Қанша адам мәсіхші бауырларына: «Маған ұқсаңдар, өйткені мен Мәсіхке ұқсаймын» деп айта алар еді?*Еліктеуші болыңдарКӨРШІҢДІ СҮЮ ДЕГЕН НЕ? Бүгінгі күн – бейнежазбалар, көру және есту ғасыры. Бүгінгі жастарға айтудың қажеті жоқ; оларға өмірде қалай жұмыс істейтінін көру үшін үлгі керек. Үлгіге ілесу идеясын Пауыл айтқан, ол Коринттік сенушілерге: «Мен Мәсіхке еліктегендей, сендер де маған еліктеңдер» (1 Кор. 11:1) деген. Енді, осы туралы ойланыңыз! Қанша адам мәсіхші бауырларына: «Маған ұқсаңдар, өйткені мен Мәсіхке ұқсаймын» деп айта алар еді? Пауылдың бұл қандай таңғажайып мәлімдемесі! Әрине, ол елші болған, бірақ кейін өмірінде өзін күнәкарлардың «басшысы» (1 Тім. 1:15) деп мойындаған. Пауыл бұл екі мәлімдемені қалай жасай алады? Бірақ одан да маңыздысы, өзін күнәкармын деп білетін адам Мәсіхке қалай еліктей алады? Біз, күнәкарлар, Мәсіхтің кемелдігін көрсетудің құралы бола аламыз ба? Бұл темекі шегуден, ішімдік ішуден, боғауыз сөздерден, жыныстық азғындықтан немесе басқа күнәкар әрекеттерден аулақ болу арқылы ма? Әсте олай емес! Пауыл мұны фарисей болған бұрынғы өмірінен білген. Заң алдында «кінәсіз» болған кезде, ол Мәсіхтің ізбасары емес, Мәсіхтің жауы болған (Філіп. 3:6). Пауыл, бұрынғы немесе кейінгі кез келген адамнан гөрі, мінез-құлық ережелерін жай ғана орындаудың пайдасыз екенін білген. Ол былай деп жазды: «Егер сендер Мәсіхпен бірге дүниенің негізгі қағидаларынан өлген болсаңдар, неге дүниеде өмір сүргендей, өздеріңді ережелерге бағындырасыңдар – «Ұстама! Дәм татпа! Қол тигізбе!» – бұлардың бәрі жойылатын нәрселерге қатысты ғой?» (Қол. 2:20-21). Ғалаттықтарға ол Мессия келгенде заң дәуірі аяқталғанын жазды. Енді Мессия дәуірі, және біз Рухпен өмір сүруіміз керек (Ғал. 5:1-16). Сондай-ақ, Рим мәсіхшілеріне ол былай деп жазды: «Бұл дүниеге бейімделмеңдер, керісінше, ақыл-ойларыңды жаңарту арқылы өзгеріңдер, сонда Құдайдың игі, жағымды және кемел еркін білесіңдер» (Рим. 12:2). Пауыл үшін мәсіхші үлгісі – сізге *қалай әрекет ету керектігін ғана емес, неге әрекет ету керектігін көрсететін адам. Ал мәсіхші неге әрекет етуі керек? Тағы да, бұл ережелер мен қағидалардың болуына емес, Рух пен Мәсіхтің ақыл-ойының болуына байланысты. Осы тұста, барлық ережелер, қағидалар, өсиеттер, жарлықтар мен заңдар Мәсіхтің ақыл-ойына жол көрсетуші болуы мүмкін, бірақ оны ешқашан алмастыра алмайды. Пауыл тағы да жазғандай: «Маған бәрі рұқсат, бірақ бәрі пайдалы емес; бәрі рұқсат, бірақ бәрі өркендетпейді» (1 Кор. 10:23). Тек Мәсіхтің ақыл-ойымен ғана біз берілген жағдайда қандай діндарлық жауап беретінімізді, не нәрсе өркендетіп, нығайтатынын біле аламыз. Мәсіхтің ақыл-ойы Мәсіхтің бұл