Хабаршы
Римдіктерге 1:1-де Павел өзін үш нәрсені айтып таныстырады. Біріншіден, ол өзін Иса Мәсіхтің құлы, яғни өзін арнаған жан ретінде сипаттайды. Бұрын Павел, сол кезде Саул деген атпен белгілі, Иемізге сенгендердің бәрін жоюға тырысты. Сол кезде ол заң мен діннің құлы болды. Бірақ Дамаск жолында бәрі өзгерді, ол Иса Мәсіхті өзінің Ұстазы мен Құтқарушысы екенін тез таныды.
Келесі кезекте ол өзін елші, яғни «жіберілген» деп таныстырады. Аятта «болу» курсивпен жазылған, бұл оның түпнұсқа грек тілінде жоқ екенін білдіреді. Демек, ол бұл кітапты жазған кезде де елші болған. Павел елші болуға ұмтылмады және бұл лауазымды өзі таңдаған жоқ, бірақ ол даңқталған Иемізді көрген және Ол оны елші болуға шақырған.
Содан кейін, үшіншіден, Павел Құдайдың Інжіліне бөлінген. Павел Иемізбен кездескеннен кейін, Анания елшіге Иемізден арнайы хабармен келді: «Сен Менің таңдаған ыдысымсың, Менің атымды пұтқа табынушылардың, патшалардың және Исраил балаларының алдында жеткізу үшін» (Елшілердің істері 9:15, NKJV). Павел хабаршы болуға, Інжіл хабарын уағыздауға таңдалды – және ол қандай хабаршы болды! Иеміз Ананияға Павел Өзінің аты үшін азап шегетінін де айтты. Павел әр қадамда, тіпті өз халқынан да бас тартуды бастан кешірді. Оның «Құдайдың Інжіліне бөлінген» деп айтылғанына назар аударыңыз. Біз де бөлінген халық болуымыз керек – Иеміз Иса Мәсіхтің тұлғасына бөлінген. Біз Оны қабылдамаған және жек көрген бұл дүниеде Оған ұнамды өмір сүруіміз керек.
Хабар
Құдайдың Інжілі деген не? Бірнеше рет ол Иеміз Иса Мәсіхтің Інжілі деп аталады. Римдіктерге 1:9-да ол «Оның Ұлының Інжілі» деп, ал 16-аятта «Мәсіхтің Інжілі» деп аталады. Інжіл Құдай Әкеден шыққан, адамдардан да, періштелерден де емес. Ұл оны мүмкін етті, өйткені тек Ол арқылы біз қабылдана аламыз, ақталуымыз және кешірілуіміз мүмкін. Ол адам болып, күнәнің жазасын төлеу үшін айқышта өлді, осылайша біз сенім арқылы Құдаймен қарым-қатынаста бола аламыз.
Павел римдіктерге хат жазған кезде Жаңа Өсиет болған жоқ. «Қасиетті Жазбалар» тек Ескі Өсиеттен тұрды. Дегенмен Павел бұл Інжілдің Құдайдың пайғамбарлары арқылы бұрын уәде етілгенін жариялайды (2-аят). Бұл еврей халқының қастарын көтеріп, таңданыспен сұрауына себеп болады: «Сіз Інжілдің еврей жазбаларында уәде етілгенін айтып тұрсыз ба?»
Осы аяттардың бірнешеуіне ғана тоқталайық. Жаратылыс 3:15-те Құдай жыланға: «Мен сенің мен әйелдің арасына, сенің тұқымың мен оның Тұқымының арасына дұшпандық саламын; Ол сенің басыңды жаншиды, ал сен оның өкшесін шағасың» деді. Әйелдің Тұқымы деп айтылғанына назар аударыңыз, еркектің емес. Бұл уәде етілген Тұқымның табиғаттан тыс жолмен келетінін білдіреді. Ол сіз бен біз сияқты күйеуі мен әйелінің әрекеті арқылы туылмайды. Біздің Құтқарушымыз, әлемнің Құтқарушысы Мәриям қыз бен Киелі Рухтың күші арқылы туылды.
Ол қайда туылады? Михей 5:2-де: «Бірақ сен, Бетлехем Ефрат, Яһуданың мыңдаған қалаларының арасында кішкентай болсаң да, сенен Исраилде билеуші болатын Біреу шығады, оның шығу тегі ежелден, мәңгіліктен болған» делінген. Михей билеушінің келетінін ғана емес, оның қай жерде туылатынын да нақты көрсетеді.
