Екеуінен үйрену
2 Патшалықтар 4-тегі әйелдер
2 Патшалықтар 4-те екі ерекше әйелдің оқиғасы бар. Біріншісі пайғамбардың әйелі болған; одан біз сенім мен мойынсұну туралы көп нәрсе үйренеміз. Екінші әйел шунамдық болған. Оның оқиғасы бізге қонақжайлылық, рухани қабылдау, жомарттық, қанағат, сенім, табандылық және ризашылық туралы үйретеді.
Пайғамбар жесірінің мойынсұнуы
«Пайғамбар ұлдарының әйелдерінің бірі Елішаға: «Құлың, күйеуім қайтыс болды, ал сен құлыңның Жаратқан Иеден қорыққанын білесің; несие беруші екі баламды құл етіп алуға келді», – деп айқайлады» (2 Патшалықтар 4:1 NASB). Пайғамбардың жесірі өзін ауыр жағдайда тапты. Жаратқан Иеден қорыққан күйеуі көп қарыздан басқа ештеңе қалдырмай қайтыс болды. Күйеуі қайтыс болған соң, ол несие берушінің төлем талаптарын орындай алмады. Несие беруші заңның толық көлемін қолдануға қорқытты, оның екі ұлын құл ретінде ұстау құқығын талап етті (Леуіліктер 25:39-46; Матай 18:25).
Өзінің ауыр қажеттілігінде әйел дұрыс әрекет етті – ол Елішаға пайғамбарлардың танылған басшысы және керемет істерді орындаған адам ретінде жүгінді: Иордандағы ғажайып (2:12-14); сауыққан сулардың ғажайыбы (2:19-22); құрметсіздікке қарсы сот ғажайыбы (2:23-25); және су басқан арықтардың ғажайыбы (3:1-22). Ол өзінің тақуалығына сүйеніп, көмек сұрады – ол күйеуі сияқты Жаратқан Иеден қорықты.
Еліша әйелден: «Саған не істейін? Маған айтшы, үйде нең бар?» – деп сұрады (4:2). Әйел өзінің кедей болғанын, соңғы мүлкі өте аз мөлшердегі май екенін мойындады. Бірақ Құдай болса, аз да көп болады, және Ол жесір мен Елішаның пайдасы үшін сол азды көбейтті. Пайғамбардың қолындағы аз нәрсе сенімді сынауға және дәлелдеуге жеткілікті болды. Еліша бұл іс Құдайдың араласуын талап ететінін білді және сеніммен Құдайдың мұны істейтініне сенді.
«Сонда ол: «Бар, ыдыстарды ... барлық көршілеріңнен ... бос ыдыстарды қарызға ал», – деді (4:3). Еліша оған көршілері қарызға беруге дайын барлық ыдыстарды қарызға алуды бұйырды – неғұрлым көп ыдыс қарызға алынса, соғұрлым ғажайып майдың қоры көп болады. Әйел мойынсұнып, екі ұлынан ыдыстарды жинауды сұрады. Содан кейін Еліша одан және оның ұлдарынан сенім әрекеті ретінде үйлерінде қалуды сұрады. Ол сондай-ақ одан есікті жабуды сұрады. Әйел мойынсұнып, жариялылықтан аулақ болу үшін есіктерді жапты. (Матай 6:6; Лұқа 8:51,54). Бұл ғажайып жеке болуы керек еді. Тіпті пайғамбар да болған жоқ, сондықтан ғажайыпты қолдың ептілігіне емес, тек Құдайдың күшіне жатқызуға болады.
Ұлдары ыдыстарды анасының алдына қойғанда, ол оларды кішкентай май құмырасынан толтыра берді. Құдайдың ұлы күшімен үздіксіз ғажайып жасап, майдың тұрақты қоры болды. Бұл ғажайып пен Құтқарушының бес арпа наны мен екі кішкентай балықты таңғажайып көбейтуі арасында тығыз параллель бар, өйткені шәкірттер таратып, көпшілік жеп жатты (Матай 14:19). Ғажайып май ағыны толтыратын ыдыстар қалмағанда тоқтады. «Аузыңды кең аш» – Құдайдың бұйрығы, «мен оны толтырамын» – Оның уәдесі (Забур 81:10).
Бұл ғажайыптың рухани маңызы бар. Май Киелі Рухтың түрі болып табылады, бұл Әулие Рухтың түрі – майдың қанға – айқыштағы Мәсіхтің түріне қойылғаны туралы оқитын әдемі Ескі Өсиет суреттерінде көрінеді (Мысырдан шығу 29:21; Леуіліктер 14:14). Бос ыдыстарды толтыру христиандардың Киелі Рухпен толуын бейнелейді (Ефестіктерге 5:18). Рухпен толу үшін біз көп босатуымыз керек. Тек бос ыдыс қана тола алады. Тек өзімізді, күнәні және әлемді босатқанда ғана біз Құдай Рухымен тола аламыз.
