынды, осылайша қызметшінің Иемізге көрсеткен белгісін орындады (Жаратылыс 24:18-19).
Біз жиі Құдайдан бағыт пен көмек сұрамай, істерді өз қолымызға аламыз. Содан кейін, істер дұрыс болмағанда, біз дұға етеміз. Пауыл тесалоникалықтарға «үнемі дұға етіңдер» деді (1 Тесалоникалықтарға 5:17). Біз Құдаймен үнемі байланыста болуымыз керек және Оны өміріміздің әрбір жағдайына қатыстыруымыз керек. Бұл біз үшін үйренуге және қолдануға маңызды сабақ.
Ыбырайым Ысқақтың өз халқының отбасынан біреуге үйленуіне мұқият болғаны сияқты, бүгінгі сенушілер де Құдай отбасынан өмірлік серік іздеуі керек. «Сенбейтіндермен тең емес қамытқа түспеңдер ... сенушінің сенбейтін адаммен не ортақ нәрсесі бар?» (2 Қорынттықтарға 6:14-15 RSV). Ребекка қызметшімен бірге баруға келісті, және күңдерімен бірге Ханаанға Ысқаққа тұрмысқа шығу үшін жолға шықты. Бізге сол кездегі үйлену тойының әдет-ғұрыптары туралы көп айтылмайды, бірақ мынаны айтады: «Ысқақ оны анасы Сараның шатырына әкелді ... және ол оның әйелі болды, және ол оны сүйді. Осылайша Ысқақ анасының өлімінен кейін жұбаныш тапты» (Жаратылыс 24:67).
Ысқақтың өмірінде көп динамизмді көрмейміз. Ол басқалар оған не жоспарласа да, қабылдауға қуанышты сияқты көрінді. Бұл оның дисфункционалды отбасының әкесі ретінде болған кейбір проблемаларын түсіндіруі мүмкін. Ата-ана ретінде біз шешімді болуымыз керек, әсіресе үйдің рухани стандарттарын белгілегенде.
Ысқаққа отбасы
Ребекканың бедеулігі Құдайдың Ыбырайымға Ысқақ арқылы берген уәдесін орындауға кедергі болды. Ребекка алаңдағаны сөзсіз, өйткені Ысқақ олардың балалы болуы үшін дұға етті. Және жауап тез келді, өйткені бізге сол аятта «ЖАРАТҚАН ИЕ оның дұғасын қабыл алды, және оның әйелі Ребекка жүкті болды» деп айтылған (Жаратылыс 25:21). Ысқақ Құдайдың еркіне сәйкес дұға етті және тез жауап алды (1 Жохан 5:14-15). Ребекка жүкті болып қана қоймай, оның ішінде екі «сәби итерісті», бұл оны Құдайдан: «Неге бұл маған болып жатыр?» деп сұрауға мәжбүр етті (Жаратылыс 25:22). Егер бұл Оның еркін білуге деген шынайы тілекпен болса және бүлікшіл рухпен емес болса, Құдайдан «неге» деп сұрауда ешқандай жамандық жоқ.
Ребеккаға оның құрсағында екі ұлт бар екені, екеуінің арасында проблемалар болатыны және үлкені кішіге қызмет ететіні айтылды. Ребекканың кіші Яқыпты жақсы көріп, оған тұңғыштың батасын алуға алдап көмектескенінің себебі осы ма? Тұңғыш Есау аңшы және далада өмір сүретін адам болды. Яқып Есаудың физикалық қабілеттеріне тең келе алмады, бірақ өте табанды табиғаты болды және қалағанын алу үшін ақыл-ойын қолданды. Бұл тіпті туылған кезде де көрінді, ол ағасының өкшесін ұстап шықты (Жаратылыс 25:26).
Ысқақтың отбасындағы фаворитизм қайтымсыз қақтығысқа әкелген нақты проблемаға айналды. Ысқақ аңшы Есауды жақсы көрді, ол үйге дәмді жабайы аң әкелді (Жаратылыс 27). Кейбір әкелер спортқа жақсы баланы жақсы көреді, ал оқуға құмар баланы елемейді. Кейбір аналар тамақ пісіруді және үй шаруасына көмектесуді жақсы көретін баланы қуантады, бірақ оқуды, зерттеуді және достарымен уақыт өткізуді жақсы көретін балаға онша көңіл бөлмейді. Ата-аналар бір баланы екіншісінен артық көргенде, олар проблема іздейді. Ысқақтың Ребекканың Яқыпты жақсы көретінін және оның Есауды жақсы көретінін түсінген-түсінбегенін білмейміз, бірақ ол әр баланы тең сүю стандартын орнатуы керек еді және әйелінің де солай істегеніне көз жеткізуі керек еді. Барлық отбасы мүшелері кейіннен өз әрекеттерінің салдарын тартты.
