Құлшылық деген не?
Құлшылық тақырыбындағы барлық Жазбаларды қарастырғанда, оларды былайша қорытындылауға болады: Құлшылық – Құдайдың кім екенін және не істейтінін мойындау, Құдайдың Өзіне бағытталған. Бұл мойындау жүректен болуы керек – тек сыртқы механикалық діни әрекеттер емес. Құдайды сүймей, Оған құлшылық ету мүмкін емес. Мойындау сөзбен немесе өмірмен болуы мүмкін. Яғни, Оның кім екені және не істейтіні үшін Құдайға ауызша мадақ пен алғыс айту, немесе мұндай мойындауда жасалған сөзсіз істер болуы мүмкін.
Мысалы, мазаққа қарамастан, моральдық стандарттарын төмендетуден бас тартқан христиан Иемізге құлшылық етеді. Ол өз өмірімен Құдайға Оның қасиеттілік стандарттарын мойындайды. Ащылықсыз, басқалар трагедия деп атайтын нәрсені Құдайдан қабылдаған христиан да Иемізге құлшылық етеді. Ол Құдайға Оның егемендігін және өмірге деген талаптарын мойындайды. Сөзсіз құлшылық Құдайға жексенбі күні таңертең тек дұғалар мен мадақтарды айтудан гөрі әлдеқайда қолайлы (Ишая 1:10-17). Әрине, идеал – барлық сөздеріміз бен әрекеттерімізді өмірдің сынағында да, шіркеуде де құлшылықпен сипаттау. Құлшылық христиан өміріндегі бірнеше санаттың бірі ғана емес. Ол христиан өмірінің жалпы қосындысы болуы керек.
Марқа 14:3-9-дағы әйелдің Иемізді майлауы туралы әңгімеде құлшылықтың әртүрлі аспектілері қозғалады. Біз оны Бетаниялық Мәриям деп санаймыз, ол «Иеміздің аяғында» Сөзді үйренген (Лұқа 10:39), өйткені Жохан 12:1-8-дегі параллель әңгіме бар. Біз одан құлшылық туралы көп нәрсені үйрене аламыз.
Ол құрбандықты қамтиды
Құлшылық құрбандықты қамтиды! Бұл Мәриямның Иемізді майлауына кеткен шығынмен ерекшеленеді. Таза нард Үндістаннан әкелінген өте қымбат иіссу болды. Үш жүз динарий (Жохан 12:5) сол кездегі орташа жұмысшының бір жылдық жалақысы шамасында болды. Сондықтан Мәриямның құлшылығына көп еңбек пен құрбандық жұмсалды. Менің Құдайға құлшылығым маған бір нәрсеге тұра ма, әлде ол ешқандай нақты құрбандықты қажет етпейтін «арзан иіссу» ма? Менің құлшылығым Иеміз үшін уақытты құрбан етуді қамти ма?
Мәриямның Иеміздің басына иіссу құю әрекетін дұрыс емес деп санауға болмайды. Құрғақ және шаңды климатта қонақтардың аяқтарын жуып, басқа май жағу әдеттегідей болды. Алайда, ерекшелігі сол, Мәриям қарапайым майлау майын емес, өте қымбат иіссуды қолданды. Мәриямның әрекеті ерекше болды. Ол бір жылдық жалақымен не істей алатынын ойлаңызшы! Бірақ ол мұның бәрін Иемізге деген сүйіспеншілігінен құрбан етті. Біз бір жылдық жалақымен не істей алатынымызды ойлаңызшы! Біз Иеміз үшін бір уақытта соншалықты құрбан етуге дайынбыз ба? Сөзбен немесе өмірмен болсын, құлшылық құрбандықты қамтиды (Еврейлерге 13:15-16; Римдіктерге 12:1). Біздің Құдайға құлшылығымыз қаншаға тұрады?
Ешқандай шектеу жоқ!
Құлшылық шектеуді білдірмейді. Ол толықтай жүзеге асады. Бұл құрбандықтан бір қадам алда. Біршама құрбандық етуге болады, бірақ әлі де «жарты жолда» қалуға болады. Бұл құлшылықтың жолы емес. Мәриямның әрекетіне қайта қараңыз. Иеміз алапес Симонның үйінде қонақта болды. Мүмкін ол Иемізден емделген шығар. Сол мәдениетте адамдар аласа, арқасыз дивандарда төменгі ас үстелінің айналасында жататын. Олар бір қолдарымен тамақтанып, екінші қолдарымен өздерін тіреп отыратын. Мәриям, оның ағасы Лазар және оның әпкесі Марта да қонақтар болды. Тамақтану кезінде Мәриям Иеміздің диванына келіп, алебастр (ақ, мөлдір, ұсақ текстуралы тас) құтысын ашып, қымбат иіссуды Иеміздің үстіне құйды. Жохан 12:3-те оның бір фунт болғаны айтылады. Бұл көп иіссу! «Үй майдың хош иісіне толғаны» таңқаларлық емес (Жохан 12:3). Мәриям құлшылық ету кезінде ешқандай шектеу қойған жоқ. Ол Иемізді өзінің қымбат иелігінің бірнеше тамшысымен ғана майлаған жоқ. Ол бәрін берді. Бұл нағыз құлшылық!