Мұндай пайғамбарлықтар көп, бірақ мен сізге тағы біреуін ғана берейін. Ишая 53:6-да: «Біз бәріміз қой сияқты адастық; әрқайсымыз өз жолымызға бұрылдық; және Иеміз бәріміздің күнәмізді Оған жүктеді» делінген. Мәсіхтің келуінен шамамен 750 жыл бұрын, Ишая Оның біздің күнә жүгімізді Өзіне алатынын пайғамбарлық етті. Ол құтқаруды қамтамасыз етеді. Бұған қалай сенімді бола аламыз? Өйткені Құдайдың Сөзі солай дейді! Адам оны жоспарлаған жоқ немесе оны жүзеге асырған жоқ, бірақ Құдай оны уәде етті және Ол оны жүзеге асырды.
Хабар кім туралы
Римдіктерге 1:3-4 бізге Інжілдің Құдайдың Ұлы, Иеміз Иса Мәсіх туралы екенін айтады. Ол тек Құдайдың мәңгілік Ұлы ғана емес, сонымен қатар «ет бойынша Дәуіттің тұқымы» бола отырып, адам да. Жазбалар екі шындықты да үйретеді.
4-аят ойды жалғастырып, Иса Мәсіхтің «күшпен Құдайдың Ұлы деп жарияланғанын» айтады. Құдай Исаны Матай 3 және 17-де Өзінің сүйікті Ұлы деп жариялады, бірақ Оның қайта тірілуі Оның Құдайдың Ұлы екендігінің және Құдайдың Оның ісіне риза болғандығының одан да үлкен көпшілік мәлімдемесі болды. Иса, Мәсіх, өлді және қабірге жерленді, бірақ Құдай Оны үшінші күні тірілтіп, ғаламның шыңына қойды.
Ешкім Иса тірілгендей қайта тірілген жоқ – енді ешқашан өлмеу үшін. Лазар сияқты басқалар қайта өлу үшін тірілтілді, бірақ Иса қазір Әкенің оң жағында отыр, Құдай Одан барлық қуанышын тапқан Біреу ретінде.
Хабар қабылданды
Римдіктерге 1:5-7-де Павел өзінің елшілігі туралы тағы бір мәлімет қосады: Құдай оған бұл дүниенің халықтарына Інжілді уағыздауды тапсырды – және бүгінгі күнге дейін біз Павелдің хабарынан пайда көріп жатырмыз. Римдік сенушілер Інжілді қабылдады, өйткені олар Құдай таңдаған және Иса Мәсіх шақырған адамдар еді. Иемізге тиесілі әрқайсымыз шақырылғанбыз. Біз өз еркімізбен келмес едік, өйткені Жохан 3:19-20-да айтылғандай, адамдар жарықтан гөрі қараңғылықты жақсы көреді. Олар жарықты жек көреді және өз еркімен жарыққа келмес еді.
Римдік сенушілер шақыру бойынша әулиелер болды. «Болу» олардың әлі әулие емес екенін, бірақ бір күні болатынын білдіреді. Бұл жалған идея, өйткені «болу» грек мәтінінде тағы да жоқ. Демек, олар әулиелер болған! Әулие – Құдай үшін бөлінген адам. Біз де солай болуға шақырылғанбыз – Құдайдың пайдалануы үшін бөлінген. Біз өмірімізді Құдайдың мақсаттары үшін іс жүзінде арнауымыз керек. Біз әрдайым әулиелер сияқты әрекет етпеуіміз мүмкін, бірақ біз құтқарылған кезде Құдайдың меншігі болғандықтан, әулиелігіміз азаймайды. Және бір күні Иеміз Иса келіп, бізді Өзімен бірге алады.
Хабарға ілесетін нәрселер
Павел римдік сенушілерді жеке танымаса да, оларға риза болды. Ол осы әулиелерге деген қамқорлығы мен назарын көрсетеді. Бұл біздің де ешқашан кездеспеген басқа сенушілерге деген көзқарасымыз болуы керек. Біз келіспеуіміз немесе бірдей ойда болмауымыз мүмкін, бірақ соған қарамастан біз оларға қамқорлық жасап, риза болуымыз керек.
Содан кейін Римдіктерге 1:8-де Павел римдік сенушілердің Иеміз Исаға тиесілі екендігі туралы куәлігі үшін ризашылығын білдіреді. Олардың сенімі бүкіл әлемге – сөзсіз бүкіл Рим империясына – жақсы таныс болды. Біздің сеніміміз айналамыздағыларға соншалықты айқын ба? Егер сенбейтін адам біздің арамызға келсе, ол біздің Құтқарушымыз туралы қалай сөйлейтінімізге таң қала ма?