ақыл-ойы деген не? Оны қалай біле аламыз? «Иса не істер еді?» деп сұрау арқылы оны ала аламыз ба? Әсте олай емес! Жүрек алдамшы және зұлым. Егер біз Інжілде жазылған оқиғадағыдай жағдайда болмасақ, Мәсіхтің ақыл-ойысыз біз тек болжар едік. Тіпті дұрыс болжасақ та, Иса істегенді істей алмауымыз мүмкін. Жерлеу рәсіміне қатысқан, немесе мүгедек арбасындағы адамды көрген, немесе дауылда желкенді қайықта болған кез келген адам мұны біледі! Сұрақ «Иса не істер еді?» емес, керісінше, «Неге?» Пауыл бізге кейбір нұсқаулар берді, мысалы: «Ешнәрсені өзімшіл амбициямен немесе мақтаншақтықпен істемеңдер, керісінше, кішіпейілділікпен әркім басқаларды өзінен артық санасын... Мәсіх Исада болған осы ақыл-ой сендерде де болсын, Ол... өзін ешкімге танытпай, құл бейнесін алды» (Філіп. 2:3-7). Тағы бірі: «Не істесеңдер де, бәрін Құдайдың даңқы үшін істеңдер. Яһудилерге де, гректерге де, Құдайдың шіркеуіне де ешқандай кедергі жасамаңдар» (1 Кор. 10:31-32). Үшіншісі: «Бір-біріңнің ауыртпалықтарыңды көтеріңдер, сонда Мәсіхтің заңын орындайсыңдар» (Ғал. 6:2). Қысқасы, Пауыл сүйіспеншілікпен әрекет ету – Мәсіхке еліктеу дегенді айтады. Бірақ Пауыл айтып отырған бұл «сүйіспеншілік» деген не? Гректер сүйіспеншілікке жоғары баға берген. Шын мәнінде, оларда сүйіспеншіліктің төрт түрлі түрі үшін төрт түрлі сөз болған, сондықтан олар оны талқылаған кезде өздерін дәлірек білдіре алған. Сүйіспеншілік деген не? Сторге бар, немесе мейірім – отбасындағыдай «жылы, жұмсақ» сүйіспеншілік. Біз тірі Құдайдың ұлдары болғандықтан, бұл қолайлы сөз болып көрінуі мүмкін. Бірақ жоқ! Бұл сөз Жаңа Өсиетте мүлдем кездеспейді. Эрос бар, үлкен құмарлық сүйіспеншілігі. Ол көбінесе жыныстық сүйіспеншілікке қатысты қолданылады (біздің «эротикалық» сөзіміз одан шыққан), бірақ ол сезімдерден тыс, біздің ең терең тілектерімізді қанағаттандыратын, бізді өзімізден шығаратын кез келген сүйіспеншілікті қамтиды. Кейбір грек философтары бұл сөзді Жоғарғымен бірігуді сипаттау үшін қолданған. Әрине, бұл сөз Мәсіхпен біртұтас болу дегенді сипаттайды. Бірақ жоқ! Ол да Жаңа Өсиетте кездеспейді. Содан кейін филия бар, әдетте «достық» деп аударылады – бұл құрметті, қолдауды, таңдануды, достықты, серіктестікті білдіреді. Бұл жүрекпен қатар ақыл-ойды да қамтитын сүйіспеншілік. Етістік ретінде ол «құрметтеу», «дос болу» және «қастерлеу» арасындағы нәрсені білдіреді. Ол достың мүддесі үшін әрекет ету міндетін қамтиды. Мысалы, Пилат Исаны айыптауға құлықсыз болғанда, халық: «Егер сен бұл Адамды босатсаң, сен Цезарьдың досы (филос) емессің. Өзін патша еткен кез келген адам Цезарьға қарсы сөйлейді» (Жох. 19:12) деп айқайлады. Бұл грек тіліндегі