Рухпен толу үшін біз өзімізді Оған толығымен тапсыруымыз керек (Римдіктерге 8:13; 12:1). Жесір әйелге мүмкіндігінше барлық ыдыстарды қарызға алу бұйырылғандай, біз де барлық мүшелерімізді Рухқа бағындыруымыз керек. Біз сыртқы және ішкі өміріміздің әр бөлігін (ойлар, сөздер, істер, жүрек, ар-ождан, ерік) Рухқа тапсыруымыз керек. Егер біз өзіміздің қандай да бір бөлігімізді «жеке» деп белгілесек – тек өзімізге қалдырсақ – онда біз Онымен толмаймыз.
Таңғажайып қамтамасыз ету нәтижесінде жесір әйел артық майды сата алды, несие берушісіне төлеп, қорқынышсыз өмір сүрді. Ол Құдайдың ғажайып қамтамасыз етуі арқылы қарыздарын төлеп, өмір сүре алғандай, Рухқа толы христиан да жауларды жеңуге, өмірдің ауыр тәжірибелерін жеңуге, Құдайдың еркіне сай өмір сүруге және өмірінде Рухтың жемісін, Мәсіхке ұқсастықты өндіруге күші бар. Бұл май ғажайыбы Рухқа қатысты маңызды шындықты білдіреді. Бос ыдыстарды толтырған құмыра Жохан 7:37-39-дағы тасыған өзендерді көрсетеді.
Бұл баяндау сонымен қатар Жаратқан Иенің жесірлердің әкесі екенін және олардың жылағанын еститінін айтады. Содан кейін сенім үшін сабақ бар. Ыдыстарды толтыру үшін дайындау керек болды; егер ыдыстар көп болса, май олардың бәрін толтырар еді. Шектеу майдың жеткізілімінде емес, майды қабылдайтын бос ыдыстардың санында болды. Рақым мол, және сеніммен біз әрқашан бос ыдыстарымызбен Оның толықтығынан рақым үстіне рақым алуға келе аламыз.
Шунамдықтың ұлылығы
«Еліша Шунемге барды, онда ұлы әйел бар еді» (2 Патшалықтар 4:8 KJV). Бұл әйел жеті жолмен ұлы болды.
Біріншіден, ол қонақжайлылықта ұлы болды:
«Ол оны тамақ жеуге көндірді. Сөйтіп, ол жиі өткен сайын, тамақ жеу үшін сонда бұрылатын» (4:8). Ол оны бірінші рет жақсы қарсы алғанымен қоймай, ол қабылдаған мейірімді, ашық шақыруды ұсынды.
Екіншіден, ол рухани қабылдауда ұлы болды:
«Мен бұл біздің қасымыздан үнемі өтіп жатқан Құдайдың қасиетті адамы екенін түсінемін» (4:9). Ол Елішаның тек атымен пайғамбар емес, Құдайдың қасиетті адамы екенін анықтауға көп уақыт кетпеді.
Үшіншіден, ол материалдық байлығын Жаратқан Ие үшін пайдалануда ұлы болды.
Ол күйеуіне төбеде төсек, үстел, орындық және шамшырақ – шығыс жиһазының төрт негізгі затын қамтитын кішкентай бөлме салуды ұсынды (4:10). Бұл тақуа шунамдық бұл қажыға өз үйінде қарапайым жиһаздары бар кішкентай бөлме дайындады.
Төртіншіден, ол кішіпейілділік пен қанағаттануда ұлы болды.
Қонақжай иесінің оған көрсеткен мейірімділігіне риза болған Еліша оны қандай да бір жолмен марапаттай алатынын сұрады. Сол кезде сарайда ықпалы болған пайғамбар патшадан қандай да бір пайда қалайтынын сұрады. Моабқа қарсы соғыстағы оның әрекеті оған патшаға және әскери билікке қол жеткізуге мүмкіндік бергені анық. Күйеуінің қартайғанын білген пайғамбар оған патшалық қорғауды қамтамасыз ету үшін өз ықпалын ұсынды. Бірақ ол одан ешқандай дүниелік марапат іздемеді және өзінің жағдайына толық қанағаттанып: «Мен өз халқымның арасында тұрамын» (4:13) деді. Ол Елішаның жомарт ұсынысынан бас тартты, өйткені ол өз халқының оған қамқорлық жасағанына қанағаттанды.
Елішаның қызметшісі Гехази қожайынына әйелдің баласыз екенін, яһуди әйелі үшін бақытсыздық пен айып екенін айтты (Жаратылыс 30:22-23; Забур 128:3-4), өйткені балалар Құдайдың батасының белгісі болған. Оның күйеуі қартайған, және Құдай оның атынан әрекет етпесе, оның жүкті болу мүмкіндігі аз болды. Бірақ Еліша оған оның мейірімділігі үшін сыйақы болатынын айтты: «Келесі жылы осы мезгілде сен ұлды құшақтайсың» (4:16). Және оның үлкен қуанышына ол ана болды.
Бала әкесімен бірге жүруге жеткілікті жасқа жеткенде, ол маусымға (егін жинау уақыты) және оның «Басым, басым» (4:19) деген шағымына қарағанда, күн соққысы сияқты көрінетін нәрседен зардап шекті. Әкесі қызметшіге зардап шеккен баланы үйге апаруды бұйырды, және ол анасының қолында қайтыс болды.
