Балаларға арналған Киелі кітаптағы әңгімелер шопанның далада қойларын бағып тұрған суретінсіз толық емес сияқты. Қаланың жарықтары мен шуы бар біздің күрделі әлеміміз сол бейбіт көріністен алыс сияқты. Дегенмен, бүгінгі Палестинада және кейбір басқа елдерде шопанды қойларымен бірге, ғасырлар бойы шопандар істегендей істерді істеп жүргенін әлі де көруге болады. Жазбалар шопаны жоқ қойлардың қайғысын анық сипаттайды. Мұса Құдайға: «Иеміздің қауымы шопаны жоқ қойлар сияқты болмасын» (Сандар 27:17 NKJV) деп жалбарынды. Кейінірек, Миха «бүкіл Исраилді тауларда шашырап жүрген, шопаны жоқ қойлар сияқты көрді» (1 Патшалықтар 22:17). Ескі Өсиеттің соңында, Захария шопаны жоқ болғандықтан қиыншылықта жүрген адамдар үшін қайғырды (Захария 10:2). Бүгінде қаншама христиандар оларға қамқорлық жасайтын нағыз шопандар болмағандықтан қиыншылықта қалып отыр?
Киелі кітап шопандарға толы
Киелі кітапта шопандарға қатысты көптеген сілтемелер бар. Әбіл, «қой бағушы» және әділ адам, алғашқы шопан болды (Жаратылыс 4:2). Ол әділ болған және өлген ұлы шопанның бейнесі (Еврейлерге 12:24). Рахила шопан әйел болды (Жаратылыс 29:9). Мұса қайын атасының қойларын бақты (Мысырдан шығу 3:1). Дәуіт бәрінен де танымал шопан болған шығар.
Қызығы, Мұса да, Дәуіт те қой бағушыдан адамдардың шопанына айналды. Мұса Исраил балаларын қырық жыл басқарды, ал Дәуіт олардың шопан-патшасы ретінде қырық жыл билік етті. Бұл мысалдар Құдайдың халқын бағу Құдайдың бағалауында маңызды екенін көрсетеді.
Құдай Сөзіндегі шопандық туралы ойланғанда, бірнеше жалпы бақылау жасауға болады. Біріншіден, шопан мен оның қойлары арасында өмірлік байланыс бар екенін айтудың қажеті жоқ. Исраил ұлттық деңгейде «Оның жайылымының қойлары» болды (Забур 100:3). Құдай өз отарын кіші шопандар арқылы басқарды. Мысалы, Мұса «Оның отарының шопаны» деп сипатталды (Ишая 63:11). Бірақ шопан мен жеке қой арасындағы жеке байланысты да аңғаруға болады. Біреу: «Мен адасқан қой сияқты адастым» (Забур 119:176) деп мойындады, ал Дәуіт батыл түрде: «Иеміз менің шопаным» (Забур 23:1) деп растай алды.
Кез келген шопанның ар-ұжданды болуы күтіледі. Иеміз өз халқын бұрын қалай адал және сенімді басқарды: «Ол өз халқын қойлар сияқты шығарды, және оларды шөл далада отар сияқты басқарды; және оларды қауіпсіз басқарды, сондықтан олар қорықпады» (Забур 78:52-53).
Кемшіліктері болса да, Мұса мен Дәуіт Құдай халқына қамқорлық жасауда адалдық танытты. Өкінішке орай, барлық шопандарға сенуге болмады. Еремия мен Езекиел өз заманындағы кейбір жиіркенішті шопандардың кемшіліктерін әшкерелейді (Еремия 23:1-4; Езекиел 34:2-10).
Маңыздысы, шопан мен қойдың бұл суреті өткенмен шектелмейді. Ол болашақ Мыңжылдықтың сипаттамаларында да кездеседі, онда қайта жиналған Исраил, Иеміздің басшылығымен, «бәрінің бір шопаны болады» (Езекиел 37:24). Дегенмен, тіпті сол кезде де Ол «оларды тамақтандыру» және оларға қамқорлық жасау үшін кіші шопандарды қолданады (Еремия 23:4).
Бірегей Шопан
Барлық шопандардың ең ұлы үлгісі – біздің Иеміз Иса. Ол «Исраил үйінің адасқан қойларына жіберілген» болса да, Исраил отарына жатпайтын «басқа қойларға» үлкен қамқорлық танытты (Матай 15:24; Жохан 10:16). Оған келген халыққа қарап, «Ол оларға жанашырлық танытты, өйткені олар ... шопаны жоқ қойлар сияқты еді» (Матай 9:36). Ақырында, Оның ұлы сүйіспеншілігі Оны Қалвариға сол қорқынышты айқышты көтеруге мәжбүр етті, онда Ол, Жақсы Шопан ретінде, қойлар үшін өз өмірін қиды (Жохан 10:11).