Павел римдік әулиелерге риза болғанымен қоймай, оларды әрдайым дұғада еске алды (9-аят). Павел Иеміздің қызметіне толықтай берілген адам және дұғашыл адам болды. Павел өзінің дерлік әрбір хатында дұға туралы айтады. Мысалы: «дұғада табанды болыңдар» (Римдіктерге 12:12), «әрқашан барлық дұғамен және өтінішпен Рухта дұға етіңдер» (Ефестіктерге 6:18), «ешнәрсеге алаңдамаңдар, бірақ барлық нәрседе дұғамен және өтінішпен, ризашылықпен, өтініштеріңді Құдайға білдіріңдер» (Філіпіліктерге 4:6), «дұғада ынталы болыңдар, оған ризашылықпен сергек болыңдар» (Қолостықтарға 4:2), және «үнемі дұға етіңдер» (1 Салоникалықтарға 5:17).
Нағыз шопанның (пастордың) жүрегі бар адам болғандықтан, Павел римдік сенушілерді көргісі келді (10-11-аяттар). Жазбадағы «пастор» шіркеу басшысының ресми атағы емес, ол Мәсіхтің қойларын бағатын, Құдайдың халқына қамқорлық жасайтын адам. Осы қамқорлықта ол оларға қандай да бір рухани сый беруді қалады. Бұл Павелдің әулиелерге тарату үшін сыйлықтар салынған сөмкесі болды дегенді білдіре ме? Жоқ, ол жеке сенушілерге сыйлықтарды іс жүзінде беруші емес еді. Бұл Иеміздің ісі. Павел оларға барып, Иеміз оларға берген сыйлықтарды ынталандыруды және дамытуды қалайтынын айтып тұр. Көп жылдар бойы құтқарылған, бірақ Құдай Сөзінің шындығында орнықпаған немесе Құдай берген сыйлықтарын қолданбайтын христиандарды көру өкінішті.
Павел бұл тақырыпта Ефестіктерге 4:11-14-те көбірек жазады: «Және Ол Өзі [даңқталған Мәсіх] кейбіреулерді елші, кейбіреулерді пайғамбар, кейбіреулерді ізгі хабар таратушы, кейбіреулерді шопан және мұғалім етіп берді, әулиелерді қызмет ісіне жабдықтау үшін, Мәсіхтің денесін нығайту үшін, бәріміз сенім бірлігіне және Құдай Ұлының біліміне, кемел адамға, Мәсіхтің толықтығының өлшеміне жеткенше; енді бала болмауымыз үшін, әрбір ілімнің желімен ары-бері лақтырылып, адамдардың айлакерлігімен, алдамшы жоспарлаудың қулығымен алып жүрілмеуіміз үшін». Демек, Иеміз сенушілерге беретін сыйлықтардың мақсаты – әулиелерді жетілуге өсіру, оларды сенімде орнықтыру.
Ол оларға және басқа көптеген адамдарға бір нәрсе қарыз екенін айтады (14-аят). Ол қандай жолмен қарыз болды? Ол Иеміз Исаның тұлғасы, сенім арқылы ақталу және Құдай беретін әділдік туралы біліміне байланысты, бұл ізгі хабарды бүкіл әлемдегі әрбір адамға уағыздау оның міндеті деп санады. Ол оларға ғана емес, Құдайға да қарыз болды, өйткені Ол Павелді осы мақсат үшін шақырған.
Ол бұл Інжілді Римдегілерге уағыздауға дайын болды (15-аят). «Інжіл» тек құтқарылудан әлдеқайда көп нәрсені қамтиды. Бұл бастамасы, бірақ кең мағынада ол шындықтың бүкіл жиынтығын қамтиды. Ол олардың орнығуы үшін барлық шындықты бөліскісі келді – Римдіктерге кітабы мұны өте жақсы көрсетеді.
Хабардың күші
Римдіктерге 1:16-17 Павелдің хатындағы негізгі аяттар. Күш туралы айтпас бұрын, Павел Мәсіхтің Інжілінен ұялмайтынын айтады. Біз мейрамханада тамағымыз үшін алғыс айтқанда немесе «Иса құтқарады» деген жазуы бар жейде кигенде ұялмаймыз деп ойлауымыз мүмкін. Өкінішке орай, біз христиан ретінде танылудан ұялатынымыз рас болуы мүмкін. Бірақ Павел төменгі, айқышқа керілген Мәсіхпен немесе римдіктер ең төменгі тапқа жатқызатын бұл жек көрінішті адамдармен танылудан ұялмады.
