Еврейлерге 2-тараудың бірінші тармағы «иманды» таныстырады; оның соңғы тармағы Құдайдың біз үшін, яғни мәсіхшілер үшін, Ескі Өсиет заманындағы әулиелермен салыстырғанда, «қамтамасыз еткен» немесе «алдын ала көрген» «бір жақсы нәрсеге» меңзейді. Бізге тиесілі бұл жақсы үлес біздің табиғи көзімізге көрінетін нәрселерден тұрмайды, сондықтан біз үшін иман өте қажет.
Еврейлерге 11-тараудың қаншалықты керемет тарау екенін бәріміз түсіндік пе? «Иман» деген сөз Ескі Өсиеттің бүкіл мәтінінде екі рет қана кездеседі, және оның біріншісі теріске шығару болып табылады, өйткені Мұса халықтың көпшілігінің «иманы жоқ» екеніне шағымдануға мәжбүр болды. Бұл Еврейлерге 3 және 4-тарауларда айтылып, расталады, онда Исраилдің сәтсіздігі олардың сенімсіздігінен туындағаны көрсетілген; оларға жеткен сөз «иманмен араласпаған». Алайда, 11-тарауда Құдай Рухы бізге мәсіхшілікке дейінгі замандағы осы тақуа жандардағы барлық маңызды нәрсе иманның жемісі болғанын ашады. Бұрын бетінде жатқан нәрселер енді анық көрініп тұр.
Еврейлерге 11-тараудағы иманның табиғаты
Біз бұл тарауды үш тақырып бойынша қорытындылауға болады деп көптен бері ойлағанбыз; олардың біріншісі:
Иман құтқарады
Абылдың әкелген құрбандығы сәтті болжамның нәтижесі емес, оның күнәкар ретінде өлім жазасына кесілгенін және Құдайға тек өлім арқылы ғана жақындауға болатынын түсінген иманның жемісі болды. Осылайша ол әділ деп танылды және ол мұны білді. Сол сияқты, иман Енохқа қорқынышты зұлымдықтармен қоршалған болса да, Құдаймен бірге жүруге мүмкіндік берді, және ақырында оны ауыстыру арқылы өлімнен құтылуға мүмкіндік берді. Және одан әрі, Нұхқа жылдар бойы құрғақ жерде үлкен кемені салуды жалғастыруға не мүмкіндік берді?—бұл оның замандастарына күлкілі көрінген болуы керек. Бұл иман болды, Құдайдың айтқанын істейтініне сену. Бұл топан суға дейінгі әлем (топан суға дейінгі әлем) жойылған кезде құтқарылуға әкелді.
Иә, иман құтқарады.
Иман көреді
Бірақ содан кейін біз Ыбырайымға өтеміз, және тараудың ортасы бізге мынаны көрсетеді:
Иман көреді. Ол біздің табиғи көру қабілетімізден тыс жатқан нәрселерге рухани түсінік береді. Ыбырайым Халдейлердің Урынан кетті, ол қазіргі қазба жұмыстары дәлелдегендей, қарапайым қала болмаса да, белгісіздікке аттанды. Оның иманы оған Құдайдың Өзі қалаған іргетасы бар қаланы елестетуге (ойша суретін жасауға) мүмкіндік берді. Осылайша біз патриархтар арқылы Мұсаға дейін жетеміз, сонда біз «көрінбейтін Құдайды көргендей төзген» адамды табамыз. Демек, иман көреді.
Иман азап шегеді
Содан кейін тараудың соңғы бөлігінде біз мынаны табамыз:
Иман азап шегеді. Оған ие болған адам төзу қабілетімен жабдықталған. Шынында да, иман қарсы күшке тап болғанда ғана жарқырайды деп айтуға болады. Мұса «Құдай халқымен бірге азап шегуді, күнәнің уақытша ләззатын алудан гөрі» таңдады. Содан кейін иманның күшімен қуғын-сүргін мен азапты бастан кешіргендердің ұзын тізімі келеді. Осылайша Құдай бізге тіпті ертерек замандарда да, ашылған нәрселер көбінесе көрінетін, естілетін және қолмен ұсталатын нәрселермен байланысты болғанда да, адам үшін ең маңыздысы иман болғанын білдіреді. Дәл солай, тіпті одан да көп, біз үшін бүгінгі күні де солай, өйткені біз білуге және ләззат алуға тиіс «жақсы» нәрсе біздің табиғи қабілеттерімізден тыс жатыр.
