Заң немесе рақым
Бірі — талап, екіншісі — қамтамасыз ету. Бірі Синай тауымен (Еврейлерге 12:18-21), екіншісі Сион тауымен (Еврейлерге 12:22-24) байланысты. Бірі айыптау (2 Қорынттықтарға 3:9) және өлім (3:7) қызметі болса, екіншісі әділдік (2 Қорынттықтарға 3:9) және Рух (3:8) қызметі. Біріншісінің делдалы Мұса (Ғалаттықтарға 3:19) болса, екіншісінің делдалы Иеміз Иса Мәсіх (Еврейлерге 12:24).
Бірі даңқты болды, тіпті қараңғы, бұлтсыз түнде жұлдызды аспанға қарап, әлемдерді, даңқтың нағыз галактикасын көруге болады. Екіншісі күннің шығуы сияқты ерекше даңқты. Миллиондаған жұлдыздар өздерінің сәулесін кемітпей жарқырай береді, бірақ біздің жүйеміздің күні шығып, көрініске осындай даңқты жарық ағынын төккенде, олардың бірі де көрінбейді.
«Өйткені даңқты болған нәрсе де, одан асқан даңққа байланысты, бұл жағынан даңқсыз болды» (2 Қорынттықтарға 3:10). Мұса қасиетті таудан түскенде, оның бетінің терісі сондай даңқты жарқырағандықтан, ол перде киюге мәжбүр болды. Исраил балалары жойылатын нәрсенің соңына тұрақты қарай алмады. Тіпті бүгінгі күнге дейін олардың жүректерінде перде бар.
Бірақ жақсырақ келісімнің делдалы, біздің Иеміз Иса Мәсіхтің жағдайында, Құдайдың барлық даңқы Оның бетінде жарқырайды, және Құдай үшін де, біз үшін де әрбір сұрақ сондай тамаша шешілгендіктен, сенуші сол даңққа шексіз қуанышпен қарай алады. Оның бетінде перде жоқ, біздің жүрегімізде перде жоқ, бірақ біз бәріміз ашық бетпен Иеміздің даңқын көріп, Иеміздің Рухы арқылы даңқтан даңққа сол бейнеге өзгереміз (2 Қорынттықтарға 3:18).
Қандай айырмашылық! Бірі заң болса, екіншісі рақым. Заң берілгенде, Исраил балалары өз әрекеттерінің жауапкершілігін сезінбей, қандай жеңілдікпен: «Иеміз айтқанның бәрін орындаймыз» (Мысырдан шығу 19:8) деді. Заңды кім сақтай алады? Адамдағы тән оның әрбір қаулысына қарсы болды. Ешкім оны мінсіз сақтай алмады, ал Құдай үшін мінсіздіктен кем ештеңе жарамайды.
Заңның қағидасы: «Мұны істе, сонда өмір сүресің» (Лұқа 10:28) болды. Ол адамдар жиі айтатындай: «Қолыңнан келгеннің бәрін істе» емес, «МҰНЫ істе» болды — ол 100% немесе ештеңе болмауы керек еді. 99% жарамайды, ол мінсіздік… немесе айыптау болуы керек. Ал заң талап еткендіктен, және тек талап еткендіктен, оның жалғыз қозғалысы айыптау болды, және ол білетін жалғыз айыптау өлімді қамтыды. Бұл айыптау мен өлім қызметі болды.
Онда неге заң берілді?
Ол тек бір ұлтқа берілді, бірақ ол бүкіл әлемге, әмбебап сабақ беру үшін бір ұлтқа үлгі ретінде берілді. Дәл бір аналитикалық химик мыңдаған тонна қоқыс үйіндісінен бірнеше фунт материал алып, одан коммерциялық құнды нәрсе, пайда әкелетін қосымша өнім табу үмітімен, бірақ үлгісінен құнсыз қоқыстан басқа ештеңе таппай, бүкіл үйіндіні айыптайтыны сияқты. Сондықтан біз оқимыз:
Енді біз білеміз, заң не айтса, оны заң астындағыларға айтады: әрбір ауыз жабылып, бүкіл әлем Құдай алдында кінәлі болсын (Римдіктерге 3:19).
Онда бірінші келісімнен үміт жоқ. Ол бізді сол қорытындыға жеткізгенде өз жұмысын атқарады.