Имандылар ретінде, Оның қазіргі шопандық қамқорлығынан ләззат алу қандай тамаша. Оның қойлары ретінде, біз ешқашан жойылмаймыз (Жохан 10:28). Ол әрқайсымыздың атымызды біледі, бізбен жеке сөйлеседі және біздің өмірімізді Өзінің кемел еркіне сай басқарады (Жохан 10:3-4). Бұл Ұлы Шопан бізді «Оның көзіне ұнамды» ете алады (Еврейлерге 13:20-21). Ол бізді ешқашан тастамайды, бірақ бізді мәңгілік үйімізге аман-есен жеткізеді. Біз сеніммен: «Мен Иеміздің үйінде мәңгі тұрамын» (Забур 23:6) деп айта аламыз.
Алайда, Бас Шопан әлі де Өзінің қойларына қамқорлық жасайтын кіші шопандарды іздейді. Ол Өзінің жанашырлығын көрсететіндерді іздейді. Ол Петрмен Ғалилея теңізінің жағасында тұрғанда, үш рет: «Мені сүйесің бе?» деген сұрақты қойды. Петрдің шынайы жауаптарына жауап ретінде Ол оған былай тапсырма берді: «Менің қозыларымды бақ... Менің қойларыма қамқорлық жаса... Менің қойларымды бақ» (Жохан 21:15-17).
Шопанның жұмысы
Езекиелдің өз міндеттерін орындамаған шопандарға айтқан сөзіне сілтеме жасай отырып, шопанның міндетін анығырақ түсінуіміз мүмкін: «Шопандар отарды бақпауы керек пе?» деп сұрайды ол (Езекиел 34:2). Ол біздің мұқият назарымызға лайық алты мәселені тізіп береді (Езекиел 34:4):
- Әлсіздерді нығайту керек. Көбінесе әлсіз христиандар қатаң заңдылық жүйелерінен сүрініп қалады. Нағыз шопан қозыларға жұмсақ болады.
- Науқастарды емдеу керек. Бүгінде рухани науқастар көп. Қамқор шопан мәселені дұрыс анықтап, емдік шараларды қолданады.
- Сынғандарды байлау керек. Бүгінде қаншама имандылардың өмірі ауыр тәжірибелермен сынған? Көбінесе біз олардың жарақаттарын түсінбейміз, және біздің бей-жай қарым-қатынасымызбен байлаудың орнына жарақаттаймыз.
- Қуылғандарды қайтару керек. Христиандар қауымынан кеткендерді кінәлау оңай, бірақ кейбіреулер мейірімсіздіктен қуылған. Оларға оларды қайтару үшін сүйіспеншілікке толы, түсіністікпен қарайтын шопан қажет.
- Адасқандарды табу керек. Тіпті христиандар да рухани шындықтардан адасып қалуы мүмкін. Қамқор шопан оларды іздеп тауып, қайтарады.
- Қойларды күшпен басқармау керек. Петр ақсақалдарға «сендерге сеніп тапсырылғандарға билік етпеңдер, керісінше отарға үлгі болыңдар» (1 Петр 5:3) деп ескертеді. Диотреф – ақсақал болмауы керек адамның классикалық мысалы, өйткені ол «басымдылықты жақсы көрді» (3 Жохан 9-10).
- Нағыз шопан Иеміз сияқты болады, ерікті түрде және жеке пайда табу ниетінсіз қызмет етеді. Ол өзінің Құтқарушысы сияқты басқаларға үлгі болады.
Көмек қажет
Біздің тамаша Шопанымыз өз отарын бағады, қозыларды жинап, көтереді, және жас төлдері барларды жұмсақ басқарады (Ишая 40:11). Бүгінде Ол әлі де Петрдің үндеуіне жауап беріп, әрбір қауымда Құдайдың отарын кішіпейілдікпен бағу және басқару жауапкершілігін қабылдайтын кіші шопандарды іздейді. Біз Құдайдың осындай адамдарды көтеруін дұға етуіміз керек. Және біз олардың міндетін қиындатпауымыз керек, керісінше оларды осы маңызды, бірақ жиі назардан тыс қалатын қызметте ынталандыруымыз керек.
