Құлдық және бостандық
2007 жыл Англия патшасының құл саудасын жоюының 200 жылдығын атап өтті. Канада, Америка Құрама Штаттары және Ұлыбритания құлдықты жоюда қандай рөл атқарғанын қысқаша қарастырайық. Өкінішке орай, бүгінгі күні де адамдарды басқа адамдар құлдықта ұстауда. Алайда, адамзат үшін одан да қорқынышты құлдықтың бір түрі бар, ол – күнәға құлдық. Бірақ Мәсіх арқылы бостандық мүмкін.
Құлдықтың соңы
1807 жылы III Георг патша құл саудасын жоятын заңға патшалық рұқсатын берді. Бұл заң құлдықты жоймаса да, Британ империясында құл саудасына тыйым салды. Құлдықтың өзі бүкіл Империяда 1833 жылға дейін жойылған жоқ. 1793 жылы Жоғарғы Канадада (қазіргі Онтарио) генерал-лейтенант Симко Құлдықты жою туралы заң қабылдады, осылайша бұл ағылшын колониясы құлдарына бостандық берген алғашқы колония болды. 1840-1860 жылдар аралығында, осы заңның арқасында, құлдықты қолдайтын штаттардан қашқан шамамен 30 000 қара нәсілді адам «Жерасты теміржолы» арқылы Канададан пана тапты – бұл қашқын құлдарға көмектескен сенімді адамдардың бейресми желісі. 1862 жылы президент Авраам Линкольн Азамат соғысы кезінде Эмансипация туралы жарлық шығарды. 1865 жылы қабылданған Он үшінші түзету Америка Құрама Штаттарында құлдықты түпкілікті жойды.
Ұлыбританияда парламент мүшесі Уильям Уилберфорс (1759-1833) адам саудасына тыйым салатын заң жобасының қозғаушы күші болды. Ол 1784 жылы Мәсіхке келген және өзінің болашағы зор саяси мансабын Құдайға арнағысы келді. Оның ескі досы және рухани тәлімгері Джон Ньютон оған екі іске де қызмет ету міндетті түрде келіспейтін міндет емес екенін түсіндірді. Ньютон құл саудагері болғаннан кейін христиан дініне бет бұрғанымен, сондай-ақ атақты «Керемет рақым» әнін жазғанымен танымал болды.
Біз Құдайға Уилберфорс пен Ньютон сияқты ерекше қабілетті ерлер мен әйелдерді, «Құдайға мақұлданған» қызметшілерді (2 Тімотеге 2:15 NKJV) өсіргені үшін алғыс айтамыз. 1833 жылы, Уилберфорстың қайтыс болған жылы, Британ империясында құлдық толығымен жойылды.
Бүгінгі құлдық
Дегенмен, бүгінгі күні кейбір адамдар әлі де темір қолмен билік ететін қанаушыларға бағынышты. Бұл заманауи құлдар кімдер? Олар біздің кілемдерімізді тоқитын, какао мен кофе дәндерін жинайтын, киімдерімізді тігетін немесе аяқ киімдерімізді жасайтын адамдар. Кейбіреулер тіпті бай меценаттарға дене мүшелерін береді. Көптеген адамдар өз еркінен тыс немесе аз жалақыға жұмыс істейді, зорлық-зомбылықпен немесе қауіп-қатермен бақыланады. Олар әділетсіз түрде лас түрмелерде азап шегуге жіберілген ер адамдар. Олар секс индустриясы пайдаланатын әйелдер мен балалар. Біз жалғастыра аламыз. Кевин Бейлстің кітабына сәйкес «Құлдарды босатыңдар», бүгінгі күні әлемде 27 миллионнан астам құл бар, бұл әлем тарихындағы ең үлкен сан.
Көптеген келушілер Лондонның Вестминстер аббаттығындағы шотланд зерттеушісі және миссионері Дэвид Ливингстонның (1813-1874) қабір тасында оқыған сөздерінен әсер алғаны сөзсіз, онда құлдық «әлемнің ашық жарасы» деп сипатталған. Өкінішке орай, Британ империясында құл саудасы жойылғаннан кейін екі жүз жылдан астам уақыт өтсе де, құлдық әлі де өзекті мәселе болып қалуда.
Күнәға құлдық
Көптеген ерлер мен әйелдер үшін құлдықтың тағы бір өте шынайы түрі – күнәға құлдық. Елші Пауыл римдіктерге жазған хатында олардың дінге кіргенге дейін «күнәға құл» болғанын еске салды (Римдіктерге 6:17,20). Иса еврейлерге «кім күнә жасаса, сол күнәға құл болады... Сондықтан, егер Ұл сендерді босатса, сендер шынымен де бос боласыңдар» (Жохан 8:34-36) деген. Кейбір адамдар өздерінің күнәға құл екенін мойындаудан бас тартуы мүмкін, бірақ Құдай Сөзі «барлығы күнә жасады және Құдайдың даңқынан айырылды» (Римдіктерге 3:23) деп сөзсіз жариялайды. Күнәға құлдық та әлемнің ашық жарасы емес пе?