Ребекка Яқыпты қартайған және көзі нашар көретін әкесін алдап, оны Есау деп ойлатуға көндірді, осылайша тұңғыштың мұрасын алу үшін. Амал іске асты, бірақ Есау шындықты біліп, Яқыпты өлтіремін деп қорқытты. Ысқақ жағдайдың қаншалықты нашар екенін тіпті түсінген жоқ. Яқыптың өмірін сақтау үшін Ребекка Ысқақты тағы да алдап, оның әлсіздігін пайдаланды, Есаудың бағынбайтын ханаандық әйелдерін кінәлап, Яқыптың ағасының үйіне барып, туыстарынан әйел табуын ұсынды. Ысқақ әкесінің неге өз туыстарынан әйел алғанын есіне түсіріп, келісті. Ребекка Яқыпты қорғау үшін жасаған бұл айла-шарғының салдарынан зардап шекті және оны ешқашан қайта көрмеді.
Әкесінің ізімен
Ашаршылық болды, және Ысқақ Мысырдан тамақ іздеуді ойлады (Жаратылыс 26). Алайда, Иеміз оған Мысырға қайтпауды бұйырды, сондықтан ол Абимелек патша болған Герарға барды. Ол жерде ол Ыбырайымның Мысырда жасаған қателігін қайталады. Ребекка әдемі болғандықтан, Ысқақ Абимелек оны әйелдікке алып, оны алу үшін өзін өлтіруі мүмкін деп қорықты. Ол філістірліктерге оның қарындасы екенін айтты. Ысқақ өзін қорғау үшін Ребекканы басқа еркекке құрбан етуге дайын болғанда, Ребекканың оны алдаудан тартынбағаны таңқаларлық емес. Жаңа Өсиеттегі бұйрыққа қандай қарама-қайшылық: «Күйеулер, әйелдеріңді сүйіңдер, дәл Мәсіх Шіркеуді сүйіп, Өзін оның үшін бергендей» (Ефестіктерге 5:25). Өкінішке орай, бүгінде біз дәл осындай өзін-өзі сүюдің, тіпті сенушілер арасында да бар екенін көреміз. Жұбайлардың өзімшілдігі соншалықты айқын, жұптар қорқынышты жылдамдықпен ажырасып жатыр. Ысқақтың жағдайында Құдай араласып, Ребекканы қорғады, бірақ ол күйеуінің сол кездегі сүйіспеншілікке толы қамқорлығының жоқтығын ешқашан ұмытпады. Бұл оның Ысқақ қартайған және әлсіз болған кездегі оған деген бөлінген адалдығын және күйеуін алдап, оның Есауға бата беру жоспарына қарсы әрекет етуге дайындығын түсіндіруі мүмкін.
Маңызды оң жағы
Алайда, Ысқақ біз үлгі алуымыз керек бір нәрсе жасады: «Ысқақ әкесі Ыбырайымның кезінде қазылған, філістірліктер Ыбырайым қайтыс болғаннан кейін бітеп тастаған құдықтарды қайта ашты, және оларға әкесі берген аттарды берді» (Жаратылыс 26:18). Ысқақ әкесінің үлгісімен әрекет етті. Ол өз отбасы мен қызметшілерінің сергітетін сумен қамтамасыз етілуіне тәуелді екенін білді. Жазбадағы су Құдай Сөзінің (Ефестіктерге 5:26, Титке 3:5-6) және Киелі Рухтың ішкі күшінің (Жохан 7:37-39) иллюстрациясы болып табылады. Ысқақтың әкесі қазған құдықтарды қайта қазу біз үшін тамаша үлгі. Әр ұрпақ сол сергітетін судан пайда алу үшін Сөзді зерттеуі керек.
Рухтың жетекшілігімен Сөзді ашу (Жохан 14:26; 16:13-15) батаға әкеледі. Ысқақ құдықтарды қайта қазғаннан кейін, Иеміз Ыбырайымға берген уәделерін растады – және Ысқақ мойынсұнуы үшін бата алды. «Сол түні ЖАРАТҚАН ИЕ оған көрініп, айтты: «Мен сенің әкең Ыбырайымның Құдайымын. Қорықпа, өйткені Мен сенімен біргемін; Мен саған бата беремін» (Жаратылыс 26:24). Біз де Сөзді ашып, оның Мәсіхті тануға деген шөлімізді қандыруына мүмкіндік бергенде, Құдайдың батасын күте аламыз.