сүйіспеншілік үшін ең көп таралған сөз. Бірақ Пауыл оны сирек қолданады. Жаңа Өсиеттегі сүйіспеншілік үшін ең көп таралған сөз – агапе, бұл Киелі кітаптан тыс жерде өте сирек кездесетін сөз. Негізгі мағынасы «артық көру» немесе «басымдық беру». Оның сторгенің жақындығы, эростың күші немесе филияның жылуы мен жолдастығы жоқ. Бірақ оның абсолютті табандылық сезімі бар. Ол саналы таңдауды білдіреді. Бұл Құдайдың бізге деген сүйіспеншілігі үшін қолданылатын сөз; Құдайдың таңдауына негізделген сүйіспеншілік, Ол тіпті айқыш құнымен де бас тартпайтын таңдау. Бұл агапе – Құдайдың біздің құтқарылуымызды Өз Ұлын аяудан жоғары басымдыққа қою туралы саналы таңдауы – біздің құтқарылуымыздың негізі. Бұл сторгедегідей отбасылық байланыстары жоқтарға, филиядағыдай құрметке немесе таңдануға лайық еместерге, эростағыдай жеке қанағаттануды ұсынбайтындарға көрсетілген сүйіспеншілік. Бұл Құдайдың Өз мінезі мен таңдауынан туындайтын сүйіспеншілік, басқа ештеңе емес. Енді Пауыл бұл сүйіспеншілікті неге «Мәсіхтің заңы» деп атайтынын түсінесіз – бұл Құдайдың біз үшін қалай әрекет еткені. Осылайша сүйіспеншілікпен әрекет ету – басқалардың игілігіне басымдық беру, өз қажеттіліктерімізді қанағаттандырудан гөрі олардың қажеттіліктеріне артықшылық беру – Мәсіхке еліктеу деген сөз. Пауыл қайталайды: «Құдайға еліктеуші болыңдар, сүйікті балалар ретінде, және сүйіспеншілікпен жүріңдер, дәл Мәсіх бізді сүйгендей, және Өзін біз үшін бергендей» (Ефес. 5:1). Мәсіхтің әрбір әрекетінің себептерін ұстану арқылы біз қалай әрекет ету керектігін анығырақ білетін боламыз. Мәсіхтің «Заңы» Исаның мұны қай жерде үйреткенін көру өте пайдалы. «Заңдағы ең ұлы өсиет қайсы?» (Мат. 22:36) деп сұрағанда, Ол айлакер жауап береді. Өкінішке орай, біз оған соншалықты үйреніп қалғанбыз, сондықтан Исаның тыңдаушылары сияқты қабылдамаймыз. Шын мәнінде, екі айла бар. Бірінші айла – бірінші бөлігі мүлдем өсиет емес. «Тыңда, Исраил: Біздің Құдайымыз Жаратқан Ие, Жаратқан Ие жалғыз! Сен Жаратқан Ие Құдайыңды сүйесің» (Заң. 6:5-6) – бұл Мұсаның мәлімдемесі, ол Исаның заманында әрбір тақуа яһудидің таңғы дұғасына айналған. Исаның жауабы – ең ұлы өсиеттің өзі нақты өсиет емес; бұл Құдайды бәрінен жоғары сүюге, Құдайға бәрінен басымдық беруге арналған дұға. Иса мұнда қолданған сөз – агапе. Ал екінші бөлігі: «Көршіңді өзіңді сүйгендей сүй» (агапе), бұл Леуіліктер 19:17-18-дегі кішігірім жарлықтың екінші жартысы, ол «Жүрегіңде бауырыңды жек көрме» деп басталады. Тек әрекеттерімізде ғана емес, тіпті жүрегімізде де көршіміздің қажеттіліктеріне басымдық беруіміз керек. Маңыздысы, аят «Мен Жаратқан Иемін» деген ескертумен аяқталады. Сондықтан Исаның