Бізге берілген «жақсы» нәрселер
Олай болса, бізде бір жақсы нәрсе бар. Елшілікке көз жүгірткенде, бұл «жақсы» сөзінің қалай кездесетініне назар аударайық. Ең алдымен, ол Еврейлерге 1:4-те кездеседі. Жаратушы болған Ұл Ашушы және Құтқарушы болды, және «періштелерден әлдеқайда жақсы» деп жарияланды. Енді заңды «періштелердің орналасуы» арқылы берілді, Стефан Өзінің Елшілердің істері 7-тарауында жазылған соңғы сөзінде айтқандай, және бұл біздің елшілікте Еврейлерге 2:2-ге жеткенде айтылады. Демек, елшіліктегі бұл алғашқы үлкен қарама-қайшылық. Заң Құдайдың ойының кейбір ашылуын жеткізді, және ол оларға періштелер арқылы жетті. Бізге жеткен жақсы нәрсенің негізінде жатқан Құдайдың толық ашылуы Ұлда табылады, Ол барлық періштелерден әлдеқайда жоғары және жақсы. «Жақсы» сөзі Еврейлерге 7-тарауға жеткенше қайта кездеспейді, бірақ онда ол үш рет кездеседі. Бірінші жағдайда ол бір типпен байланысты. Мәсіхтің діни қызметі «Мәлкисадық тәртібі бойынша» және мәңгілік. Енді Мәлкисадық Ыбырайымды бата берді, одан Аарон діни қызметі шықты, және бата беруші бата алғаннан жақсы. Мәсіхтің діни қызметі мәңгілік, және заң бойынша орнатылған Аарон мен оның отбасынан әлдеқайда жоғары тұр.
Содан кейін, 18 және 19-тармақтар бізге еске салғандай, заң ешнәрсені кемелдендірмеді, сондықтан бұрынғы өсиет жойылып, жақсы үміт енгізілді. Енді неге жақсы нәрсе үміт ретінде айтылады? Біздің жауабымыз, Еврейлерге 3:1-де айтылғандай, біздің «аспандық шақыруымыз» бар, ол аспанға жеткенше толық жүзеге аспайды. Демек, үміттің үлкен элементі мәсіхшілік шақыруға енеді және Исраилдің шақыруымен байланысты кез келген үміттен асып түсетін сипатқа ие. Бірақ бұл жағдай болса да, оның қазіргі әсері бізді Құдайға жақындату болып табылады. Мәсіх келмей және Өзінің құтқарушылық ісін орындамай тұрып, қасиетті жерге кіру жолы ашылмаған еді. Енді ол ашық, және бізде Құдайға батыл кіру мүмкіндігі бар, Еврейлерге 1-тарауда айтылғандай.
22-тармақ мұны анық көрсетеді, өйткені жаңа «өсиет» немесе «келісім» орнатылды, және бұл келісімнің «Кепілі» Иеміз Иса. Егер осы жерде оқырман Жаратылыс 43-ке, әсіресе 9-тармаққа назар аударса, «кепіл» сөзінің мағынасы айқын болады. Жаңа келісім – Құдайдың рақымының жариялануы; және бұл біздің Иеміз: «Егер ол мәңгілікке бұзылмай тұрмаса, оның кінәсін мәңгілікке Мен көтерейін» дегендей.
Ол тұрады, өйткені ол «мәңгілік келісім», Еврейлерге 13-тарауда айтылғандай; және Синайдың ескі келісімінен қаншалықты жақсы екені анық. Бұл Еврейлерге 8:6-ға жеткенде расталады, онда онымен байланысты уәделер айтылады. Осы уәделермен байланысты үмітті біз жаңа ғана айттық.
Егер біз Еврейлерге 9:23-ке өтсек, онда аспандық нәрселердің өзі заң бойынша сол аспандық нәрселердің үлгілерін тазарту үшін ұсынылған құрбандықтардан гөрі жақсы құрбандықтармен тазартылғаны айтылады. Мұндағы сөз көпше түрде — «жақсы құрбандықтар», өйткені, біздің ойымызша, еврей оқырманы Леуіліктер 1–5-ке қайта жіберіледі, онда әртүрлі құрбандықтар бұйырылған, олардың барлығы Мәсіхке тән сілтеме жасаған. Оның даңқтан бастап бүкіл жолы үздіксіз құрбандықпен белгіленді, ол Еврейлерге 9-тараудың қалған бөлігінде айтылатын айқыштағы бір ұлы, өтеуші құрбандықпен аяқталды. Бұл шынымен де бұрын белгілі болған кез келген құрбандықтан әлдеқайда асып түсетін шексіз құнды бір құрбандық болды.
