Шомылдырушы Жақия Құдай берген бұл аянды жариялады, бірақ Иеміз Иса Мәсіхтің қозы ретінде ұсынылуы «әлемнің негізі қаланбай тұрып алдын ала белгіленген» (1 Петір 1:18-20). Аян 13:8-де Оның, Қозы ретінде, «әлемнің негізі қаланғаннан бері сойылған» деп қаралғаны айтылады. Бұл қымбатты шындықтар Жаратылыс 1-ден Аян 22-ге дейінгі тарихты белгілеген Құдайдың алдын ала білімін көрсетеді.
Абыл ұсынған қозы
Қозы құрбандығының жоспары жасалған кезде адам әлі жаратылмаған еді, бірақ біз Құдайдың Адам мен Хауаның күнә жасайтынын алдын ала білгенін көреміз. Сондықтан құрбандық қажет болды – Құдайдың Қозысы. Ол Адам мен Хауаның екінші ұлы Абылдың Иемізге ұсынған құрбандығымен бейнеленген. Еврейлерге 11:4-те: «Иман арқылы Абыл Қабылдан гөрі Құдайға жақсырақ құрбандық ұсынды, сол арқылы ол әділ екеніне куәлік алды, Құдай оның сыйлықтарына куәлік етті», – делінген. Ол «жақсырақ» болды, өйткені құрбандық қозы болды (Жаратылыс 4:2,4). Еврейлерге жазылған аят: «...Және сол арқылы ол өлі болса да әлі сөйлейді», – деп аяқталады. Себебі оның құрбандығы Иеміз Иса туралы және «Абылдың қанынан гөрі жақсырақ сөйлейтін шашылған қан» (Еврейлерге 12:24) туралы айтты. Керісінше, Абылдың үлкен ағасы Қабыл өз еркі мен еңбегінің жемісін ұсынды. Құдай ол құрбандыққа құрмет көрсетпеді (Жаратылыс 4:4). Бұл, «Қабылдың жолы» (Яһуда 11), Құдайдың шынайы жолын: Құдайдың Қозысын және Оның төгілген қанын толық елемеу болып табылады.
Пасхаға арналған қозы
Мысырдан шығу 12:3-11-де біз Пасха қозысы және оның қалай құрбандыққа шалынуы керектігі туралы оқимыз. Ол бір үй шаруашылығына жеткілікті, мінсіз және бірінші жылғы еркек болуы керек еді. Ымыртта сойылған оның қанының бір бөлігі үйдің маңдайшасына және екі есік жақтауына жағылуы керек еді, бұл Исраилдің тұңғыштарына қауіпсіздік қамтамасыз етті. Бұл нұсқауларда біз қозының сүйектерінің сынғаны туралы ешқашан оқымаймыз – Иеміз Исаның да сүйектері сынбаған, Забур 34:20 куәландырғандай (Забур 22:17, Жохан 19:33 қараңыз). Пауыл біздің рақым күніміздегі сенушілерге жазып: «Мәсіх, біздің Пасхамыз, біз үшін құрбандыққа шалынды» (1 Қорынттықтарға 5:7) деді.
Ишая пайғамбар айтқан қозы
Ишая Иеміз Иса туралы жазды, Оның айқышқа керілмес бұрынғы соңғы сағаттарын алдын ала айтып: «Ол қысымға ұшырады және азап шекті, бірақ аузын ашпады; Ол союға апаратын қозыдай, және қырқушылардың алдында үнсіз қойдай, Ол аузын ашпады» (Ишая 53:7). Бұл пайғамбарлық Эфиопиядан келген адамның құтқарылуына себеп болды (Елшілердің істері 8:27-39).
Кейінірек Ишая 53-те біз Иеміздің ешқандай қателік жасамағанын, тіпті «Оның аузында алдау» болмағанын көреміз (9-аят). Ол «күнә үшін құрбандық» болды және «көптерді ақтайды, өйткені Ол олардың әділетсіздіктерін [күнәларын] көтереді» (10-11-аяттар). Бұл тұжырымдар Жаңа Өсиетте де кездеседі. Петір Мәсіхтің күнәсіз болғанын айтты: «мінсіз және дақсыз қозы» (1 Петір 1:19). Пауыл жазды: «[Құдай] күнә білмеген Оны біз үшін күнә етті, сонда біз Онда Құдайдың әділдігі боламыз» (2 Қорынттықтарға 5:21). Тек күнәсіз болғандықтан ғана Ол «біздің күнәларымызды Өзінің денесінде ағашта» көтере алды (1 Петір 2:24). Егер Ол күнәсіз болмаса, Ол біз үшін ештеңе істей алмас еді.