жауабы әділдіктің «біз не істейміз» деген бүкіл ой-өрісін төңкеріп тастайды. Нағыз әділдік біз не істейтінімізде емес, неге істейтінімізде. Нағыз әділдік Құдайдың бұйырғанын орындаумен емес, Құдай сүйгендей сүюмен анықталады. Қолданылуы Салоникадағылар сияқты, бәріміз де Пауылға еліктеуге ұмтылуымыз керек, ол өзі Мәсіхке еліктеген (1 Сал. 1:6). Бұл дегеніміз, біз Құдайды бәрінен жоғары сүйіп, Оның мінезін басқалармен қарым-қатынасымызда көрсетуге тырысамыз. Бұл дегеніміз, біз басқалардың пайдасын іздеп, олардың қажеттіліктерін өз ыңғайлылығымыздан жоғары қоямыз. Бұл дегеніміз, біреуге көмектесу немесе діни міндетті орындау арасында таңдау болғанда, біз адамды кестеден жоғары қоямыз. Бұл дегеніміз, егер біреу өз міндетін орындаудың орнына адамға көмектесіп жатса, біз оны бөлудің орнына оның міндетін өзіміз орындаймыз. Бұл дегеніміз, біз өз құқықтарымызды талап етудің орнына бір-бірімізге қызмет етеміз. Алғашқыда агапе сүйіспеншілігі суық сүйіспеншілік сияқты көрінеді. Ол клиент үшін ең жақсы инвестицияны есептейтін бухгалтердің сүйіспеншілігіне ұқсайды. Ол эмоцияға емес, міндеттемеге байланысты. Бірақ оны бірнеше жыл бойы қолданыңыз, сонда сіз қызықты нәрселердің болып жатқанын көресіз. Адамдарға агапе сүйіспеншілігімен үнемі қараңыз, сонда олар жиі сіздің достарыңызға айналады. Филия сүйіспеншілігі одан кейін келеді, және көптеген «достық» деп аталатындардан гөрі берік негізде, олар шын мәнінде тек ыңғайлылық достықтары. Әйеліңізге агапе сүйіспеншілігімен қараңыз, сонда эрос сүйіспеншілігі байырақ және ұзағырақ болады. Балаларыңызға агапе сүйіспеншілігімен қараңыз, сонда сторге сүйіспеншілігі үйіңізді толтырады. Басымдықтарыңызды дұрыс қойыңыз. Иса айтқандай: «Алдымен Құдайдың Патшалығын және Оның әділдігін іздеңдер, сонда бұл нәрселердің бәрі сендерге қосылады» (Мат. 6:33). Өміріңізде агапе сүйіспеншілігін бірінші орынға қойыңыз, барлық қарым-қатынастарыңызды осы негізде құрыңыз, сонда басқасының бәрі қамтамасыз етіледі. Басқа нәрсеге бірінші басымдық беріңіз, сонда сіз істеген ешбір жақсылық тұрақты болмайды (1 Кор. 13:1-3). Сонымен, «Мен Мәсіхке еліктегендей, сендер де маған еліктеңдер» деген сөз – Мәсіх сүйгендей сүю дегенді білдіреді – тек бізге жақын адамдарды ғана емес, сторгедегідей; тек біз құрметтейтін адамдарды ғана емес, филиядағыдай; тек бізге өзара қанағаттану беретін адамдарды ғана емес, эростағыдай. Мәсіх сүйгендей сүйіңдер, өйткені Мәсіх сүйеді. АВТОР ТУРАЛЫ: Боб Спрингетт және оның отбасы Сиднейде, Австралияда тұрады, олар көп жылдар бойы христиандық қызметке қатысқан. Бұл мақала жастар лагерінің қызметкерлерін жігерлендіру үшін айтылған хабарға негізделген.
