Інжіл үйретеді, және барлық шынайы мәсіхшілер келіседі, барлық Жазба Құдайдың шабытымен берілген. Олар сонымен қатар Құдайдың Өз Сөзінде айтылған ойларда ғана емес, сонымен қатар осы ойларды білдіретін тілде де мақсатты екеніне келіседі. Ол – шебер коммуникатор және Оның принциптері әмбебап және өзекті. Оларды әр тілде көптеген жолдармен айтуға болады. Алайда, Құдай оларды бізге 21-ші ғасырдың технологиялық жаргонымен беруді таңдамады – оны әлемнің 6,5 миллиард халқының көпшілігі түсінуге қиналады – бірақ 2000-4000 жыл бұрын Таяу Шығыстың тілінде берді.
Бұл адамдар үшін Құдай Өзін білдірген бейнелер анық түсінікті болды. Біздің мәдени ортамыз көптеген жағынан өзгергенімен, бұл бейнелер біз үшін әлі де анық. Құдай Өз Сөзінде көптеген бейнелі сөздерді қолданады, бірақ бұл мақалада біз Жазбаның шопандық бейнелерімен шектелеміз – қойлар, қозылар, шопан, жайылым, отар, қора, қасқырлар және адасу сияқты өрнектер.
Шопандар және Қойлар
«Шопан» термині – мал бағатын адамның кәсібін білдіретін – Жазбаның сөздігіне Жаратылыс 46:32-ге дейін енбейді, сол кезде Жүсіп өз ағаларын перғауынға былай сипаттаған: «Бұл адамдар шопандар, өйткені олардың кәсібі мал бағу болған». Бірақ Інжіл Адам мен Хауаның екінші ұлы Әбілдің «қой бағушы» болғанын жазады, бұл өте қарапайым термин (Жаратылыс 4:2 NKJV). Ол қой бағып, «отарының тұңғыштарынан және олардың майынан» құрбандық әкелді (Жаратылыс 4:4). Осылайша біз Жазбаның өте ерте кезеңінде қойларды бағу қажет болғанын және олардың түпкі мақсаты Құдайға құрбандыққа шалыну болғанын көреміз.
Інжіл көбінесе қойларды адамдармен тікелей салыстырады, оң және теріс мағынада да. Міне, әрқайсысының мысалы: «Біз Оның халқымыз және Оның жайылымының қойларымыз», және «Біз бәріміз қойлар сияқты адастық; әрқайсымыз өз жолымызға бұрылдық» (Забур 100:3; Ишая 53:6). Езекиел 34 Құдайдың қойларының кейбір проблемаларын айқын көрсетеді. Олар әлсіз, ауру, сынған, қуылған, жоғалған, шашыраңқы, кезбе және тіпті жабайы аңдарға жем болуы мүмкін. Күшті қойлар жайылымдарды таптап, суларды лайлап, әлсіздерді итеріп, сүзіп, шашыратуы мүмкін. Кейбір шопандар қойларды тек тамақ пен киім үшін деп қарауы мүмкін, бірақ Құдай Өзінің қойларына қалай нәзік қамқорлық жасайтынын және олардың игілігін іздейтінін көрсетеді.
Құдайдың жердегі халқының көпшілігі, исраилдіктер, шопандар болған. Олардың арасында Жүсіптің ағалары да болды. Шопандар мысырлықтар үшін жиіркенішті болғандықтан (Жаратылыс 46:34), исраилдіктер перғауынның ақшалары таусылғанда оларға тамақ бергені үшін мысырлықтардан алған үлкен отарларына оңай шопан болды. Шопан қойлармен жұмыс істегенде олардың иісін сіңірмей тұра алмайды. Бұл өте табиғи себептен басқа, Мысыр, Құдайдан тәуелсіздігімен мақтанатын әлемнің Інжілдік бейнесі, өз бетінше өмір сүре алмайтын жануарларға қамқорлық жасауға арналған шопандарды бағаламайтын еді.