Сонымен қатар, таза және қарапайым заң ешқашан адамға берілмеген. Онымен бірге құрбандықтар рәсімі де берілді. Біріншісін ыңғайлылық үшін моральдық заң, екіншісін рәсімдік заң деп атаймыз.
Бұл құрбандықтар, күнә құрбандықтары, кінә құрбандықтары, бейбітшілік құрбандықтары, өртеу құрбандықтары нені білдірді? Өтелу күні нені білдірді? Құрбандық орындары нені білдірді? Олардың бәрі Құдайдың адамның қажеттілігі үшін Иеміз Иса Мәсіхтің өтеуші өліміндегі рақымды қамтамасыз етуінің үлгілері болды.
Есіңізде болса, заң алғаш берілгенде және Мұса Синай тауынан Он өсиет жазылған екі тас тақтамен қайтып келе жатқанда, ол ән айтқан дыбысты естіді. Ол оның нені білдіретінін жақсы білді. Исраил бірінші және ең маңызды өсиетті бұзып жатқан еді:
Менен басқа құдайың болмасын (Мысырдан шығу 20:3).
Ән айту алтын бұзауды айналып билеген пұтқа табынушылық биіне сүйемелдеу болды, оның дінсіз қайырмасы:
Мысыр жерінен сендерді алып шыққан құдайларың осылар, Исраил (Мысырдан шығу 32:4).
Мұса лагерьге жақындап, не болып жатқанын көргенде, сирек интуициямен және батылдықпен екі тақтаны таудан төмен лақтырып, оларды сындырды.
Таза заңды сол жағдайда лагерьге әкелу ондағылардың бәріне өлім әкелер еді. Заңды екінші рет алу үшін Синай тауына шығуға нұсқау алғанда, оған акация ағашынан жасалған келісім сандығын алып келу керектігі айтылды, және бұл сандыққа тақталар салынды (Қайталама заң 10:1-5 қараңыз).
Бұдан біз Құдайдың адаммен тек Мәсіхтің және Оның аяқталған ісінің негізінде ғана жалғастыра алатынын көреміз, өйткені келісім сандығы Мәсіхтің үлгісі болды.
Сондықтан біз оқимыз:
заң бізді Мәсіхке әкелетін тәрбиешіміз болды, сонда біз сенім арқылы ақталуымыз үшін (Ғалаттықтарға 3:24).
JND аудармасы бұл аяттың мағынасын айқынырақ етеді:
«Заң біздің Мәсіхке дейінгі тәрбиешіміз болды». Заң бізді Мәсіхке әкеледі деген сөз емес, керісінше, Мәсіх келгенге дейін ол өз сабақтарын үйретіп отырды. Үйренуге екі сабақ болды: біріншіден, заңды сақтауға қабілетсіздігіміз және екіншіден, құрбандық жүйесі күнәкардың жалғыз үмітіне, Мәсіхке және Оның аяқталған ісіне нұсқады. Осылайша, заң Мәсіх көрінгенге дейін тәрбиеші, мектеп мұғалімі болып табылады.
Осылайша, біз жаңа келісімнің ескі келісім сәтсіздікке ұшырағанда енгізілген кейінгі ой емес екенін көреміз. Құдай басынан бастап соңын білді. Жаңа келісім Оның ойында ең басынан бастап болды.
Ол екіншісін орнату үшін біріншісін алып тастайды (Еврейлерге 10:9).
Тағы да,
Ол: «Жаңа келісім» деп айтқанда, біріншісін ескіртті. Енді ескіріп, тозатын нәрсе жойылуға дайын (Еврейлерге 8:13).
Демек, «жаңа» сөзі тек ескіге қарсы жаңа дегенді білдірмейді, керісінше, жаңа ескіні ығыстырғандықтан, олар қатар өмір сүре алмайды!
Онда жаңа келісім деген не?
Бұл Құдай мен адам арасындағы келісім емес — Құдай талап етіп, адам жеңілдікпен: «Осының бәрін орындаймыз» дейтін келісім емес. Бұл Құдай мен Мәсіх арасындағы келісім, онда адам егеменді рақымда бата алады, ешқандай талап қойылмайды, бірақ әділдік пен Рух қызметі — әділдік, сенуші күнәкарды Құдайдың алдына жақсылықпен қояды; Рух, сенушіге жауап беруге мүмкіндік береді. Біз Апостол Павел мен Тімөтенің туралы оқимыз:
Құдай… бізді жаңа өсиеттің қабілетті қызметшілері етті (2 Қорынттықтарға 3:6).
