Екі ұл туралы екі мысал Шынайы қабылдау және мойынсұнғыш қызмет
Інжілде екі ұлы бар әке туралы екі мысал бар. Біріншісі, әдетте «Адасқан ұл туралы мысал» деп аталады, оны Иса салық жинаушылар, күнәкарлар, фарисейлер және Заң мұғалімдерінен тұратын аралас топқа айтқан. Иса күнәкарлармен араласқаны үшін сынға алынды. Осы мысал арқылы Ол Өзінің әрекеттері Әкесінің жүрегімен үйлесімді екенін көрсетті. Екінші мысал жүзімдікте екі ұлы бар әке туралы. Иса оны бас діни қызметкерлер мен халықтың ақсақалдары кіретін аралас топқа айтты. Осы мысал арқылы Иса діни адамдар мойынсұну туралы айтып жатқанда, салық жинаушылар мен жезөкшелер шын мәнінде мойынсұнып, тәубе етіп жатқанын көрсетті. Бұл мысалдар еврей тыңдаушыларына арналған болса да, олар шынайы қабылдау процесін және мойынсұнғыш қызметтің қажеттілігін көрсетеді. Толығырақ қарастырайық.
Адасқан ұл туралы мысал – Лұқа 15:11-32
«Адасқан» термині ысырапшыл дегенді білдіреді. Бұл мысалдың әдеттегі атауы кіші ұл мұрасын ысырап еткендіктен таңдалған. Бірақ бұл мысалда кіші ұлдан басқа да маңызды кейіпкерлер бар, және ысырапшылдық оның орталық тақырыбы емес. Кейбір жақсы атаулар ұсынылған, мысалы, «Сүйіспеншілікке толы Әке туралы мысал» немесе «Жоғалған ұлдар туралы мысал». Бұл оқиғадағы әке екі ұлын да жақсы көргені анық, және әрқайсысының өз мәселесі болды.
Кіші ұл: Дүниелік күнәкар
Кіші ұл үйіндегі күнделікті өмірден жалықты. Шектеусіз «өз бастығы болу» идеясы оған ұнады. Ол өз құқықтарын талап етіп, ләззат пен қанағат іздеуге аттанды. Оның көзқарасы адам жүрегінің қайғылы, бірақ шынайы көрінісі. Табиғатымыз бойынша біз өзімшілміз. Бізге не істеу керектігін айтқанды ұнатпаймыз.
Ләззаттар біздің үміттерімізді сирек ақтайды. Қызығушылық басылғанда, біз қайтадан шөлдегенімізді сеземіз. Кіші ұл сияқты, біз басқа тәжірибенің артынан жүгіреміз. Кейбіреулер бұл таяз өмірді қабылдап, өлгенше солай өмір сүреді. Бұл мысалда кіші ұл ақыры ауыр дағдарыстың ортасында оянады – ол банкрот, жалғыз және аш. Біз тағы да ояну үшін дағдарысты қажет ететін адам жүрегінің шынайы көрінісін көреміз. Ол есін жиғанда: «Әкемнің жалдамалы жұмысшыларының қаншасында артық тамақ бар, ал мен мұнда аштан өліп жатырмын! Мен жолға шығып, әкеме қайтып барамын да, оған айтамын: «Әке, мен көкке қарсы және саған қарсы күнә жасадым. Мен енді сенің ұлың деп аталуға лайық емеспін; мені жалдамалы жұмысшыларыңның бірі сияқты ет». Сөйтіп, ол тұрып, әкесіне барды» (Лұқа 15:17-20).
Иеміз сіздің өміріңізде қандай да бір дағдарысқа жол берді ме? Сіз өзіңіздің бостығыңызды, күнәкарлығыңызды сезінесіз бе? Қабылдау «сенім дұғасын» қайталаудан артық. Шынайы қабылдау үмітсіздік сезімінен басталады. Біз күнәкар екенімізге және Қасиетті Құдайды ренжіткенімізге сенімдіміз! Бұл тәубеге әкеледі. Кіші ұл сияқты, біз бұрылып, кінәмізді мойындап, мейірімділік үшін Әкенің құшағына тастаймыз. Сонда ғана біз бұл жас жігіт тапқан нәрсені бастан кешіреміз: әке ашулы емес, дегенмен оның толық құқығы бар. Әке айқайлайды: «‘Семіз бұзауды әкеліп, сойыңдар. Той жасап, тойлайық. Өйткені менің бұл ұлым өлі еді, қайта тірілді; ол жоғалған еді, табылды’. Сөйтіп, олар тойлай бастады» (15:23-24).