Құдай Өз халқының болашақ көшбасшыларын шопан ретінде қайта-қайта дайындады, Мұса мен Дәуіт басты мысалдар болды (Мысырдан шығу 3:1-12; Забур 78:70-72). Ең бастысы, Иса Мәсіх Өзін Игі Шопан деп атайды, ол қойлары үшін өз өмірін беретін адам (Жохан 10:11). Забур 23 шопанды оның сүйікті қойларының көзімен қарастырады және бізге Игі Шопанның өз қойларына қамқорлық жасаудың көптеген жолдарын әдемі суреттейді. Жазбадағы көптеген басқа суреттер, олардың арасында Езекиел 34 және Ишая 40:11, бұл сипаттаманы толықтырады. Бұл сипаттамалардың кілті – шынайы шопанның шыдамды сүйіспеншілікпен өз өмірін қойлары үшін беруі, ал жарамсыз шопан тек қойлардан не ала алатынын көруге тырысады.
Қозылар – жас қойлар. Олар ерекше күтімді, ерекше тамақты қажет ететін, ерекше сүйікті деп саналады және кінәсіздік пен әлсіздіктің бейнесі болып табылады (Ишая 40:11; Жохан 21:15; 2 Самуил 12:3; 1 Самуил 7:9). Қозы құрбандыққа шалынатын негізгі жануар болды. Құдай Өзі үшін өртелетін құрбандыққа қозыны қамтамасыз етеді, Ыбырайым ұлы Ысқаққа айтты; исраилдіктердің әр үйі Мысырдағы Пасхада мінсіз қозыны құрбандыққа шалуы керек болды; және бұл суреттер ақырында «әлемнің күнәсін жоятын Құдайдың Қозысында» орындалды (Жаратылыс 22:8; Мысырдан шығу 12:3-5; Жохан 1:29).
Отарға қамқорлық жасау
Әрине, жақсы шопандар өз отарларын жасыл, жақсы суарылған жайылымдарға апаратын, тіпті Жазба бұл жайылымдарды көбінесе шөл далада деп суреттесе де. Қойлардың қажеттілігі, шопанның ыңғайлылығы ешқашан критерий болмады. Інжіл отарды шөппен немесе құрғақ жеммен қоректендіруді қарастырмайды. Забур 23:2 бізге жақсы шопанның керемет қамтамасыз етуін суреттейді: «Ол мені жасыл жайылымдарға жатқызады». Жасыл жайылымдарға жату қойларға қолжетімді молшылықты көрсетеді. Қойлар қалағанша жайылғаннан кейін, күйіс қайыру үшін жатады.
Осы аятта тағы да: «Ол мені тыныш сулардың жанына жетелейді», – делінген. Тыныш сулардың жанына жетелеу шопанның қамқорлығының тыныштығын көрсетеді, өйткені қойлар ағып жатқан өзеннен су ішуден қорқады. Бұл әлемде біз шөл даладамыз, бірақ біздің Игі Шопанымыз біздің әр қажеттілігімізді жақсы біледі және Оның мейірімді қамтамасыз етуі сарқылмайды. Оған шопан ретінде қызмет ететіндердің бәрі Одан «Менің қойларым» және «Менің отарым» деп қайта-қайта айтатын адамдарға қалай қамқорлық жасауды үйренсін (Езекиел 34:6-31).
Шопан қойларын тамақтандырып, суарып қана қоймай, оларды қорғауға да алаңдайды. Шөл далада жабайы аңдар жасырынып жүреді, мұны Жаратылыс кітабынан көреміз (31:39; 37:33). Дәуіт шөл далада әкесінің қойларын бағып жүргенде арыстан мен аюды өлтірді (1 Самуил 17:34-35). Жаратқан Ие қасқырдың қойларды ұстап, шашыратып жіберетінін айтады (Жохан 10:12), ал Павел Ефес ақсақалдарына: «Мен кеткеннен кейін араларыңа қатыгез қасқырлар кіріп, отарды аямайды», – деп ескертті (Елшілердің істері 20:29).