2007 жылдың 16 сәуірінде Вирджиния Техникалық университетінде 32 бейбіт адамның жаппай өлтірілуі және 30 адамның жаралануы бізді қатты шошытты. Сол апта ішінде Бағдадтағы зорлық-зомбылық 190-нан астам адамның өліміне және тағы 200 адамның жаралануына әкелді. Күнә бұл зорлық-зомбылық әрекеттерін жасағандардың жүрегіндегі емделмейтін ауру ғана емес, сонымен қатар әрбір адам үшін қайғылы шындық, тіпті барлығы мұндай қатыгездіктерді жасамаса да. Күнә адам жүрегінен бастау алады және ол жаман ойлар, кісі өлтіру, зинақорлық, жыныстық азғындық, ұрлық, жалған куәлік және жала жабу сияқты нәрселерде көрінеді (Матай 15:19). «Жүрек барлық нәрседен алдамшы және өте жаман... Мен, Жаратқан Ие, жүректі зерттеймін» (Еремия 17:9-10).
Болашақта Құдай Өзінің жердегі халқы Исраилге жаңа жүрек пен жаңа рух береді (Езекиел 36:26). Біздің заманымызда жүректі білетін Құдай сенім арқылы сенушілердің жүректерін тазартады (Елшілердің істері 15:8-9). Бірақ Оның мұны істей алуы үшін, Оның Ұлы Иса бұл дүниеге келіп, Өзін ештеңеге айналдырып, құлдың табиғатын алып, біздің күнәларымыз үшін айқышта өлді (Філіпіліктерге 2:7-8). Сондықтан Иса Мәсіхке сенетін адам күнәға құлдықтан босатылады.
Күнәға құлдықтан бос
Құтқарушымызға сенген кезде күнәға құлдықтан босатылғаннан кейін, біз енді еркіндікте өмір сүреміз. Бірақ біз қайтадан күнәға құл болып қалмау үшін мұқият болуымыз керек. «Сондықтан Мәсіх бізді босатқан еркіндікте берік тұрыңдар және қайтадан құлдық қамытына оранбаңдар» (Ғалаттықтарға 5:1). Мысалы, құлдық қамыты сенушіге басқа адамдар тарапынан, егер ол діни топқа тән киелі жазбаға сәйкес келмейтін догмаларға бағынуға мәжбүр болса, немесе өзі тарапынан, егер ол айыптауға тұрарлық әрекет етуді таңдаса, таңылдырылуы мүмкін. Сондықтан Пауыл коринфтіктерге олардың бағамен сатып алынғанын және адамдардың құлы болмау керектігін еске салды (1 Қорынттықтарға 7:23).
Біз сенген кезде босатылдық: «Мәсіх Исадағы өмір Рухының заңы мені күнә мен өлім заңынан босатты» (Римдіктерге 8:2). Бұл шындық, сонымен қатар күнәнің айқышта біржола айыпталғаны (8:3) сенушіге «енді Мәсіх Исадағылар үшін ешқандай айыптау жоқ» (8:1) деген толық сенімділік береді. Шындық арқылы босатылуға қатысты Иса: «Егер сендер Менің сөзімде тұрсаңдар, онда сендер шынымен де Менің шәкірттерімсіңдер. Сонда сендер шындықты білесіңдер, және шындық сендерді босатады» (Жохан 8:31-32) деді. Құдай Сөзін оқу сенушіні күнәдан, әлемнен және Шайтаннан барған сайын көбірек босатады.
Күнәдан босатылған біз таңқаларлықтай қайтадан құл боламыз. Бірақ енді біз Құдайдың әділдігіне құлмыз (грек тіліндегі бір сөз) (Римдіктерге 6:18,22). Біз бұл жаңа жағдайды қуанышпен қабылдаймыз, өйткені біздің аспандағы жаңа Қожайынымыз мейірімді және жүрегі кішіпейіл (Матай 11:29).
Құтқарылуды жариялау
Өз қызметінің басында Иса: «Жаратқан Иенің Рухы Менің үстімде, өйткені Ол Мені кедейлерге ізгі хабарды уағыздауға майлады... Ол Мені тұтқындарға бостандықты жариялауға... езілгендерді босатуға жіберді» (Лұқа 4:18) деді. Егер біз Оның ізімен жүрсек, кейбір адамдардың әлі де басқа адамдарды құлдықта ұстап отырғанына және айналамызда күнәға құлдық бар екеніне бей-жай қарай алмаймыз. Біз не істеуіміз керек?
Міне, бірнеше ұсыныс: бүгінгі құл саудасы туралы көбірек біліңіз; әлемдегі құлдықтың әртүрлі түрлерімен күресіп жатқандардың барлығы үшін дұға етіңіз; барлық құлдар үшін бостандық пен құтқарылу үшін дұға етіңіз; әділетсіз түрмеге қамалған адамдарға көмектесуге ұмтылатын христиандық ұйымдарға көмектесіңіз; қанауға ұшыраған адамдармен жұмыс істейтін миссионерлерге көмектесіңіз, олар оларды құлдықтан құтқарып, Құтқарушыға әкелсін.
Уилберфорс, Ньютон және басқа да көптеген адамдар сияқты, құлдыққа қарсы күрес Ливингстонның өміріндегі үлкен шайқас болды. Ол келесі сенімді қайталауды ұнататын деседі: «Мен өзімде бар немесе иелік ететін ештеңені Мәсіх патшалығына қатысты болмаса, бағаламаймын». Күнә құлдығынан бостандық Исаның мына өсиетінің бір бөлігі: «Алдымен Құдайдың патшалығын және Оның әділдігін іздеңдер» (Матай 6:33). Басқа адамдардың физикалық және рухани бостандығы біздің өз ісімізге айналуы керек.