Тәубе еткен ұлдың жалғыз оралғанын ескеріңіз. Ол жезөкше достарымен немесе шошқалармен бірге үйге қайтқан жоқ. Ол әкесінің үйіне оралу үшін келіссөз жүргізуге немесе қандай да бір алғышарттар қоюға тырысқан жоқ. Шынайы тәубе сынғандыққа және кішіпейілдікке әкеледі. Уақыт өте келе ол өзгерген өмірде табиғи түрде көрінеді.
Үлкен ұл: Діни күнәкар
Иса бұл мысалды айтқанда, үлкен ұл фарисейлер мен Заң мұғалімдерін бейнеледі. Ол әкесінің егістігінде жұмыс істеумен айналысты. Бүгінде ол діни адамдарды, Құдай үшін және өз діндестері үшін бірдеңе істеуге тырысатындарды бейнелеуі мүмкін. Әрине, оның әкесінің егістігінде жұмыс істегені жақсы. Бірақ кіші інісі сияқты, оның да ауыр мәселесі болды: оның жүрегі дұрыс емес еді. Үлкен ұл қате себеппен жұмыс істеді, өзін басқалармен салыстырды және өзінің қаншалықты жақсы жұмыс істеп жатқаны туралы тым оптимистік көзқараста болды: «Осы жылдар бойы мен саған құл болып жұмыс істедім және ешқашан сенің бұйрықтарыңа қарсы келмедім. Бірақ сен маған ешқашан жас ешкі де бермедің, мен достарыммен тойлай алар едім» (15:29). Бұл ұл әкесінің жанында тұрса да, әкесінің жүрегін бөліскен жоқ. Оның арманы әкесімен емес, «достарымен» тойлау еді. Әкесі бақытты және қуанышты болғанда, үлкен ұл ашулы және ренжіген болды. Бұл рақымсыз христиандықтың қайғылы көрінісі. Біз көктегі Әкеміз қуанғанда қуанамыз ба? Әрқашан ба?
Біздің діни жүрегіміз алдамшы. Әкенің егістігінде көп жұмыс істегеніміз – еркіндігімізді шектеп, құрбандықтар шалғанымыз – ар-ожданымызды тыныштандырады. Біз Әкенің бізді соншалықты көп жұмыс істемейтіндерден артық сүюі керек деп сезіне бастаймыз. Біз тіпті босаңсыған немесе басқаша жұмыс істейтіндерді аздап сынай бастауымыз мүмкін. Жылдар өткен сайын, біз қалай жұмыс істеу керектігін білеміз деп ойлай бастаймыз. Әкенің және егістіктің пайдасы үшін, біз айналамыздағылар үшін бірнеше «ереже» жасаймыз. Біз Әкені шын мәніндегіден қатаң етіп көрсетеміз, және көп ұзамай біз Әке қуанғанда қуанбайтынымызды байқаймыз!
Неліктен үлкен ұл үйге кіріп, інісімен және әкесімен тойлаудан бас тартты? Өйткені ол рақымды емес, әділдікті қалады. Кіші ұл қайта қабылданбас бұрын жазалануы керек еді. Ол тәубесінің жемісін көрсеткенше оған сенуге болмайды. Тойға қатысу оның кіші інісіне қате хабар жіберер еді. Ол өзі әділетсіз деп санаған нәрсемен байланысты болар еді. Тіпті әкесінің өтініші де оның ойын өзгерткен жоқ. Құдайдың рақымына шұғыл қажеттілігі жоқ адамдар әкенің әрекеттерін қате түсіндіреді. Бұл тым арзан, тым оңай көрінеді. Біз Құдайдың жұмыс істеу тәсілімен келіспегенде, біреу тәубе етіп, кешірім сұрап, қабылданғысы келетінін білдіргенде, Оның қуанышын бөлісу қиын.