Дегенмен, осы қауіптерге қарамастан, біз риза болған қоймен бірге қуана аламыз: «Иә, өлім көлеңкесінің аңғарынан өтсем де, жамандықтан қорықпаймын; өйткені Сен менімен біргесің; Сенің таяғың мен аса таяғың мені жұбатады. Сен менің жауларымның алдында дастархан жаясың» (Забур 23:4-5).
Қой қорасы
Қорғау үшін, әсіресе түнде, шопан көбінесе өз отарын қой қорасына апаратын. Иорданның шығыс жағында қалған Исраилдің екі жарым руы өз малдары үшін қой қораларын салғысы келді (Сандар 32:16,24). Бұл қой қоралары уақытша бұталардан жасалған қоршаулар емес, тұрақты құрылыстар болған. «Сен менімен біргесің» деген сөз мұнда да жарамды болды, өйткені шопан әдетте қораның жалғыз кіреберісінде ұйықтайтын. «Мен қойлардың есігімін», – деді Иса, бұл әдетке сілтеме жасағаны сөзсіз. Ол сонымен қатар ұрылар мен қарақшылар басқа жолмен кіруге тырысуы мүмкін екенін, ал қойлардың шопаны есіктен кіретінін атап өтті (Жохан 10:7,1-2).
Бірақ қойлар қой қораларында аз уақыт қана болды. Олар ешқашан тұрақты түрде қамауда ұсталмады. Күндіз шопан «өз қойларын атымен шақырып, оларды сыртқа шығарады». Олар оған ереді, және ол оларды жайылымға апарады (Жохан 10:3-9). Жаратқан Иенің қуанышы – Өз қойларына мол қамтамасыз ету.
Бір мағынада Исраил қора болды. Құдай Өз отарын әлемдегі қауіптерден қорғағысы келді. Заңды қайталау 4-11 Оның оларға Заңды бергенін, мұны олардың өз пайдасы мен қорғанысы үшін жасағанын көрсетеді. Бірақ Иса Мәсіх бұдан асып түсіп, Исраилден әлдеқайда алысқа жетті. Ол еврей қорасынан емес басқа қойлары бар екенін айтты. «Оларды да Мен әкелуім керек», – деді Ол, – «және олар Менің дауысымды естиді; және бір отар мен бір Шопан болады» (Жохан 10:16).
Біздің Игі Шопанымыз
Біз мәсіхшілер бүгінде пұтқа табынушы немесе еврей тегінен болуымыз мүмкін, бірақ біз бір жағынан қораға қамалған емеспіз немесе одан шеттетілген емеспіз. Біз бөгде адамдардың дауыстарына тартылмаймыз, бірақ Игі Шопанымыздың дауысына тартылып, Оған ереміз. Ол бізді біледі және бізге бұл өмірде қажеттінің бәрін қамтамасыз етіп қана қоймайды, сонымен қатар мәңгілік өмір береді, және біз ешқашан жойылмаймыз, ешкім бізді Оның қолынан жұлып ала алмайды (Жохан 10:27-28). Біздің үлесіміз қандай керемет! Біз әрқашан Игі Шопанымызға жақын болайық!
Әрине, мұндай керемет Шопан бізді ешқашан адасудан сақтауға жеткілікті болуы керек. Дегенмен, кейде біздің көзіміз Оған тікелей қаралмауы мүмкін. Бізді бөгде адам азғыруы мүмкін немесе Ишая 53:6-да айтылғандай, «біз бәріміз өз жолымызға бұрылдық». Құдайға шүкір, біздің Игі Шопанымыз адасқан қойларын тапқанша іздейді. Ол бізді тапқанда, қуанып, иығына салып, үйге дейін алып келеді. Шынында да, Ол бізді «Өзінің даңқының алдына мінсіз, шексіз қуанышпен» ұсынады (Лұқа 15:3-7; Жүдә 24).