Рим әлемдік биліктің орталығы болды, бірақ Павел бізге бұл «Құдайдың құтқару күшімен» салыстырғанда ештеңе емес екенін айтады. Бұл Құдайдың «динамиті». Құдай бұл терең шындықтарды Павелге ашты. Ол Өзінің рахаты үшін жаратқан бұл адасқан әлемді әділ және орынды түрде жоя алатын қасиетті Құдайдың, күнәкар адам Оның алдына келуі үшін Өзінің үкімін өз мойнына алғанын білді. Ол мұның бәрін Өзінің қасиеттілігін бұзбай жасады. Бұл қалай мүмкін? Бұл біздің Иеміз Исаның Інжілі арқасында мүмкін! Бұл Інжілдің бастауы Құдай, адам емес! Құдай бізді тек күшпен құтқара алмас еді, өйткені күнә мәселесі шешілуі керек еді. Иса сол қорқынышты бағаны төледі, осылайша біз Құдаймен қарым-қатынаста бола аламыз.
Бұл құтқару барлығына қолжетімді, бірақ тек Иеміз Исаға сенетіндер ғана одан пайда көреді. Біз: «Ой, Құдай бәрін жақсы көреді, сондықтан мен жұмаққа барамын» немесе «Мен онша жаман емеспін» деп айта алмаймыз. Жоқ, бұл болмайды. Сіз Мәсіхтің, Мессияның ағаштағы ісіне – Оның өліміне, жерленуіне және қайта тірілуіне сенуіңіз керек. Құдайдың әділдігі сенімнен басталады және сенімде жалғасады. Бізді құтқаруға әкелетін бастапқы сенім бар және өмір бойы Иеміз Исаға ілесу, яғни сенімді өмір сүру бар. Павел өз ілімін Хабаққұқ 2:4-тен дәйексөзбен нығайтады: «Әділ адам сеніммен өмір сүреді».
Хабарды қабылдамау
Римдіктерге 1:18-3:20 адамзатты тірі Құдайдың сотына әкеледі. Бұл Құдайдың адамзатқа берген бағасы – біз көргіміз келмеуі мүмкін, бірақ өте айқын және шынайы сурет. Құдайдың әділдік ұсынысынан бас тартқандардың бәрі үшін бұл аяттар бізге қорқынышты нәтижені көрсетеді.
Міне, Құдай сотты жүргізіп жатыр. Иә, Ол таза және қасиетті. Ол Хабаққұқ жазған Біреу: «Сен [ИЕМІЗ] зұлымдықты көруге таза көздісің, және зұлымдыққа қарай алмайсың» (Хабаққұқ 1:13). Бұл мінсіз, бейтарап үкім шығаратын Соттың мінезі.
Құдай үкім шығаратын адамдардың бірінші тобы – пұтқа табынушылар, яғни пұтқа табынатындар. Содан кейін Ол моралистке, өз моральдарымен мақтанатын моральды адамдарға; содан кейін діни адамдарға, Құдайдың ашылған Сөзін қолында ұстағандарға үкім шығарады.
Эволюционист адамзаттың жоғарыға қарай – жақсарып келе жатқанын айтады. Бірақ Римдіктерге кітабының бұл бөлімі адамның нашарлап бара жатқанын жариялайды. Ол тозу процесінде! Ол Құдайсыз, Құдайдың қаһарын тудырады. Ол Құдайдың қаһары болашақта Құдайсыздарға қарсы қолданылады деп айтпайтынына назар аударыңыз, бірақ ол «аспаннан ашылады» (18-аят) дейді. Құдайдың қаһары өз өмірінен Құдайды шығарып тастағандарға қарсы жалғасуда. Мұндай адам іс жүзінде: «Құдай, Сен немесе Сенің Сөзің маған қызық емес. Мен өз өмірімді сүргім келеді және Сенімен ешқандай қатысым болғым келмейді» деп айтып тұр. Мұндай көзқарас тек әділетсіз өмірге әкеледі. Сонымен, Құдайдың бұл жағдайға жауабы қандай? Ол іс жүзінде: «Егер сіз қаласаңыз, сіз бүлігіңіздің салдарынан зардап шегесіз» дейді.