Аяндағы қозы
Иса қозы ретінде Аянда 22 рет айтылған. Бірінші сілтеме Аян 5:6-да, онда біз Қозыны біздің күнәларымыз үшін момын және азап шеккен күйде емес, билік позициясында табамыз. Алдыңғы аятта Оның «Яһуда тайпасының Арыстаны, Дәуіттің тамыры» екені айтылады. Ол жер бетіне келетін соттарды егжей-тегжейлі сипаттайтын «орамалды ашуға жеңіске жетті». Неліктен? Өйткені Ол бұл әлемді Өзінің қанымен сатып алды – Оның Жаратушы екендігінен бөлек (Еврейлерге 1:2; Қолостықтарға 1:16). Сондықтан Ол Аян 5:6-да Қозы ретінде бейнеленген. Содан кейін елші Жохан 11-12-аяттарда рухта: «Мен қарадым, және тақтың айналасындағы көптеген періштелердің, тірі жаратылыстардың және ақсақалдардың дауысын естідім; және олардың саны он мың рет он мың, және мыңдаған мыңдар болды, қатты дауыспен айтып: «Билік пен байлықты, даналық пен күшті, құрмет пен даңқты және батаны алуға лайықты сойылған Қозы!» – деді.
Аян 6-да біз Қозының мөрлерді ашқанын және соттардың басталғанын, 19-тарауға дейін жалғасқанын көреміз. Аян 7-де бізге көптеген халықтардан келген сансыз көп адамдардың құтқарылуы туралы айтылады. Бұл құтқарылғандар, 10-аятта, «қатты дауыспен: «Құтқарылу тақта отырған Құдайымызға және Қозыға тиесілі!» – деп айқайлайды. Керісінше, Құдайдан сот шеккендер таулар мен жартастардан өздеріне құлап, оларды «Тақта отырғанның жүзінен және Қозының қаһарынан» жасыруды өтінеді (Аян 6:15). Иеміз Иса бұл туралы Лұқа 23:30-да, Оны айқышқа апарған кезде пайғамбарлықпен айтқан.
Аян 14:1-де Қозы «Сион тауында тұрғаны, және Онымен бірге жүз қырық төрт мың адам, маңдайларына Әкесінің аты жазылған» көрінеді. Кейінірек, 19 және 20-тарауларда біз сол адамды Патшалардың Патшасы және Иелердің Иесі ретінде 1000 жыл бойы билік еткенін көреміз, бұл «уақыт» деп аталатын кезеңді аяқтайды.
Аян 21 «қасиетті Иерусалимнің» (10-аят) аспаннан түскенін сипаттайды. Бұл қала Қозының әйелі деп аталады. Мұнда бізде «Құдіретті Иеміз Құдай және Қозы» ғибадатхана ретінде (22-аят) және қаланың қабырғасы «он екі іргетасқа салынған, және оларда Қозының елшілерінің аттары» болған (14-аят). «[Қалада] күннің немесе айдың жарқырауына қажеттілік болмайды, өйткені Құдайдың даңқы оны жарықтандырды. Қозы оның жарығы» (23-аят). Содан кейін, Аян 22-де біз Қозының Құдай тағының бір бөлігіне ие болғанын табамыз (1,3-аяттар).
Қарастырылуы мүмкін басқа да көптеген үзінділер болса да, біз Аян 21:27-ге қарап көрейік, онда Иемізбен мәңгілік өмірді тек «Қозының Өмір кітабына жазылғандар» – сенушілер ғана тамашалайтыны айтылады. Бұл Оның айқыштағы өлімі арқылы құтқарылған адамдар. Басқалардың бәрі, есімдері «Өмір кітабына жазылмағандар [от көліне] тасталады» (Аян 20:15). Біз «әлемнің күнәсін жоятын Құдайдың Қозысын көрейік!»
Қозыны көріңдер, Оның жарылған қабырғасынан аққан қымбатты қаны, Құдаймен біздің бейбітшілігімізді орнатуға күші болды, және бір дақты да қалдырмады. Оған, сонда, біздің әндеріміз көтерілсін, Ол соншалықты төмен түсті: Мәсіхке, Қозыға, күнәкардың Досына, үздіксіз мадақтар ағылсын. —Уильям Троттер (1818-1865)
