Дәуіт пен Ғолиат
Бірінші Самуил 17-де Киелі кітаптағы ең қызықты оқиғалардың бірі бар. Дәуіт пен Ғолиат туралы баяндау адам батылдығы туралы әңгімеден артық; ол сондай-ақ Дәуіттің бала кезінен Құдайға деген жүрегі мен Оған деген мызғымас сенімі болғанын айтады.
Дәуіттің Ғолиатпен батырлық кездесуі оны ұлттың кумиріне айналдырды. Оның алыпты жеңуі сенімнің салтанаты болды. Еврейлерге 11-де Дәуіт «сенім арқылы патшалықтарды бағындырған... арыстандардың аузын жапқан... шайқаста батыл болғандардың» бірі ретінде аталады (11:33-34 NKJV). Шопан ретіндегі бұрынғы тәжірибесі оны жеңісті қоғамдық көрінісіне дайындады. Оның сақпанмен шеберлігі, арыстанмен және аюмен кездесуі, патшаны қорқақ еткен жаудың алдында қорқыныштың болмауы (1 Самуил 17:11), және ең бастысы, оның ие болған Құдай Рухының күші оны ұлттық батырға айналдырған жеңіске әкелді. Дәуіт тәкаппар алыпқа мақтанып: «Бүгін Иеміз сені менің қолыма береді» (1 Самуил 17:46) деді.
Ғолиат, Шайтанның бір түрі
Ғаттық алып Ғолиат – өлім күшіне ие болған осы әлемнің князі Шайтанның бейнесі. Ол бізге Құдай мен адамның бас жауы, Құдай халқын қорқытып, тұтқынға алуға ұмтылатын Ібілісті еске салады. Оның үлкен көлемі (шамамен 10 фут бойы) және ауыр қола сауыты Шайтанның қауіпті күшін бейнелейді. Оның тәкаппар шақыруы «кімді жұтамын деп іздеп жүрген» арыстанды еске салады (1 Петр 5:8). Оның қарсылық білдіретін тілі және Құдай халқын қорқытуы Ібіліске және оның күшіне оңай қолданылады.
Саул мен барлық исраилдіктер алыпты естігенде, олар «қорқып, қатты үрейленді» (17:11). Ғаттың қорқынышты алыбы Исраил әскерін 40 күн бойы қорқытты (17:16). Киелі жазбада 40 саны сынақпен байланысты. Бұл кезең Иемізге бағынбайтын және Одан бас тартқан халықтың дәрменсіздігін көрсетуге қызмет етті (8:7).
Исраил филистимдіктермен, олардың мәңгілік жауымен соғысып жатты. Әскерлер екі тауда, ортасында аңғармен орналасқан еді. Күн сайын Ғолиат исраилдіктерді онымен соғысуға бір адам жіберуге шақырды. Бірақ 40 күн өткен соң ешбір исраилдік алға шықпады. Сол күндері шайқастың нәтижесін осындай жарыс негізінде шешуге болатын еді. Ғолиатқа тең келетін исраилдік болмады. Адамдық тұрғыдан алғанда, бұл мүмкін емес жағдай еді.
Дәуіт, Мәсіхтің бір түрі
Ғолиатқа қарсы тұрған Дәуіт Мәсіхті келесі жолдармен алдын ала көрсетеді:
1. Әкесіне бағынуы:
«Дәуіт таңертең ерте тұрып... және Есей оған бұйырғандай... әскер шайқасқа шығып, айқайлап жатқан кезде лагерьге барды» (17:20). Дәуіт әкесінің бұйрығына кешіктірмей бағынуға ынталы болды, біздің баталы Иеміз сияқты, Ол Әкенің еркін орындауға келді және: «Мен әрқашан Оған ұнайтын нәрселерді істеймін» (Жохан 8:29) деді.