Мен Әкеміз көптеген адамдарға, жобаларға, жағдайларға – тіпті Ол толық келіспейтіндерге де Өзінің батасын жаудыратынын білдім! Егер Ол бата беруден бұрын кемелділікті күтсе, Ол ешқашан ешқайсымызға бата бермес еді! Біздің Әкеміз жүрегіміздің дұрыс екенін біледі. Оның рақымы сондай, Ол тек бата беріп қана қоймай, жақсартуға әлі көп орын болса да тойлайды! «Біз тойлап, қуануымыз керек еді, өйткені сенің бұл інің өлі еді, қайта тірілді; ол жоғалған еді, табылды» (15:32). Бұл өзімшілдік емес. Біз Киелі кітапқа негізделген, қасиетті және мойынсұнғыш христиандар болғымыз келеді. Бірақ жетіспейтін нәрселер Иеміздің істеп жатқан істерін тойлауға кедергі болмасын. Әкеңізге қосылыңыз және кемшіліктер мен ықтимал қиындықтарды көрсеңіз де қуануды үйреніңіз.
Екі ұл туралы мысал – Матай 21:28-32
Құтқарылу – бұл сыйлық. Біз тәубе етіп, өмірімізді Иемізге бергенде, біз кешіріліп, бірден Құдайдың балалары боламыз. Біз бұл құтқарылуға өз істерімізбен үлес қоса алмаймыз; біз кішіпейілдікпен сенеміз және қабылдаймыз. Бірақ біздің қабылдауымыздан кейін істелетін жұмыс бар! «Бір адамның екі ұлы болды. Ол біріншісіне барып: «Ұлым, бүгін жүзімдікке барып жұмыс істе», – деді» (21:28). Бұл шақыру қарым-қатынасқа негізделген – әке ұлынан сұрады. Бұл ұсыныс емес, бұйрық болды. Ол жұмысты қамтыды және «бүгін» деген шұғылдық дәрежесі болды. Бұл мысалдың сабақтары бүгінгі әрбір христианға қатысты.
Бірінші ұл: Жұмыс істейтін христиан
Бірінші ұл әкесінің шақыруына қалай жауап берді? «‘Мен бармаймын’, – деп жауап берді, бірақ кейін ойын өзгертіп, барды» (21:29). Бұл ұлдың бас тартуына қандай себептер болуы мүмкін? Неліктен біз кейде Иеміздің жұмысын істеуден бас тартамыз?
- Билік: Ол ешкімнің оған не істеу керектігін айтқанын ұнатпады. Оның өз идеялары болды.
- Тапсырма: Ол жүзімдіктерде жұмыс істегенді ұнатпады. Ол құрметтірек жұмысты қалар еді.
- Қарым-қатынас: Мүмкін ол әкесімен жақсы қарым-қатынаста болмаған шығар, ал қарым-қатынассыз мойынсұнуға деген ықылас болмайды.
- Күн тәртібі: Ол әкесінің жүзімдігінде жұмыс істеуге тым бос емес еді.
- Әріптестер: Ол жүзімдікте жұмыс істеген басқаларды ұнатпады.
- Күмәндер: Әкесінің сөздерінің жасырын мағынасы болуы мүмкін бе?
Себебі қандай болса да, ол «жоқ» деп айтып, кетіп қалды. Жүзімдіктің жанынан өтіп бара жатып, жұмысшыларға деген үлкен қажеттілікті және әкесінің көзіндегі көңілсіздікті көргенде, ол қайта ойланды. Бізге «кейін» ол ойын өзгертіп, барды деп айтылады.
Сіз Әкеміздің жүзімдігінің қандай да бір аспектісінде жұмыс істеуге шақыруға қарсылық көрсеттіңіз бе? Ол сізді жазғы лагерьде көмектесуге, Інжіл әдебиетін таратуға немесе жаңа көршіге баруға шақырып жатыр ма? Христиандық қызмет мойынсұнуды, өз талғамдарымызды, идеяларымызды және пікірлерімізді жоққа шығаруды қамтиды. Әкеміздің «Ұлым, бар» дегенін естігенде, біз баруымыз керек. Ол «Жүзімдікте жұмыс істе» дегенде, біз «Иә, Ием» деп айтуымыз керек. Ал Ол «бүгін» дегенде, біз болашақ туралы армандауды тоқтатып, әрекет етуіміз керек!
Екінші ұл: Сөйлейтін христиан
Әке екінші ұлына дәл сол өтінішпен барды. Ұлдың бастапқы жауабы әкесіне қуаныш сыйлаған болуы керек: «‘Иә, мырза’, – деді, бірақ бармады» (21:30). Күн өткен сайын әкенің күлкісінің көңілсіздікке айналғанын көресіз бе?