«Өсиет» және «келісім» сөздері түпнұсқада бірдей.
Онда жаңа келісімнің шарттары қандай?
Ол Ескі Өсиет заманында уәде етілген, және Павел оны оқырмандарына таныс нәрсе ретінде айтады.
Еремия 31:31-34 және Езекиел 36:24-36 бізді нұрландырады. Жаңа келісім Исраилмен көпшілік алдында жасалады, бұл заң берілгенге дейін 430 жыл бұрын Ыбырайымға берілген Құдайдың шартсыз уәделерінің орындалуы. Бұл үшін Исраил өз жеріне қайта жиналуы керек, және жаңа келісімнің көпшілік алдында ратификациялануы Мәсіхтің мыңжылдық билігімен сәйкес келеді.
Оның шарттары:
Жаңа туылу
- Күнәлардың кешірілуі
- Киелі Рухтың сыйы.
- Адамдарға таза су шашу жаңа туылудың символы. Бұдан кейін оны ерекшелейтін нәрсе, яғни оларға жаңа жүрек пен жаңа рух беріледі.
Бірақ оқырман: бұл үш батаны сенушілер қазір біледі ғой, дейді. Дәл солай! Мәсіхтің өлімі жаңа келісімнің әділ негізі. Егер сол өтеуші өлім Құдай үшін күнә мәселесін әділ түрде шешпегенде, Оның рақыммен әрекет етуге ешқандай негізі болмас еді.
Жаңа туылу Құдайдың егеменді әрекеті екені анық. Дарем шахтері оны тура айтқандай: «Ешкім өзін қайта тудыра алмайды». Дегенмен, Құдайдың бұған әділ негізі болуы керек, және Ол оны Мәсіхтің өлімінен табады. Осылайша жаңа жүрек, жаңа рух беріледі. Күнәлардың кешірілуі заңды сақтау арқылы алынбайды. Адамға кешірім қажет болғанда, бұл оның Құдай заңын бұзғанының дәлелі. Күнәлардың кешірілуі тек Мәсіхке және Оның аяқталған ісіне деген сенім негізінде ғана болуы мүмкін. Киелі Рух осының бәрінің мөрі ретінде беріледі: «Оған сенгеннен кейін, сендер де уәде етілген Киелі Рухпен мөрлендіңдер» (Ефестіктерге 1:13). Әрине, аспандық шақырудың бұл дәуіріндегі сенуші жердегі шақырудың әулиесі кірмейтін батаның толықтығына ие болады, ол қаншалықты баталы және даңқты болса да. Дегенмен, барлық сенушілер, қай дәуірде болса да, ортақ нәрсеге ие, олардың батасы Мәсіхтің өлімі негізінде, бұл Құдайға әділдікпен бата беруге мүмкіндік береді.
Мұнда ешқандай талап жоқ, бұл қамтамасыз ету. Бұл заң емес, рақым. Құдай егеменді рақымда бастаманы алады —
жел қайда қаласа, сонда соғады, және сен оның дыбысын естисің, бірақ оның қайдан келіп, қайда бара жатқанын білмейсің: Рухтан туылған әрбір адам да солай (Жохан 3:8).
Күнәлардың кешірілуі күнәкар Мәсіхке сенгенде беріледі, және Киелі Рух (христиандық дәуірде ерекше түрде берілген) осының мөрі ретінде беріледі.
Иеміздің күнінен кейінгі Иеміздің күні, біз Құтқарушының өлімін еске алудағы соңғы өтінішіне жауап бергенде, біздің алдымызда Оның кесеге қатысты өз сөздері бар:
Бұл көптеген адамдардың күнәларының кешірілуі үшін төгілген жаңа өсиеттің [келісімнің] қаны (Матай 26:28).
Бұл жаңа келісім көпшілік алдында іске қосылғанда, бұл әлем үшін қандай күн болады; қашан,
Ол бүкіл жаратылысқа күлімдеуді бұйырады, Және оның күңкілін басады.
Осы арада біз христиандар оның батасын көреміз, дегенмен біздің баталарымыз одан да әріге жетеді.