Еврейлерге 10-тараудың алғашқы бөлігі осы тақырыпты жалғастырады және Мәсіхтің құрбандығымен күнә жойылғаннан кейін, бүгінгі сенушінің «ең қасиетті жерге» – Құдайдың Өзінің қатысуына батыл кіру мүмкіндігі бар екенін көрсетеді. Ал сол тараудың кейінгі тармақтарында біз соның салдарынан «мәңгілік» сипаттағы «затқа» ие екенімізді білеміз, ол заң бойынша Исраилге уәде етілген кез келген нәрседен «жақсы». Егер олар мойынсұнған болса, олар отбасыларында және барлық жердегі иеліктерінде гүлденіп, көбейген болар еді. Еврей мәсіхшісінің жердегі нәрселерден тыс жатқан заты болды, бұл олардың және біздің де «аспандық шақыруға қатысушылар» екенімізбен сәйкес келеді, Еврейлерге 3:1-де айтылғандай.
Осыны түсіну осы ертедегі еврей сенушілеріне өз «мүліктерінің тоналуын қуанышпен қабылдауға» мүмкіндік берді. Егер олардың кейбір үйлері қарсылас топпен қиратылған кезде, олар шығынды мойынсұнушылықпен және момындықпен қабылдаған болса, бұл үлкен нәрсе болар еді, бірақ олар оны қуанышпен қабылдады. Бұл олардың санасында олардың нақты үлесі жерден тыс және аспанда, барлық қарсыластарының күшінен әлдеқайда жоғары екендігі туралы даңқты фактіні ерекшелеуге қызмет етті.
Ал олардың аспандық үлесін олар үшін соншалықты шынайы еткен не болды? Бұған жауап, әрине, Еврейлерге 11-тараудың бірінші тармағында табылады, ол Дарбидің жаңа аудармасында: «Енді иман – үміт етілген нәрселерді негіздеу, көрінбейтін нәрселерге сенім» деп жазылған. Жақсырақ және мәңгілік зат ертедегі еврей мәсіхшісіне иман арқылы негізделді.
Бүгінгі күні біз үшін де дәл солай. Біз, ағылшын тілді мәсіхшілер, жағымды және тартымды нәрселер орманының ортасында жүрген адамдар сияқтымыз. Алпыс немесе тіпті жетпіс жыл бұрынғыны еске түсіре алатын аз ғана адамдар жағымды және пайдалы адамзат өнертабыстарында қаншалықты үлкен ілгерілеу болғанын түсіне алады. Қазіргі уақытта ақша көп және әр түрлі өнертабыстар мен құрылғылар көп; көбінесе пайдалы және әрқашан өте тартымды, сондықтан біздің назарымызды аударады. Біздің заманауи «тауарларымыз» табиғаты бойынша өте қызықты, және қазіргі уақытта белсенді қарсыластар тарапынан оларды «бүлдіру» жоқ. Бірақ біздің аспандағы көрінбейтін, бірақ жақсырақ және мәңгілік затымыз туралы не айтуға болады? Иман бізбен белсенді ме, сонда көрінбейтін, аспандық зат біздің ойымызды шынымен толтырып, өмірімізді басқарып тұр ма?
«Бір жақсы нәрсе», сонда мәсіхшілікке дейінгі замандағы лайықты әулиелерге ашылған нәрсемен салыстырғанда, біз үшін қамтамасыз етілді, және оны иман арқылы қабылдау біздің өмірімізді басқаруы керек. Бірақ біз бәріміз өз үлестерімізді толықтай бірге ләззат аламыз. Олар бізсіз «кемелдендірілмейді», және біз оларсыз да емес деп қосуымыз мүмкін; өйткені біз бәріміз қайта тірілу және даңқ күнінде, Иеміз Иса қайта келгенде, бірге соңғы кемелдікке жетеміз."