Бесіншіден, ол сенімде ұлы болды.
Әйел ешкімге, тіпті күйеуіне де ұлының қайтыс болғанын айтпады. Сеніммен ол өлген баланы «Құдай адамының төсегіне» (4:21) қойып, Жаратқан Иеге тапсырды. Ол күйеуіне Елішаға бару үшін көлік пен қызметші сұрау себебін айтпады, тіпті ол діни мерекелер немесе қасиетті күндер болмаған кезде пайғамбарды іздегені таңқаларлық деп ойласа да.
Қайғыға батқан ана есекке мініп, Кармел тауына шамамен 15 миль жол жүрді, онда оны Еліша байқады. Ол қызметшісі Гехазиге одан өзінің, күйеуінің және баласының жағдайы жақсы ма деп сұрауды айтты. Оның жауабы сенімге толы болды. Уәде етілген ұл қайтыс болды, бірақ өзінің үлкен қайғысының ортасында ол: «Бәрі жақсы» (4:26) деді. Ысқақты, уәде етілген ұлды, құрбандық үстеліне қойған Ыбырайым сияқты, шунамдық әйел де қайта тірілуге сенді және өлілерді тірілте алатынға сенді. Ол ұлын біраз уақытқа жоғалтты, бірақ сенімін жоғалтпады.
Сенім қиындықпен бірге көтерілді және ол кешіктірмей пайғамбарға қайғысын төгіп: «Мен мырзамнан ұл сұрадым ба?» – деді (4:28). Ол ұл сұрамаған еді, бірақ енді оны жоғалту ұлдың болмағанынан да жаман болды.
Алтыншыдан, ол табандылықта ұлы болды.
Еліша Гехазиге өзінің таяғын беріп, оны баланың бетіне қоюды айтты (4:31). Гехазидің баланы тірілте алмауы екі нәрсенің біріне байланысты болды: не Елішаның Гехазиге күш беруге өкілеттігі болмады; немесе рухани әлсіз және таяз Гехази Құдай жұмыс істей алатын қолайлы агент болмады (5:20-27). Сонымен қатар, өлі таяқ өмірді қалпына келтіре алмады. Тек тірі Құдай тірі әулие арқылы өлі адамды тірілте алады. Анасы Елішаның Гехазиге барып, таяғын баланың бетіне қоюды бұйырғанын естігенде, ол қарсы болып, пайғамбардың ғажайыпты өзі жасауын талап етті (4:30). Оның сенімі Елішаға жабысты. Гехази көмектесе алмады; Құдай адамы қажет болды.
Гехазидің сәтсіздігін естіген Еліша үйге асығып, апаттың толық көлемін түсініп, өлі баламен бірге бөлмеге қамалып, оның өмірінің қалпына келуін сұрап дұға етті. Пайғамбар баланың үстіне екі рет созылды, аузы ауызға (жасанды тыныс алудың қандай да бір түрі емес), көзі көзге, және қолдары қолға. (Мұны 1 Патшалықтар 17:21-дегі Зарефаттағы Ілияспен және Елшілердің істері 20:10-дағы Пауылмен салыстырыңыз). Өлі баланың үстіне созылу оның дұға еткен кезде өзінің денсаулығы мен өміршеңдігі балаға берілуі мүмкін екенін білдіретін символдық әрекет болды. Жаратқан Ие Елішаның сенімі мен дұғасына жауап берді, және Еліша еденді айналып жүріп, Құдайдың дұғасына жауап беруін күткеннен кейін, Құдайдан өмір таңғажайып түрде жансыз денеге берілді. Бала жеті рет түшкірді, бұл тыныс алудың қалпына келгенінің белгісі.
Әйелдің сенімі марапатталды және оның баласы өліден тірілтілді. Киелі Рух оны Жаңа Өсиетке қосады: «Әйелдер өз өлілерін қайта тірілтіп алды» (Еврейлерге 11:35).
Жетіншіден, ол ризашылықта ұлы болды.
Содан кейін бала анасына тірідей ұсынылды, ол кішіпейіл ризашылықпен: «кіріп, Елішаның аяғына жығылып, жерге бас иді» (4:37).
Бұл тақуа және адал әйел, жалпы діннен безген уақытта, Жаратқан Иені өзінің өмірі мен үйінің маңызды бөлігіне айналдырды. Оны жіберген үшін пайғамбарды қабылдап, ол яһуди анасы үшін ең қымбат сыйлықта, өзі үміттенуге батылы бармаған, тіпті оған жарияланған кезде де ұлда пайғамбардың сыйақысын алды.
Пайғамбардың жесірі мен шунамдық әйел мойынсұнудың, қонақжайлылықтың, рухани қабылдаудың, жомарттықтың, қанағаттың, сенімнің, табандылықтың және ризашылықтың тамаша үлгілері болып табылады. Жаратқан Ие бәрімізге оларға еліктеуге рақым берсін.