2. Ағаларына миссиясы:
Дәуіттің әкесі оны әскерде қызмет етіп жүрген ағаларына миссиямен жіберді. Бұл бізге әкесі Жақып та ағаларының амандығын іздеуге жіберген Жүсіпті еске салады (Жаратылыс 37:14). Жүсіп те, Дәуіт те Әкесі тарапынан адасқандарды іздеуге және құтқаруға әлемге жіберілген Мәсіхті бейнелейді.
3. Патшаның сыйы:
Дәуіт шайқас алаңына келгенде, Ғолиатты өлтіретін адамға берілетін сый туралы естіді. «Оны өлтірген адамды патша үлкен байлықпен байытады» (17:25). Мұнда бізге «әркім үшін өлімнің дәмін татқан» Біреуге берілген сый еске салынады (Еврейлерге 2:9). Мәсіхке айқыштағы құрбандық өлімі үшін берілген сый Ишаяда сипатталған: «Мен оған ұлылармен бірге үлес беремін, және ол олжаны күштілермен бөліседі, өйткені ол өз жанын өлімге төкті» (Ишая 53:12). Мәсіх өз жанын өлімге төккендіктен жоғары көтерілді. Ол өз жеңісінің олжасын кез келген ұлы жаулап алушымен бір деңгейде және бірдей түрде бөлісетін еді. Бұл сыйлар Філіпіліктерге 2:9-да да айтылған: «Сондықтан Құдай оны да жоғары көтерді және оған барлық есімдерден жоғары есім берді».
4. Ағаларының түсінбеушілігі:
Дәуітті ағалары түсінбеді және қате айыптады. Оны үлкен ағасы Елиаб төмендетіп, оның келу себебін сұрады. Елиаб Дәуітті тәкаппарлық пен дөрекілікте айыптады. Дәуіттің оның қатыгез мазағына жауабы: «Мен қазір не істедім? Себеп жоқ па?» (17:29). Дәуіт мұнда «Ол қорланғанда, қайтарымда қорламаған» Мәсіхтің бір түрі (1 Петр 2:23). Дәуіттің «Мен не істедім?» деген сұрағы әлдеқайда күшті арандатуға жауап ретіндегі Мәсіхтің сұрағына ұқсас: «Сендер мені неге ұрасыңдар?» (Жохан 18:23). Дәуітті ағалары бағаламағандай, біздің Иемізді де өз адамдары жаман қабылдады: «Ол Өзінікіне келді, және Өзінікі оны қабылдамады» (Жохан 1:11). Егер Құдайдың денеленген Ұлы бағаланбаса, Оның қызметшілері де бағалануды күтпеуі керек. Құдайдың адамы қате түсінілуге және жалғыз тұруға дайын болуы керек.
Дәуіт пен Саул патша
Саул Дәуіттің филистимдікпен соғысатынын естігенде, оны сарказммен: «Сен әлі баласың» деп айтып, райынан қайтаруға тырысты. Бірақ Дәуіт пен Саул бір толқында болмады. Дәуіт өз күшімен баруды ойлаған жоқ. Ол Құдай мектебінде дайындықтан өткен еді. Сол жерде, Бетлехем даласының жалғыздығында, көпшіліктен алыс, әкесінің қойларын бағып жүргенде, ол қойлардан қозыларды алып кетуге тырысқан арыстан мен аюды өлтірді (17:34-35). Дәуіт өз жеңісін Құдайға жатқызды. Дәуіт Құдайдың көмегімен қозыны құтқарғандықтан, ол Құдайдың көмегімен Исраилді, Құдайдың қойларын құтқаруда ешқандай қиындық көрмеді.
Мұнда екі рухани сабақ бар. Біріншіден, Құдай Өз қызметшісін жасырын түрде үйретеді және дайындайды, сонда ол Оған көпшілік алдында қызмет ете алады. Біз тек «Ең Жоғарының жасырын орнын» (Забур 91:1) жеткілікті түрде дамытсақ қана жеңіске жете аламыз. Біздің Құдаймен жеке қарым-қатынасымыз – біздің күшіміздің қайнар көзі. Екіншіден, өмірімізде қауіпке тап болғанда, Құдайдың өткен жеңістердегі көмегін еске түсіру бізді ынталандырады және қазіргі қауіптен құтылу қабілетімізді арттырады.