Марқа 14:8-де Иеміз: «Ол қолынан келгенін істеді», – дейді. Бұл мәлімдеменің толық мағынасы біздің ағылшын аудармаларымызда жоғалады. Иса: «Мәриям қолынан келгенін аз істеді», – деп айтқандай естіледі. Бірақ Ол шын мәнінде: «Мәриям қолынан келгеннің бәрін істеді», – деп айтады. Ол толықтай жүзеге асырды! Біз туралы не айтуға болады? Біздің құлшылығымызға қатысты, Ол біздің қолымыздан келгеннің бірнеше тамшысын бердік дей ме, әлде Ол біздің қолымыздан келгеннің бәрін істедік дей ала ма? Мен өзім үшін бір нәрсені ұстап тұрмын ба? Құлшылық шектеуді білдірмейді. Ол толықтай жүзеге асады!
Ысырап емес!
Құлшылық ысырап емес. Біз кейбір қонақтардың, Яһуданың, сондай-ақ басқа шәкірттердің Мәриямның құлшылық әрекетіне наразы болғанын оқимыз (Жохан 12:4; Матай 26:8). Олар мұны ысырап деп атап, ақшаны кедейлерге көмектесуге жұмсаған дұрыс болар еді деді. Мұндай ескертулер жеткілікті негізді сияқты. Ақыр соңында, бір жылдық жалақы кедейлердің қажеттіліктерін қанағаттандыруға көп көмектеседі. Неліктен оны қарапайым майлау майы да жұмыс істейтін кезде қымбат иіссу құтысына ысырап ету керек? Мүмкін Мәриям сол сәттегі эмоцияға беріліп, ұстамды болуы керек еді. Бірақ мұндай пайымдауды Иеміз жоққа шығарады. Ол оның әрекетін қорғап қана қоймай, оны «жақсы іс» деп мақтайды (Марқа 14:6).
Бүгінгі таңда көптеген адамдар христиандарды кінәлап, әлемнің мұқтаждықтары бізді қоршап тұрғанда, олардың дұға мен мадақта уақытты ысырап ететінін айтады. Мысалы, балалар аштан өліп жатқанда, Иеміздің Кешкі Асын тойлауға қалай уақытты ысырап етуге болады? Иеміз Иса оларға Оған құлшылық ету үшін кедейлердің қажеттіліктерін ұмытуды айтпайтынын ескеріңіз. Керісінше, Ол оларды сол тұрақты қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін тұрақты күш салуға шақырады (Марқа 14:7). Шын мәнінде, кедейлердің қажеттіліктерін Мәсіхтің атынан қанағаттандыру – құлшылық. Бұл Құдайға Оның жаратылыстарына деген қамқорлығы мен алаңдаушылығын мойындау. Бірақ тек кедейлерге қамқорлық жасау, Мәсіхке деген сүйіспеншілікті білдірмей, құлшылық емес. Кейбір христиандар осы тұста екі бағытта да теңгерімсіздікке ұшырайды. Дұрыс интеграция – Иемізді барлық нәрсе үшін үнемі мадақтау және сол мадақтың басқалардың игілігі үшін біздің әрекеттерімізде таралуына мүмкіндік беру. Бұл салада біздің құлшылығымыз қалай?
Мәриямның құлшылығының тереңдігі 8-тармақта одан әрі ашылады. Иеміз: «Ол Менің денемді жерлеу үшін алдын ала майлады», – дегенде нені меңзейді? Мәриям Иеміздің жақында өз өмірін қиятынын білді. Ол Иеміздің өлімі мен қайта тірілуі туралы ілімін басқалардан, тіпті шәкірттерден де әлдеқайда жақсы түсінген сияқты (Марқа 8:31-33; 9:31-32). Әдеттегі процедура өлімнен кейін денені хош иісті заттармен майлау болды (Жохан 19:40). Мәриям Иеміздің жақында олардан алынатынын түсінді, сондықтан ол мүмкіндігі болған кезде Оның денесін жерлеу үшін майлады. Жохан 12:3 бұл майлаудың тек басқа ғана шектелмегенін анық көрсетеді. Сондықтан Мәриямның әрекеті кешкі асқа келген қонақтың басын майлаудың қарапайым әдетінен артық болды. Мұнда бетінде көрінгеннен де тереңірек құлшылық болды. Басқа қонақтар тек қымбат иіссудың ысырабын көрді. Олар Мәриямның әрекетін эмоционалдық шамадан тыс әрекет деп түсінді. Иеміз оның ойлы, ақылға қонымды құлшылық әрекеті екенін білді.
Оның мәңгілік құндылығы бар
Дәл осы құлшылықтың тереңдігін Иеміз мақтап, ұмытылмас деп жариялады (Марқа 14:8-9). Мәриямның ісі ысырап болған жоқ; оның мәңгілік құндылығы болды. Бетаниялық Мәриямның Исаны майлауы Інжіл хабары бүкіл әлемге тараған жерде еске алынады. Иеміздің Өзі оның мәңгілікке еске алынатынын айтады (Марқа 14:9). Сіздің шынайы құлшылығыңызға да солай. Ол ешқашан ұмытылмайды! Біздің сөздеріміз бен өміріміз барлық нәрседе – жұмыс өмірімізде, әлеуметтік өмірімізде, отбасылық өмірімізде, ой өмірімізде Құдайды мойындасын. Құлшылық біздің өмір салтымыз болсын.