Олар Құдайсыз және әділетсіз ғана емес, сонымен қатар Құдайдың шындығын басып тастауға дейін барады: «Біз оның белгілі болғанын қаламаймыз, біз оны үйлерімізде, мектептерімізде немесе тіпті шіркеулерімізде қаламаймыз!» Олар Құдайдың шындығын бір шетке ысырады.
Хабарсыз адамдар бар ма?
Кейбіреулер: «Африканың немесе Оңтүстік Американың ең терең джунглиінде өмір сүретін, Құдай немесе Інжіл туралы ешқашан естімеген пұтқа табынушылар туралы не айтасыз?» деп сұрауы мүмкін. Римдіктерге 1:19-да: «Құдай туралы білуге болатын нәрсе оларда айқын» делінген. Әрбір адамда не дұрыс, не бұрыс екенін хабарлайтын ар-ождан бар.
Ар-ождан Адам Құдайға бағынбай, жақсылық пен жамандықты тану ағашынан жеген кезде көрінді. Адам мен Хауа сол ағаштан жеген бойда: «Сонда екеуінің де көздері ашылды, және олар жалаңаш екенін білді; және олар інжір жапырақтарын тігіп, өздеріне жамылғы жасады. Және олар Иеміз Құдайдың бақта салқын уақытта жүрген дыбысын естіді, және Адам мен оның әйелі Иеміз Құдайдың алдынан бақ ағаштарының арасына жасырынды» (Жаратылыс 3:7-8). Олардың кінәлі ар-ожданы Адам мен Хауаны Құдайдан қашуға мәжбүр етті. Олар Одан қорықты және жасырынды. Бұл адамзаттың қазіргі күнге дейінгі үлгісі болды. Құдаймен кішіпейілділікпен бетпе-бет келіп, күнәмізді мойындап, Құдайдың бізді шынымен жақсы көретінін түсінудің орнына, біздің табиғи инстинктіміз Одан қашу. Әрбір адам өзінің тірі Құдайға, Жаратушыға жауапты екенін біледі. Дегенмен адам әлі де «шындықты басып тастауға» тырысады (Римдіктерге 1:18).
Ар-ождан Құдайдың жалғыз куәсі емес. Римдіктерге 1:20-да Оның жаратылысы Құдайдың құдіретті табиғаты мен күшінің айқын дәлелі екені айтылған. Демек, әрбір адамға Құдайдың екі есе дәлелі қолжетімді: іштей ар-ожданда және сырттай жаратылыста. Бүлікшіл жол үшін ешқандай сылтау жоқ! Құдайдың әділет сотында сенбейтін әлемге шығарылған соңғы үкім – олар кінәлі (Римдіктерге 1:32) – таза және қасиетті Құдай алдында кінәлі!
Хабарды тыңдаңыз!
Шешім қандай? Біздің Иеміз Исаның, Мессияның Інжілі! Оның айқыштағы өлімі біздің кінәмізді жоя алады. Күнәларымыз кешірілгенде қаншалықты риза бола аламыз. Біз Құдаймен қарым-қатынаста бола аламыз, оны біз ешқашан өз еңбегімізге негіздеп ала алмас едік.
Құдай күнәні міндетті түрде бірден соттамайды, бірақ бұл Оның оны елемейтінін білдірмейді (Римдіктерге 2:5). Шын мәнінде, олар жиналып жатыр. Және, егер кінәлі адам тарапынан өкініш болмаса, күнәлер үйіндісі Құдайдың қаһар күніне дейін өсе береді, сол кезде Оның әділ үкімдері ашылады. Бірақ оны қабылдайтындардың бәріне қолжетімді, сол қорқынышты күнәлер үйіндісін жоятын Оның Інжілі үшін Құдайға шүкір!
Біз, сенушілер, өмірімізде Құдайды немесе Құдайдың еркін қаламағанымыз үшін кінәліміз бе? Егер біз Киелі Рухқа бізді басқаруға рұқсат бермесек, біз де, ескі табиғатымызға байланысты, Құдайдың өміріміздің кейбір аспектілеріне қатысуын қаламауымыз мүмкін. Әке бізге өз еркімізді Оған тапсыруды үйреткісі келеді. Әкесінің еркін әрдайым орындағысы келген жалғыз Адам болды, және ол Иешуа, Иса Мессия.
Сенуші үшін Філіпіліктерге 2:5-те: «Мәсіх Исада болған ой сіздерде де болсын» делінген. Ойыңызды Иеміз Иса Мәсіхке қатысты нәрселермен толтырыңыз. Біз Оған көбірек ұқсайық!