Бастапқыда Саул Дәуітке: «Сен филистимдікпен соғыса алмайсың» деді. Бірақ арыстан мен аю туралы оқиғаны естігеннен кейін, ол: «Бар, және Иеміз сенімен болсын!» (17:37) деді. Саул Дәуітке өз сауытын берді, бірақ Дәуіт онымен жүре алмады. Сондықтан, тек сақпанымен қаруланған Дәуіт пен Құдай филистимдікпен соғысуға шықты.
Дәуіттің ұлы сенімі
Дәуіт бұлақтан бес тегіс тас таңдап, оларды шопанның сөмкесіне салды (17:40). Кейбір адамдар Дәуіт бес тас таңдады деп ойлайды, егер ол бірінші атуда қателессе, басқа тастарды лақтыра алады. Олар біз үшін сабақ – бізде әрқашан резерв болуы керек деп ойлайды. Бірақ Дәуіт Құдайдың бірінші тасты алыптың маңдайына бағыттайтынына сенімді болды. Менің ойымша, ол бес тас алғанының себебі, Ғолиаттың төрт ұлы болған: «Бұл төртеуі Ғаттағы алыптан туып, Дәуіттің қолынан құлады» (2 Самуил 21:22). Олар филистимдік әскерінің бөлігі болды. Дәуіт Ғолиатты өлтіргенде, төрт ұлы кек алатынын білді. Құдай кейде Өз мақсаттарына жету үшін кішкентай нәрселерді қолданады. Мұсаның таяғын, Ғидеонның құмыраларын және Пауылдың шынжырларын қолданған сол Құдай Дәуіттің сақпанын және тек бір тасты да қолданды.
«Филистимдік... Дәуітті көргенде, оны жек көрді... Және филистимдік Дәуітті өз құдайларымен қарғады» (17:42-43). Бірақ Ғолиаттың барлық мазағы Дәуіттің Құдайға деген сенімін шайқалта алмады. Ол филистимдікке: «Сен маған қылышпен, найзамен және сүңгімен келесің. Бірақ мен саған әскерлердің Иемізінің атымен, сен қарсы шыққан Исраил әскерлерінің Құдайының атымен келемін. Бүгін Иеміз сені менің қолыма береді, және мен сені ұрып, басыңды аламын... сонда бүкіл жер беті Исраилде Құдай бар екенін біледі. Сонда бұл жиынның бәрі Иеміздің қылышпен және найзамен құтқармайтынын біледі; өйткені шайқас Иеміздікі, және Ол сені біздің қолдарымызға береді» (17:45-47) деді. Бұл мәлімдеме Дәуіттің мызғымас сенімін көрсетеді. Дәуіт алыппен «Иеміздің атымен» соғысты. Және Нақыл сөздер 10:18 бізге: «Иеміздің аты – мықты мұнара; әділдер оған жүгіреді және қауіпсіз болады» дейді. Дәуіт алыппен соғысуға өз еркімен шыққан жоқ, өйткені оның халқы қорланғандықтан емес, Ғолиат тірі Құдайға қарсы шыққандықтан.
Дәуіттің жеңісі
Алып Дәуітке жақындағанда, Дәуіт тас алып, оны лақтырып, филистимдіктің маңдайына тигізді. Дәуіт тасты лақтырса да, оны Құдай бағыттады. Және ауыр сауытты сенімсіздік алыбы бетімен құлады. Дәуітте қылыш болмағандықтан, ол алыптың қылышын алып, басын кесіп тастады. Мұнда бізде Еврейлерге 2:14-те жазылғанның алдын ала көрінісі бар: «Ол... өлім күшіне ие болғанды, яғни Ібілісті жойып, өлім қорқынышы арқылы өмір бойы құлдықта болғандарды босатуы үшін».
Келесі айда біз Дәуіт пен Жонатанды қарастырамыз