Бұл екінші ұлдың мінез-құлқы өздігінен, импульсивті христиандар туралы айтады; шынайырақ айтсақ, ол біздің қызмет етуге шақыруға тез «иә» деп айтып, бірақ ешқашан оны іс жүзінде орындауға келмейтін кездеріміз туралы айтады. Мүмкін сіз оған қай жерде, қандай бағамен болса да, өміріңіздің соңына дейін мойынсұнуға және онымен бірге жүруге шынайы уәде берген эмоционалды сәттерді есіңізде шығар! Неліктен екінші ұл «иә» деп айтып, бірақ кейін келмеді? Кейбір мүмкіндіктерді қарастырыңыз:
- Шынайылық: Ол әкесін қуанту үшін иә деді, бірақ шын мәнінде оны айтқан жоқ.
- Бейне: Ол иә деді, тыңдап тұрғандар оны мойынсұнғыш және ынтымақтас ұл деп ойласын деп.
- Құрбандық: Ол бастапқыда оңай жұмыс болады деп ойлады, бірақ тапсырманың қиын екенін көргенде, ойын өзгертті.
- Әлеуметтік: Ол кейін басқа інісінің бармайтынын естіді. Олсыз жұмыс онша қызықты болмайды. Сондықтан ол бармауға шешім қабылдады.
- Әділеттілік: Оның інісі жұмыс істемей, өзінің жұмыс істеуі әділетсіз болар еді.
Осы себептердің кез келгенімен өзіңізді сәйкестендіре аласыз ба? Бірінші ұлдан айырмашылығы, екінші ұлдың өкінгені, тәубе еткені немесе ойын өзгерткені туралы айтылмайтынын (21:29) атап өткен жөн. Бізге тек оның бармағаны туралы айтылады (21:30). Егер бұл кемшілік маңызды болса, онда жүзімдікке бармаудың кейбір себептері мыналар болуы мүмкін:
- Басымдықтар: Ол бос адам еді. Ол жүзімдікке барар жолда басқа жақсы жұмыстарды істеуге тырысты, содан кейін уақыты немесе күші таусылды.
- Уақыт: Мүмкін ол жаңбыр қаупінің өтуін күткен шығар. Идеалды сәт ешқашан келмеді, бірақ ол әлі де кейінірек көмектесуді байыпты түрде қарастырды.
- Ұмытшақтық: Ол алаңдап, әкесі мен жүзімдікті ұмытып кетті.
- Тұрақтылық: Көпшілігіміз сияқты, ол айтқанын істеуге шынымен ниетті болды. Сөйлеу әрқашан жұмыс істеуден оңайырақ.
Мүмкін бұл бізді Әкеміздің жүзімдігінде жұмыс істеуге шақыруына мойынсұнудан сақтайтын себептер шығар. Бас діни қызметкерлер мен халықтың ақсақалдарына бұрылып, Иса олардан сұрады: «‘Екеуінің қайсысы әкесінің қалағанын істеді?’ ‘Біріншісі’, – деп жауап берді олар. Иса оларға: ‘Шынын айтамын, салық жинаушылар мен жезөкшелер Құдай Патшалығына сендерден бұрын кіреді’, – деді» (21:31). Мәсіхтің сот тағында әрқайсымыз «денеде болған кезде істеген істері үшін тиістісін аламыз» (2 Қорынттықтарға 5:10). Егер сіз әлі тірі болсаңыз, Оның жүзімдігінде әлі де істелетін жұмыс бар. Бүгін не істей аласыз?
Сіз өзіңізді сәйкестендіресіз бе?
Бұл екі мысалдың әрқайсысы ұқсас мүмкіндіктерге әртүрлі жауап беретін екі ұл туралы. Біреуі, кішіпейіл жүрекпен, әкесінің кешірімі мен мейірімділігін тамашалайды. Екіншісі, өзін-өзі әділ санаған жүрекпен, әкесінің рақымдылығына қарсылық білдіреді. Біреуі, біраз ойланғаннан кейін, әкесінің жүзімдігінде жұмыс істейді. Екіншісі әлі де баруға қолайлы сәтті күтіп отыр!
Осы төрттің кез келгенімен өзіңізді сәйкестендіресіз бе? Егер сіз Құдайдың баласы болсаңыз, Оның шақыруы сізге де арналған: «Ұлым, бүгін жүзімдікке барып жұмыс істе».
